Aran\u0131zda Egeli varsa bilir, b\u00f6yle seslenirler bizim k\u00f6ylerde kocamanlara, hey gidinin Efesi. Kocamanlar da kim derseniz dede nene olanlar\u0131n veya hissedenlerin hepsine kocamanlar deriz. Bizim oraya \u201cUzun ya\u015fam \u015fehri\u201d denir. \u0130yi ki de \u00e7ok ya\u015f\u0131yor bizimkiler. Ne de \u00e7ok severiz onlar\u0131, eksik olmas\u0131nlar. Tabi klasik yurdum insan\u0131 i\u015fte… Anadolu \u00e7ileke\u015f analar\u0131n, dedelerin yurdudur derler ya hani, \u201cAh k\u0131z\u0131m aaah…\u201d diye ba\u015flad\u0131 m\u0131 s\u00f6ze anlars\u0131n yine bir \u00e7ekilen s\u0131z\u0131lar var s\u0131rada. Bay\u0131l\u0131rlar zaten an\u0131lar\u0131n\u0131 anlatmaya.<\/p>\n
Bizim bir day\u0131o\u011flu var. Bizim kocaman\u0131n Tofa\u015f\u2019\u0131na \u00e2\u015f\u0131k kendisi. Her g\u00fcn y\u0131kar, sever, foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7eker… Aksesuarlar al\u0131r durur falan. Ge\u00e7en yine bize \u00e7aya geldiler. Hi\u00e7 g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz m\u00fc bilmem bizim \u00e7ay sofralar\u0131 yemek sofralar\u0131n\u0131 aratmaz. Meyve taba\u011f\u0131, patlam\u0131\u015f m\u0131s\u0131r, i\u00e7i cevizli kuru incir, kar\u0131\u015f\u0131k kuruyemi\u015f taba\u011f\u0131, birka\u00e7 tabak \u00e7i\u011fdem, yap\u0131ld\u0131ysa kek b\u00f6rek t\u00fcrevleri falan ne varsa doldururuz yere. Herkes oturur ba\u015f\u0131na koca demlik \u00e7ayla yeriz de yeriz. Mevsimlerden k\u0131\u015f ise kestane de olur mutlaka. Bir yanda televizyon da mutlaka a\u00e7\u0131k olur, kimse izlemese bile. O g\u00fcn de yine tam \u00f6yle bir \u00e7ay fasl\u0131nday\u0131z, kanal\u0131n birinde H\u00fck\u00fcmet Kad\u0131n<\/em> filmi vard\u0131 onda kalm\u0131\u015f\u0131z. Bizim kocamanlar\u0131n \u00e7enesi hi\u00e7 susmaz, s\u00fcrekli bir \u015feyler anlat\u0131rlar, bazen bize laf atarlar. Arada izlenmeyen diziye bak\u0131l\u0131r ba\u015f\u0131ndan beri izleniyormu\u015f\u00e7as\u0131na oradaki sahnelere laf atarlar. Konu\u015facak \u015fey bulamazlarsa bize kar\u0131\u015fmaya bay\u0131l\u0131rlar; \u201cNe i\u00e7miyon \u00e7ay\u0131n\u0131 buz gibi oldu, bitiriversene o portakal\u0131 ne diye yar\u0131m b\u0131rakt\u0131n, \u00f6yle berena\u011fr\u0131 (geli\u015fi g\u00fczel demek) soyulur mu ayva…\u201d Neyse ne anlat\u0131yordum ben?<\/p>\n Heh i\u015fte o g\u00fcnde bizim day\u0131o\u011flu, kocaman\u0131n Tofa\u015f\u2019a bir \u015feyler alm\u0131\u015f yine onu tart\u0131\u015f\u0131yorlar. \u0130zin almadan alm\u0131\u015f \u00e7\u00fcnk\u00fc vermezler. \u00d6nce bir fas\u0131l s\u00f6ylendiler c\u00fcmleten. Neymi\u015f zaten bir arabam\u0131z varm\u0131\u015f, ka\u00e7 ki\u015fi ona bak\u0131yormu\u015f, ya bir \u015fey olursa, yolda ceza keserlerse, arabay\u0131 ba\u011flarlarsa, vs vs vs… Bizim kocaman durdu durdu, derin bir ah \u00e7ekti. \u201cBen bu hergeleye k\u0131z\u0131yom ama ayn\u0131 bana \u00e7ekmi\u015f. Ben de enki (onun veya onun yapt\u0131\u011f\u0131 gibi demek) gibi toz kondurmazd\u0131m bizim Murat\u2019a. Hey gidi hey…\u201d \u0130\u015fte orada ba\u015flad\u0131 bizim Efe\u2019nin hik\u00e2yesi.