\u0130nanma ihtiyac\u0131 insan\u0131n en temel i\u00e7g\u00fcd\u00fclerinden biridir. \u0130nsanl\u0131k tarihinin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan bu yana insan, bu ihtiyac\u0131na cevap verebilecek aray\u0131\u015flar i\u00e7erisine girmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc sormak, sorgulamak, hayata anlam y\u00fcklemek ve verilen bu anlam\/lar \u00e7er\u00e7evesinde ya\u015fama y\u00f6n verebilmek insan\u0131n varolu\u015f sanc\u0131s\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. B\u00f6ylece insana g\u00f6receli zihinsel konfor sa\u011flayarak, kendini g\u00fcvende hissetmesini sa\u011flar. Hayat u\u00e7suz bucaks\u0131z bir sahrad\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc. Elinizde size y\u00f6n verecek, sizi bir noktadan ba\u015fka bir noktaya ta\u015f\u0131yacak bir yol haritan\u0131z olmadan bu sahrada “ba\u015f\u0131bo\u015f, ama\u00e7s\u0131zca” el yordam\u0131yla ya\u015famak ruhsal i\u015fkencenin di\u011fer ad\u0131d\u0131r. Filozoflar i\u015fte b\u00f6yle bir sanc\u0131n\u0131n, b\u00f6yle bir\u00a0 “kaybolmu\u015flu\u011fun” sonucunda sorulardan beslenerek kendileriyle diyaloga ge\u00e7erler. Sorular bir tak\u0131m cevaplara g\u00f6t\u00fcr\u00fcr ancak verilen cevaplar asl\u0131nda ba\u015fka ba\u015fka sorulara gebedir. \u0130nsan zihni, daha do\u011frusu d\u00fc\u015f\u00fcnen insan zihni hi\u00e7bir zaman tatmin olmaz. Hep bir aray\u0131\u015f i\u00e7indedir. Daha iyisi, daha g\u00fczeli, daha anlaml\u0131s\u0131 nas\u0131l olabilir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck\u00e7e de var olur. Yarat\u0131r. \u00dcretken bir zihne sahip olur.<\/p>\n
K\u00f6hnemeyen zihinler d\u00fc\u015f\u00fcnme eylemini b\u0131rakmayan zihinlerdir. Yabanc\u0131s\u0131 oldu\u011fu fikirlere a\u00e7\u0131k oldu\u011fu gibi, sahip oldu\u011fu birikim ve sezgiyle, bu fikirleri anlamland\u0131rma ve bilgi temeline dayand\u0131rarak kabul veya reddetme konusunda da yetkindir. \u0130\u015fte benim b\u00f6ylesine d\u00fc\u015f\u00fcnen bir zihne sahip birini tan\u0131ma f\u0131rsat\u0131m oldu. Bu yaz\u0131da onun nas\u0131l hayat\u0131ma girdi\u011fini ve \u00f6rnek ki\u015fili\u011fi ile ondan nas\u0131l etkilendi\u011fimi merkeze alarak ge\u00e7irdi\u011fim zihinsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcm\u00fc anlatmak istiyorum.<\/p>\n
Y\u0131l 1994. K\u00fctahya’da ya\u015f\u0131yorum. \u00dcniversiteye haz\u0131rlan\u0131yor-mu\u015f gibi yap\u0131yorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc okulla\u00a0 ilgili hi\u00e7bir \u015feyle ilgim yok. Hani \u015fu gelece\u011finin hi\u00e7 de parlak olmayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz, g\u00fcn\u00fcn\u00fc g\u00fcn eden, akl\u0131 bir kar\u0131\u015f havada baz\u0131 zamane gen\u00e7leri vard\u0131r ya, i\u015fte ben de onlardan biriydim. Marka kot pantolon d\u0131\u015f\u0131nda kot pantolon giymez, sa\u00e7lar\u0131ma d\u00f6nemin modas\u0131na uygun bir \u015fekil vermeden soka\u011fa ad\u0131m\u0131m\u0131 atmazd\u0131m \u00f6rne\u011fin. Makyajs\u0131z d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmak da se\u00e7enek d\u0131\u015f\u0131yd\u0131 tabii ki. Hasbel kader sosyolojiyi kazanm\u0131\u015ft\u0131m. B\u00f6l\u00fcm hakk\u0131nda hi\u00e7bir fikrim yoktu ama. K\u0131z \u00e7ocu\u011fu oldu\u011fum i\u00e7in ailem \u015fehir d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmam\u0131 pek istemedi\u011finden K\u00fctahya’y\u0131 tercih etmi\u015ftim. Kader a\u011flar\u0131n\u0131 ne zaman \u00f6rmeye ba\u015flam\u0131\u015f bilmiyorum ama sosyolojiyi kazanm\u0131\u015f olmak benim mil\u00e2d\u0131m olmu\u015ftu. Orada “kendimi” bulmu\u015ftum \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n
Bilirsiniz \u00fcniversite ortamlar\u0131 siyas\u00ee yap\u0131lanmalara m\u00fcsait yerlerdir. Dolay\u0131s\u0131yla akl\u0131n\u0131za gelebilecek her t\u00fcrl\u00fc siyas\u00ee e\u011filimden \u00f6\u011frenciler bizim \u00fcniversitede de vard\u0131.\u00a0 Kantinde \u00f6bek \u00f6bek toplan\u0131rlar, aidiyet duygusunun kendilerine vermi\u015f oldu\u011fu g\u00fcvenle birbirlerine daha da kilitlenirlerdi. \u015eimdi geriye d\u00f6n\u00fcp bak\u0131yorum da, onca p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l gencin ilim ve bilim \u00fcretece\u011fi yerde, birilerinin yazd\u0131klar\u0131n\u0131n ya da telkinlerinin etkisiyle onlar\u0131n pe\u015finden s\u00fcr\u00fcklendiklerini ve kendilerince “hakl\u0131 davalar\u0131” u\u011frunda en k\u0131ymetli zamanlar\u0131n\u0131 heba ettiklerini g\u00f6r\u00fcyorum. Yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmak istemem. Elbette yeti\u015fkin ve bilin\u00e7li bireylerin siyasi bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olmal\u0131. Taraf\u0131 oldu\u011fu bir hakikati. Ancak bu, bulundu\u011fu konum\/stat\u00fc itibariyle kendisine ve topluma art\u0131 de\u011fer kazand\u0131racaksa, bir k\u0131ymete d\u00f6n\u00fc\u015fecekse\u00a0 hayatta bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmal\u0131.<\/p>\n
Bana kat\u0131l\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z bilmem ama \u00fcniversiteler siyasetin bir felsefe, bir disiplin olarak nas\u0131l yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda bilginin \u00f6\u011frenildi\u011fi ve \u00fcretildi\u011fi yerlerdir; g\u00fcnl\u00fck politik kavgalar\u0131n verildi\u011fi yerler de\u011fildir. Ba\u011f\u0131ms\u0131z ve \u00f6zg\u00fcr alanlard\u0131r. \u00d6yle de kalmal\u0131d\u0131rlar. Ki toplumun beyni olma \u00f6zelliklerini koruyabilsinler. Bu, do\u011fru, \u00f6zg\u00fcn ve\u00a0 tarafs\u0131z bilginin referans oldu\u011fu yerler olarak i\u015f g\u00f6rebilmelerinin olmazsa olmaz \u015fart\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Ben \u00fcniversiteye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda sahiplenebilece\u011fim bir “hakikatim” yoktu. Ger\u00e7i y\u0131llar i\u00e7inde anlad\u0131m ki, hakikat dedi\u011fimiz \u015fey bizimle beraber y\u00fcr\u00fcyen hatta ko\u015fan bir \u015fey. Hani araban\u0131n arka koltu\u011funda oturdu\u011funuz zaman d\u0131\u015far\u0131 bakars\u0131n\u0131z ve araba ne kadar h\u0131zl\u0131 giderse gitsin ay da sizinle birlikte gelir ya, i\u015fte hakikat de \u00f6yle. \u0130\u00e7imizde, sa\u011fduyumuzda, bilgimizde, g\u00f6rg\u00fcm\u00fczde, ufkumuzda, vicdan\u0131m\u0131zda her nereye gidersek gidelim bizimle gelen, bize y\u00f6n veren pusulam\u0131zd\u0131r bir yerde. Hakikat ula\u015f\u0131lmas\u0131, aranmas\u0131 gereken bir \u015fey olmakla birlikte bizi ona g\u00f6t\u00fcren y\u00f6ntemin de di\u011fer ad\u0131d\u0131r asl\u0131nda.<\/p>\n
