{"id":9968,"date":"2020-05-01T00:24:31","date_gmt":"2020-04-30T21:24:31","guid":{"rendered":"http:\/\/kadrandergi.com.tr\/?p=9968"},"modified":"2020-05-01T00:24:31","modified_gmt":"2020-04-30T21:24:31","slug":"el-hoyo-the-platform-2019","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/?p=9968","title":{"rendered":"El Hoyo \/ The Platform (2019)"},"content":{"rendered":"<p>Covid-19 pandemisi ile birlikte d\u00fcnya belki de modern zamanlar\u0131n en \u00f6nemli s\u0131navlar\u0131ndan birini e\u015fit \u015fartlarda olmasa da b\u00fct\u00fcnc\u00fcl olarak verirken ortak bir tehdidin d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc hayatlar ve yeni ya\u015fam d\u00fczeni ile birlikte yeni sorular ve \u00f6z ele\u015ftiriler(muhasebe) hayat\u0131m\u0131z\u0131n ciddi bir k\u0131sm\u0131n\u0131 me\u015fgul etmeye ba\u015flad\u0131. Ve haneler i\u00e7erisinde ya\u015famaya mecbur edilerek fark\u0131nda olmadan yava\u015flat\u0131lan zaman ile birlikte hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar d\u00fc\u015f\u00fcnme etkinli\u011fine maruz kald\u0131k. \u015eimdilerde \u201cacaba nerede hata yapt\u0131k\u201d ile \u201cbiz bunu hak ettik mi\u201d aras\u0131nda bir yerde s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f bulunuyoruz.<\/p>\n<p>T\u00fcm bu sorunlu hal ile birlikte kapitalist ya\u015fam d\u00fczeni ya da pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr gerekleri, kendisini bu yeni ya\u015fam\u0131n do\u011furdu\u011fu yeni ihtiya\u00e7lara k\u0131sa s\u00fcrede haz\u0131rlad\u0131. Hatta o kadar h\u0131zl\u0131 bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ya\u015fad\u0131k ki \u00e7ok \u00f6nceden, defaatle ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f bir benzetim sonucunu ya\u015f\u0131yoruz hissi de g\u00f6rmezden gelinecek gibi de\u011fil.<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-9974 aligncenter\" src=\"http:\/\/kadrandergi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/The-platform-2.png\" alt=\"\" width=\"1359\" height=\"606\" \/><\/p>\n<p>Netflix evreninin g\u00fcndemimize giri\u015fi ve k\u0131sa s\u00fcrede bir ya\u015fam gere\u011fi haline geli\u015fi de bu manada dikkate \u015fayan. Yeni abone say\u0131lar\u0131 ve g\u00fcndemde kapsad\u0131klar\u0131 alan ile bir pazarlama ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6tesinin bir ya\u015fam \u015fekli haline geli\u015fi Netflix\u2019i yeni\u00e7a\u011f\u0131n sembol\u00fc haline getirmeye \u00e7ok yak\u0131n.<\/p>\n<p>Netflix\u2019in pandemi \u00f6ncesinde \u00f6zellikle kendi ad\u0131na bir\u00e7ok \u00fclke ve k\u00fclt\u00fcrde filmler, diziler \u00e7ektirmesi ve bunlar\u0131 bir da\u011f\u0131t\u0131m a\u011f\u0131 i\u00e7erisinde ama ortak bir g\u00f6rsel tabanla sunmas\u0131, \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fc zengin bir d\u00fcnyay\u0131 ortak bir malzemeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesi manas\u0131na da geliyordu belki. Gizem, korku, fantezi, erotizm ve \u00f6zellikle inanca dairlerle kurulan ili\u015fkiler, k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7erisinde d\u00fcnya da kendi kapal\u0131 evrenini in\u015fa etti, etmeye de devam ediyor.<\/p>\n<p>Bu yaz\u0131 bir pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr, kapitalizm, k\u00fcresellik ya da Netflix ele\u015ftirisi niyeti ile kaleme al\u0131nmad\u0131 asl\u0131nda ancak anlat\u0131lacaklar\u0131 do\u011fru anlayabilmek ad\u0131na bu giri\u015f de gerekli.