<\/p>\n Do\u011fumunu anlatmakla ba\u015flad\u0131 tabii ki de. Her c\u00fcmlesinde babas\u0131n\u0131 ve ilkokul hocas\u0131n\u0131 and\u0131, mek\u00e2nlar\u0131 cennet olsun diye diye. \u0130lkokul terk bizim kocaman. \u00d6\u011fretmeni de okuldan sonra eli yatk\u0131nd\u0131r belki diye terzinin birinin yan\u0131na \u00e7\u0131rak vermi\u015f bunu. Bir ay ge\u00e7memi\u015f ne i\u015f verilirse yapar hale gelmi\u015f. Alt\u0131 ay ge\u00e7mi\u015f usta \u015fok, bu \u00e7ocu\u011fun eli baya baya yatk\u0131n diki\u015f nak\u0131\u015f i\u015flerine, d\u00fckk\u00e2n\u0131 ona b\u0131rak\u0131p emekli olmaya kararl\u0131. Daha 12 ya\u015f\u0131ndaym\u0131\u015f o zamanlar. E k\u00f6y yeri tabi. Dedesi vefat ettikten sonra babas\u0131 gel da\u011fda zeytinlikte bana yard\u0131m et diye yan\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015f bizim kocaman\u0131. Ustas\u0131 bir yandan ilkokul \u00f6\u011fretmeni bir yandan (mek\u00e2nlar\u0131 cennet olsun) \u201cEtme abi, bu \u00e7ocuk \u00e7ok yetenekli. Bak bu devirde bulunmaz b\u00f6yle yetenekli \u00e7ocuk\u201d (kesinlikle kendini \u00f6vmeyi sevmez) diye \u0131srar etseler de b\u00fcy\u00fck dede alm\u0131\u015f bizimkini g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f da\u011fa. Mecbur kalm\u0131\u015f \u00e7\u00fcnk\u00fc en b\u00fcy\u00fck o\u011flan o, di\u011ferleri daha k\u00fc\u00e7\u00fck, kendisine yard\u0131mc\u0131 laz\u0131mm\u0131\u015f. \u00c7ok \u00fcz\u00fcld\u00fcm, \u00e7ok k\u0131zd\u0131m, a\u011flad\u0131m o zaman ama eli mahk\u00fbm gittik zeytinli\u011fe dedi. \u0130ki y\u0131l ge\u00e7mi\u015f aradan. \u015eehirden k\u00f6ye gelip giden bir \u015fof\u00f6r varm\u0131\u015f. Ona \u00e7\u0131rak olmu\u015f bizim Efe. Yayla yolu \u00e7etindir ama bizimki o i\u015fi de halletmi\u015f. Ustas\u0131 onun \u015fof\u00f6r olmak i\u00e7in do\u011fdu\u011funu falan s\u00f6yledik\u00e7e bu arabay\u0131 da sevmi\u015f \u015fof\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc de. B\u00fcy\u00fck dedemiz de sevdi bu i\u015fi iyi de kazan\u0131yor diye kar\u0131\u015fmam\u0131\u015f. O zamanlar tabi 14 ya\u015f\u0131nda \u015fehre gelip giderken yolda jandarmalar varm\u0131\u015f. Ustas\u0131 ona yollar\u0131 da \u00f6\u011fretmi\u015f ama yine de dikkatli git diye uyar\u0131rm\u0131\u015f. D\u00f6rt y\u0131l\u0131n var iyi dayan sonra sana direk ehliyet al\u0131r\u0131z demi\u015f. Olur, da yakalan\u0131rsa diye h\u00e2kim kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u00f6ylemesi gereken c\u00fcmleleri de haz\u0131rlay\u0131vermi\u015f bizimkine. Git-gel yaparken en sonunda durdurmu\u015flar bunu bir g\u00fcn, bakm\u0131\u015flar kimli\u011fe daha ya\u015f\u0131 tutmuyor. Atm\u0131\u015flar nezarete ertesi sabah h\u00e2kim kar\u015f\u0131s\u0131nda. Ustas\u0131n\u0131n dedikleri gelmi\u015f akl\u0131na ba\u015flam\u0131\u015f konu\u015fmaya, \u201cBiz fakiriz, k\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015flerim var. Evdekiler para bekler.\u201d Anlatm\u0131\u015f uzun uzun, yalan da de\u011fil tabi. H\u00e2kim insaf etmi\u015f \u201cTamam salacam seni ama bir dahakine dikkatli ol.