San\u0131r\u0131m herkesin “arad\u0131\u011f\u0131m\u0131 buldum” dedi\u011fi anlar vard\u0131r. Benim bu ana ula\u015fabilmem i\u00e7in sa\u011flam karakteri ile dikkat \u00e7eken, hayat\u0131n\u0131 ciddiye alarak ya\u015fayan sosyoloji b\u00f6l\u00fcm ba\u015fkan\u0131m\u0131zla tan\u0131\u015fmam gerekiyormu\u015f:<\/p>\n
Mehmet Tayfun Amman Hoca GATA t\u0131p fak\u00fcltesini dereceyle bitirmi\u015f, iyi derecede Frans\u0131zca, \u0130ngilizce ve Arap\u00e7a bilen, kitap dostu, ara\u015ft\u0131rmay\u0131, \u00f6\u011frenmeyi seven, g\u00fcvenilir karakteriyle sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 derinden hissetti\u011finiz bir ilim insan\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Enerjik, s\u00fcrekli kendini yenileyen y\u00f6n\u00fcyle “ke\u015fke t\u00fcm Hocalar onun gibi olsayd\u0131” diye i\u00e7 ge\u00e7irdi\u011finiz bir hocam\u0131zd\u0131. D\u00fc\u015f\u00fcnceli, nezaket sahibi, gerekti\u011finde \u00f6z\u00fcr dilemesini bilen, olay ve olgular\u0131 geni\u015f bir perspektiften ele almay\u0131 ba\u015farabilen, \u00fcretken, dile h\u00e2kimiyeti ve hitabetiyle de derslerin nas\u0131l ge\u00e7ti\u011fini anlamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir hocam\u0131zd\u0131. Hatta hi\u00e7bir maddi kar\u015f\u0131l\u0131k beklemeden hafta sonralar\u0131 bize Frans\u0131zca \u00f6\u011fretmeyi bile teklif etmi\u015fti. E\u011fer T\u00fcrkiye’deki b\u00fct\u00fcn \u00fcniversite hocalar\u0131 onun kadar e\u011fitime, \u00f6\u011frenmeye, bilmeye bu denli \u00f6nem verseydi, T\u00fcrkiye e\u011fitim alan\u0131nda d\u00fcnyadaki yerini en ba\u015flara \u00e7ekmeyi ba\u015farabilirdi.<\/p>\n
Ondaki bu azmi g\u00f6rd\u00fck\u00e7e biz \u00f6\u011frenciler de kendisine ayak uydurabilmek i\u00e7in var g\u00fcc\u00fcm\u00fczle derslere \u00f6zen g\u00f6sterirdik. Tayfun Hoca bize “e\u011fer hayatta bilgi temelli do\u011fru se\u00e7imler yapmak istiyorsan\u0131z ve iyi birer sosyolog\u00a0 olmak istiyorsan\u0131z, \u00e7ok okuyun ama okurken de \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc okumay\u0131 ihmal etmeden okuyun” diye tavsiyelerde bulunurdu. \u00dcniversiteye kadar okul kitaplar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kitap okumam\u0131\u015f olan ben, onun bu tavsiyesi ile \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc kitap okumaya ba\u015flad\u0131m. Bitmek bilmeyen bir i\u015ftahla s\u00fcrekli okuyordum. Hatta camilerin kad\u0131nlar i\u00e7in ayr\u0131lm\u0131\u015f yerlerini mesken tutard\u0131k arkada\u015flarla. K\u00fctahya’n\u0131n Ulu Camiisiniz dili olsa da konu\u015fsa ke\u015fke. Az tart\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131za \u015fahit olmam\u0131\u015ft\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n