<\/p>\n<p>Netflix\u2019in, d\u00fcnya pr\u00f6miyerini 44. Toronto Film Festivali\u2019nde yapan ve burada bir seyirci \u00f6d\u00fcl\u00fc de alan El Hoyo (Platform) filmi, son g\u00fcnlerde yukar\u0131da ifade edilen yenid\u00fcnyaya dair kayg\u0131lar\u0131n sembol\u00fc olmaya aday. D\u00fcnya genelinde bir\u00e7ok \u00f6d\u00fcl alan ve \u00f6zellikle de Goya\u2019da ald\u0131\u011f\u0131 3 adayl\u0131k ve bir \u00f6d\u00fclle <em>(En \u0130yi \u00d6zel Efekt<\/em>) iyice merak uyand\u0131ran film, \u015fu aralar \u00e7ok ba\u015fka bir d\u00fczeye ta\u015f\u0131d\u0131 bu ilgiyi. Zira giderek b\u00fcy\u00fcyen izlenme oran\u0131 ile farkl\u0131 noktalarda bir efsane olmaya aday.<\/p>\n<p>Filmde g\u00f6n\u00fcll\u00fck esas\u0131na g\u00f6re ya da bir tercihle girilen El Hoyo (\u00c7ukur, Delik ya da Platform)\u2019da ya\u015fananlar\u0131n \u0130spanyol sinemas\u0131n\u0131n al\u0131\u015f\u0131la gelmi\u015f kasvetli ve gerilimli atmosferinde anlat\u0131m\u0131, kendi tarz\u0131ndaki bir\u00e7ok film (The Cube serisi \u00f6rne\u011fin) aras\u0131ndaki yerini \u00fcstlere ta\u015f\u0131d\u0131. Bunda filmin \u00f6ncelikle bir tiyatro oyunu olarak kaleme al\u0131nmas\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fck b\u00fct\u00e7eye de ba\u011fl\u0131 olarak mek\u00e2nlardan \u00e7ok diyaloglara odaklanmas\u0131 \u00f6nemli etken. Evlerinde umutsuzluk ve karamsarl\u0131k sarmal\u0131nda kalan insan\/l\u0131k i\u00e7in burada konu\u015fulanlar \u00e7ok\u00e7a \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda t\u00fcr\u00fcn kendi filmleriyle bir\u00e7ok ba\u011f kurulabilir. Kli\u015feler tek tek ay\u0131klanabilir ama garip olan \u015fu ki filmi izlerken Darren Aronofsky\u2019nin 2017 yap\u0131m\u0131 filmi Mother! \u2018\u0131 geldi akl\u0131ma. Dokusu ve Javier Bardem etkisinden midir yoksa yo\u011fun mesaj ve kutsal metin ba\u011flant\u0131s\u0131ndan m\u0131d\u0131r bilemiyorum ama iki filmin zihnime yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fey ayn\u0131. Galder Gaztelu-Urrutia\u2019n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 karamsarl\u0131k ve \u00e7aresizlik hissi ile Aronofsky\u2019nin Mother\u2019da yaratt\u0131\u011f\u0131 evren \u00e7ok can s\u0131k\u0131c\u0131. Beslendikleri odak da \u00f6yle.<\/p>\n<p>Galder Gaztelu-Urrutia\u2019n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131 ve kapitalizm ele\u015ftirisinin k\u00f6k\u00fcnde san\u0131r\u0131m asl\u0131nda bir reklam y\u00f6netmeni olmas\u0131 etkili. T\u00fcketim \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n temel kavram ve e\u011filimlerinden beslenen reklamc\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn b\u00f6yle bir kaotik filmin olu\u015fumuna katk\u0131 yapmas\u0131 \u00e7ok da acayip de\u011fil. Zira k\u0131sa zaman dilimlerinden bir\u00e7ok sembol ve subliminal mesaj kullan\u0131larak yarat\u0131lmak istenen talep ile 94 dakikal\u0131k bir filmde y\u00fczy\u0131llard\u0131r s\u00fcren k\u00fcreselle\u015fme, t\u00fcketim \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131, stok\u00e7uluk ve toplumsal s\u0131n\u0131f \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 konular\u0131na bu kadar etkili yana\u015fma \u00e7abas\u0131 ilintili konular. Vah\u015fi kapitalizmin \u00f6znesi olarak kendine bir ele\u015ftiri y\u00f6neltmek gibi. Tuhaf bir diyalektik.