\u201d Aradan ne kadar s\u00fcre ge\u00e7ti dedi hat\u0131rlam\u0131yorum, bizimki iki \u00fc\u00e7 defa daha \u00e7\u0131km\u0131\u015f h\u00e2kimin kar\u015f\u0131s\u0131na. Be\u015finci \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda 17 ya\u015f\u0131na gelmi\u015f. Ama h\u00e2kim a\u011flam\u0131\u015f art\u0131k \u201c\u00c7ocum ben sana dikkat et demedim mi, bak \u015furada say\u0131l\u0131 g\u00fcn\u00fcn kalm\u0131\u015f, beni de zor duruma sokuyon\u201d diye. E\u011fer demi\u015f tekrar yakalan\u0131rsan ceza kesmek zorunda kal\u0131r\u0131m demi\u015f yollam\u0131\u015f eve. Ba\u015fa gelece\u011fi varm\u0131\u015f ya 18\u2019ine varmas\u0131na bir ay kala alt\u0131nc\u0131 kez yakalanm\u0131\u015f. H\u00e2kim iki gece nezaret demi\u015f art\u0131k. Sonra ehliyeti ald\u0131k zaten dedi. Bir ara da evlen dediler evlendik anneannenle dedi. \u0130ki ay ge\u00e7mi\u015f d\u00fc\u011f\u00fcn olal\u0131 askerden \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015flar. \u0130ki y\u0131l Kayseri\u2019de \u015fof\u00f6rl\u00fck yapm\u0131\u015f komutanlara. Anlata anlata bitiremediklerinden yine askerlik an\u0131lar\u0131. \u00c7o\u011fu Anadolu dedesi gibi… Ne karl\u0131 yollarda s\u00fcrd\u00fcm ben o arabalar\u0131 da tertemiz kulland\u0131m hep diyor. Askerden d\u00f6nm\u00fc\u015f, bakm\u0131\u015f yaylada insanlar azald\u0131, i\u015f azald\u0131, hadi han\u0131m Ayd\u0131n\u2019a ta\u015f\u0131nal\u0131m demi\u015f. Bir gecede g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015fler. Anneannem garibim hi\u00e7 neden demeyi bilmezmi\u015f. Tipik Anadolu ailesi i\u015fte… Neyse o k\u0131s\u0131mlara girersem \u00e7\u0131kamam. Ayd\u0131n\u2019da da kodamanlara \u015fof\u00f6rl\u00fc\u011fe devam etmi\u015f. 14 ya\u015f\u0131mdayd\u0131m diye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 an\u0131lar\u0131 \u201cO g\u00fcnden sonra aaa (aha gibi bir i\u015faret zamiri diyebiliriz) bizim bu kereta gibi severdim arabalar\u0131m\u0131.\u201d c\u00fcmleleriyle biter sanm\u0131\u015ft\u0131k. \u00c7o\u011funu defalarca dinledi\u011fimiz an\u0131lardan dinledik. Ho\u015f o yakalanma olaylar\u0131n\u0131 ilk defa dinledik de neyse. Day\u0131o\u011fluna bak\u0131nca g\u00f6zleri dolar, kendi gen\u00e7li\u011finin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yler. Ama hey gidinin efesi i\u015fte, y\u00fcz verir mi hi\u00e7… Aman o\u011flum, etme o\u011flum, u\u011fra\u015fma o\u011flum der durur her g\u00fcn. Dedim ya laftan lafa atlarlar. Tam o s\u0131rada filmde -izleyenler bilir- Faruk\u2019un d\u00fc\u011f\u00fcn sahnesi var. Ba\u015flad\u0131 k\u0131k\u0131r k\u0131k\u0131r g\u00fclmeye, biz de zannediyoruz ki s\u0131rada komik bir olay var. Me\u011fer anlatacaklar\u0131n\u0131 b\u0131rakm\u0131\u015f filmi izlemeye dalm\u0131\u015f \u00e7oktan. Karde\u015fim atlad\u0131 oradan \u201cYa dede abime k\u0131zmaktan yola \u00e7\u0131kt\u0131n, hayat\u0131n\u0131 anlatt\u0131n ne ara filme ge\u00e7tin yaa…\u201d diye.<\/p>\n O kendi a\u011fz\u0131ndan \u00f6yle anlatt\u0131 kendini. Akl\u0131m\u0131za geldik\u00e7e g\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz daha \u00e7ok hali hareketi var bizim Efe\u2019nin. Mesela nerede bir Zeybek t\u00fcrk\u00fcs\u00fc duysa, y\u00f6resi fark etmez, \u00f6nce \u201cHey yavrum benim beee\u201d der, kalkar aya\u011fa a\u00e7ar kollar\u0131. Kendi koparmad\u0131\u011f\u0131 biberi yemez, asortik yemez sevmez. Herkese ayr\u0131 servis a\u00e7\u0131l\u0131nca da sevmez, ne kadar yedi\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yor diye. Masay\u0131 ekmeklerle doldurur herkese uzat\u0131r yine ayn\u0131 sebepten. Ekmek yemeden doyulaca\u011f\u0131na inanmaz. Anlamad\u0131\u011f\u0131 bir konu konu\u015fuluyorsa ilk de\u011fi\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, beceremezse susturmaya, \u00f6zellikle \u00e7ocuklar\u0131. Resmi bayramlarda bayrak asmaya bay\u0131l\u0131r. Anneannemde bayrak sevgisi tertemiz saklamak oldu\u011fu i\u00e7in her ast\u0131\u011f\u0131nda \u201cYine ne \u00e7\u0131kt\u0131 bu bayrak ku\u015flar pisletcek ya!