Sonra bir g\u00fcn Tayfun Hoca’n\u0131n bu ayd\u0131n ki\u015fili\u011finin yan\u0131nda ayn\u0131 zamanda inan\u00e7l\u0131 bir insan oldu\u011funu da \u00f6\u011frendim. Kendilerini\u00a0 “Mustafa Kemal’in Askerleri” olarak tan\u0131mlayan\u00a0 \u00f6\u011fretmen anne ve baban\u0131n yeti\u015ftirdi\u011fi ortamda b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f biri olarak, b\u00f6yle bir ayd\u0131n\u0131n nas\u0131l olup da \u00e7a\u011flar \u00f6ncesine hitap eden bir dine inanabiliyor oldu\u011funa bir t\u00fcrl\u00fc anlam verememi\u015ftim ama.”Takunyal\u0131” insanlarla Tayfun Hoca bir olabilir miydi? Bu m\u00fcmk\u00fcn olamazd\u0131 tabii ki. \u0130\u015fte o zaman bende \u0130sl\u00e2m’a kar\u015f\u0131 bir ilgi uyand\u0131. Ve bir tak\u0131m okumalar yapmaya ba\u015flad\u0131m. \u00d6yle ki, sanki bir el beni y\u00f6nlendiriyor, o zaman i\u00e7in \u00f6\u011frenmeye, anlamaya \u00e7ok ihtiyac\u0131m olan konularla ilgili kitaplar gelip beni buluyordu adeta. “Hidayet” dedi\u011fimiz \u015fey belki de buydu.<\/p>\n
Zihnimdeki duvarlar bir bir y\u0131k\u0131l\u0131yordu. Ancak itiraf ediyorum Kuran\u2019\u0131 Kerim’i ilk kez mealinden okudu\u011fum zaman \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fram\u0131\u015ft\u0131m. Art\u0131k akl\u0131mda nas\u0131l\u00a0 “mucizev\u00ee” bir kitap beklentisi varsa, ona kar\u015f\u0131l\u0131k gelen bir kitap de\u011fildi okudu\u011fum. O zamana kadar okudu\u011fum kitaplar\u0131n giri\u015f, geli\u015fme ve sonu\u00e7 b\u00f6l\u00fcmleri varken, Kuran\u2019\u0131n dizimini takip etmek \u00e7ok zordu. Belki de ondand\u0131 bu hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131m. Sonra zamanla g\u00fcvenilir tefsirler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile Allah’\u0131n benden beklentilerini \u00f6\u011frendim. “G\u00fczel ahl\u00e2k\u0131 tamamlamak i\u00e7in g\u00f6nderildim” diyen Peygamber’in hayata bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 i\u00e7selle\u015ftirmemle zihnimde pek \u00e7ok \u015fey yerine oturdu. Takva’n\u0131n her nerede ve nas\u0131l ya\u015f\u0131yorsan ya\u015fa, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve eylemlerinde sorumluluk sahibi biri olarak ya\u015fa demek oldu\u011funu \u00f6\u011frendim. \u0130yilik, adalet ve merhamet duygusunu besleyerek yol alman\u0131n, insan olabilmenin ve kalabilmenin bir c\u00fcz’\u00fc oldu\u011funu \u00f6\u011frendim sonra. Bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde, insan\u0131n o m\u00fcthi\u015f donan\u0131m\u0131n\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk \u00e7\u0131kartmak \u00fczere de\u011fil de, bozgunculuk \u00e7\u0131kartmay\u0131 huy edinenlerle m\u00fccadele etmek \u00fczere kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finin, daha g\u00fczel bir d\u00fcnyan\u0131n in\u015fas\u0131nda ne kadar elzem oldu\u011funa kani oldum.<\/p>\n