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-9975 aligncenter\" src=\"http:\/\/kadrandergi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/The-Platform4.jpg\" alt=\"\" width=\"726\" height=\"400\" \/><\/p>\n<p>Filmin tiyatro metninde ana karakter Goreng\u2019in alt katlara yemek da\u011f\u0131tmaya karar vermesi ile hik\u00e2ye biterken senaryo k\u0131sm\u0131na bundan sonraki k\u0131s\u0131m ekleniyor bu da sanki senaryoda bir tak\u0131m bo\u015fluklar yarat\u0131yor. Aniden geli\u015fiyor baz\u0131 sahneler, senaryo aceleye gelmi\u015f hissi veriyor. H\u0131zlanan bir ak\u0131\u015f ve \u00e7ok daha \u00e7e\u015fitlenebilecek bir sonun, al\u0131n siz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn sonunu der gibi nihayete ermesi.<\/p>\n<p>Filmde bir\u00e7ok konu\u015fulmas\u0131 gereken nokta var iken ben \u00f6zellikle Goreng\u2019in yan\u0131na alabilece\u011fi bir\u00e7ok ara\u00e7 gere\u00e7 yerine Don Ki\u015fot\u2019u almas\u0131ndan bahsetmek istiyorum. \u00d6ncelikle bu se\u00e7im tesad\u00fcfi de\u011fil. Bir Goreng bilindik Don Ki\u015fot tipine \u00e7ok benziyor. M\u00fccadelesi ayn\u0131 Don Ki\u015fot\u2019un ki gibi umars\u0131z g\u00fc\u00e7 sahiplerine kar\u015f\u0131 ama ayn\u0131 Don Ki\u015fot\u2019un ki gibi bir\u00e7oklar\u0131na g\u00f6re manas\u0131z ve faydas\u0131z. Baharat ile birlikte Y\u00f6netim\u2019e kar\u015f\u0131 verdikleri m\u00fccadele, Sancho Panza ile Don Ki\u015fot\u2019un hik\u00e2yesini an\u0131msat\u0131yor.<\/p>\n<p>El Hoyo\u2019da \u00fc\u00e7 t\u00fcr insan ya\u015f\u0131yor: \u201c<em>Yukar\u0131dakiler, a\u015fa\u011f\u0131dakiler ve d\u00fc\u015fenler<\/em>\u201d. Bu \u00f6nemli bir mesaj.\u00a0 Zira zaman zaman de\u011fi\u015fen katlar ile Goreng, hemen her kat\u0131n hissini ya\u015farken bunu bir d\u00fczene kavu\u015fturmak, bir dayan\u0131\u015fma sa\u011flamak fikrinden vazge\u00e7ti\u011finde di\u011fer bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn bu aralar olduk\u00e7a yayg\u0131nla\u015fan \u201cfark\u0131ndal\u0131k\u201d yaratmak oldu\u011funu anl\u0131yor. Bu bir ayd\u0131nlanma olarak da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Filmde bunun yolu, dibi g\u00f6rmek ya da en alt tabakaya ula\u015f\u0131p buradan s\u0131f\u0131r\u0131nc\u0131 kata bir mesaj yollamak olarak tan\u0131mlan\u0131yor. En az \u00f6nemsenenden en \u00f6nemliye bir mesaj.<\/p>\n<p>El Hoyo \u201c<em>insan insan\u0131n kurdudur<\/em>\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn ve modern d\u00fcnyan\u0131n ac\u0131mas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n hatta baz\u0131lar\u0131na g\u00f6re do\u011fan\u0131n dengesinin, evrimin ve daha bir\u00e7ok \u015feyin olduk\u00e7a karanl\u0131k, karamsar ama bug\u00fcnlerde fazlaca anlaml\u0131 bir anlat\u0131m\u0131. \u0130zlemek i\u00e7in \u00e7ok\u00e7a sab\u0131r ve tahamm\u00fcl gerekiyor. Kiminle izledi\u011finiz de \u00e7ok \u00f6nemli. Bitti\u011finde \u00f6ylece kala kalmak mukadder, akabinde film hakk\u0131nda bir \u015feyler okumak da, ama bitti\u011finde zira <em>spoiler<\/em>s\u0131z bir tan\u0131t\u0131m okuman\u0131z zor. \u0130yisi mi filmi izleyin ve sonra sorular\u0131n\u0131z i\u00e7in s\u00f6zl\u00fcklere ko\u015fun.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Covid-19 pandemisi ile birlikte d\u00fcnya belki&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":214,"featured_media":9972,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[68],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9968"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/214"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9968"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9968\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9968"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9968"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9968"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}