\u201d kavgas\u0131 ya\u015fan\u0131r mutlaka. Bir de hepimizin arkada\u015flar\u0131yla bir \u015fekilde tan\u0131\u015f\u0131r. Hangisi nereliyse direk \u201cAaa oran\u0131n insan\u0131 vefal\u0131 insand\u0131r, ben bilirim.\u201d diye sevinir, hemen k\u0131z\u0131m o\u011flum diye de sahiplenir. Bir yere gitti\u011finde zaman\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131na, \u015fimdi biz torunlara bir \u015fey almadan asla d\u00f6nmez. \u0130ki \u00fc\u00e7 tane de olsa \u00e7a\u011fla, ceviz, dut, \u00e7erez, ne ikram edilmi\u015fse i\u015fte bize de ay\u0131r\u0131r gelir mutlaka. Asla dile getirmez, ama bizi d\u00fc\u015f\u00fcnmeden an ge\u00e7irmez. Hani \u015fimdilerde hep eski \u00e7ocukluk diye karikat\u00fcrlerini \u00e7izmeye ba\u015flad\u0131klar\u0131 g\u00fcnler var ya, bizde pek severiz kocamanlar\u0131n an\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6yle dinlemeyi. Arife g\u00fcnleri veya d\u00fc\u011f\u00fcn \u00f6ncesi g\u00fcnler de karde\u015fler bir araya gelip bir ba\u015flad\u0131lar m\u0131 anlatmaya \u00e7ay\u0131 \u00e7i\u011fdemi haz\u0131rlay\u0131p oturur, dinleriz. \u00c7o\u011funu ezberlemeye ba\u015flad\u0131k. Bazen k\u0131zar\u0131z, ele\u015ftiririz, baz\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 asla anlamland\u0131ramay\u0131z. Ama an\u0131lar\u0131 dinleyince fark ederiz ki \u00f6yle b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015fler, \u015fu saatten sonra ne de\u011fi\u015febilir ki… G\u00f6rmedikleri sevgiyi g\u00f6stermeyi de \u00f6\u011frenememi\u015fler haliyle. Da\u011fl\u0131y\u0131z biz derler, efeyiz derler, gel k\u0131z\u0131m diyemezler. \u015eimdi yeni nesil torunlar olarak bazen sesimizi \u00e7\u0131kar\u0131nca al\u0131\u015fk\u0131n olmad\u0131klar\u0131ndan \u201c\u00c7ok biliyon sen\u201d der susarlar. \u201c\u00c7ok \u00e7eneli gari bu, sus gari bizim g\u0131z, eeee gari bunlaa biz gibi de\u011fil baksen (baksana) ya…\u201d de\u011fi\u015fen d\u00fcnyay\u0131 g\u00f6rd\u00fck\u00e7e ne kadar ya\u015fland\u0131klar\u0131n\u0131 anl\u0131yorlar, biz de fark edince bir garip oluyoruz. Belki bundan yedi sekiz y\u0131l \u00f6nce dalga ge\u00e7mek i\u00e7in \u201ckocamanlar\u201d derdik. Onlar da \u201cNerdeymi\u015f kocaman, senden gencim ben\u201d diye laf atarlard\u0131. \u015eimdi 70\u2019e kap\u0131y\u0131 dayay\u0131nca kabul etmeye ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n B\u00f6yle i\u015fte bizim kocaman, iyi ki vars\u0131n \u201cHey gidinin efesi…\u201d<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Aran\u0131zda Egeli varsa bilir, b\u00f6yle seslenirler…<\/p>\n","protected":false},"author":37,"featured_media":9956,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[67,53],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9955"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/37"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9955"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9955\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9955"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9955"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9955"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}