Kendisinde onca g\u00fczel \u00f6zelli\u011fi bar\u0131nd\u0131rabilmi\u015f bir insan\u0131n \u00f6rnekli\u011fine olan hayranl\u0131\u011f\u0131mla\u00a0 ba\u015flayan zihinsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcm,\u00a0 okumalar\u0131m, hayat\u0131n anlam\u0131na dair sorgulamalar\u0131mla birlikte ivme kazanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Ve \u00fcniversite ikinci s\u0131n\u0131fta ba\u015f\u0131m\u0131 \u00f6rtmeye karar verdim.<\/p>\n
Sonras\u0131nda ilgin\u00e7 \u015feyler ya\u015fad\u0131m. Belki bu ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131 da yazar\u0131m ba\u015fka bir yaz\u0131da. Ancak bu yaz\u0131y\u0131 anlam aray\u0131\u015f\u0131m ba\u011flam\u0131nda \u015f\u00f6yle sonland\u0131rmak istiyorum:<\/p>\n
Heiddeger insan\u0131n d\u00fcnyaya ‘f\u0131rlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan” bahseder. F\u0131rlat\u0131lmak kelimesi \u00fczerinde bile d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz zaman bunun nelere i\u015faret etti\u011fini anlayabiliriz:<\/p>\n
*\u0130stem d\u0131\u015f\u0131, bir yerden bir ba\u015fka bir yere b\u0131rak\u0131lma.<\/p>\n
*Bilinmeze y\u00f6nelme.<\/p>\n
*Tek ba\u015f\u0131nal\u0131k.<\/p>\n
*\u00c7aresizlik.<\/p>\n
*Varolu\u015f kar\u015f\u0131s\u0131ndaki acizlik.<\/p>\n
*Anlam sorunu: Hayat\u0131n kendisine kar\u015f\u0131 tutum geli\u015ftirme zorunlulu\u011fu.<\/p>\n
\u0130nsan\u0131n varolu\u015f trajedisi bir an’dan ziyade bir s\u00fcrece i\u015faret eder. O y\u00fczden de irade, ak\u0131l ve ruh ba\u011flam\u0131nda di\u011fer canl\u0131lardan g\u00f6receli ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 hatta baz\u0131 durumlarda dezavantajl\u0131 olan insan\u0131n ya\u015fam y\u00fck\u00fc, yani trajedisi \u00e7ok daha derindir. Da\u011flar\u0131n bile y\u00fcklenmekte zorlanaca\u011f\u0131, se\u00e7imleriyle \u00f6zg\u00fcr b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f “ya\u015fam” alan\u0131 bah\u015fedilen insan, asl\u0131nda yapayaln\u0131z de\u011fildir. E\u011fer bakmak, daha da \u00f6nemlisi g\u00f6rmek isterse, muazzam bir sistemin par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu fark edecektir. \u0130\u015fte bu fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 kazanmamda bana yol g\u00f6steren, ahl\u00e2k abidesi ki\u015fili\u011fi ile bana \u0130slam’\u0131n anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi bir din olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmeme vesile olan Tayfun Hoca\u2019ma minnetlerimi sunuyorum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130nanma ihtiyac\u0131 insan\u0131n en temel i\u00e7g\u00fcd\u00fclerinden…<\/p>\n","protected":false},"author":190,"featured_media":9228,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[67],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9985"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/190"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9985"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9985\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9985"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9985"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9985"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}