Size de olur mu bilmiyorum. Hani bazen ge\u00e7mi\u015fe bug\u00fcn\u00fcn\u00fczden bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011funuz baz\u0131 \u015feyleri ger\u00e7ekten ya\u015fam\u0131\u015f olamayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, sanki tuhaf bir filmin ba\u015frol oyuncusu oldu\u011funuz hissine kap\u0131l\u0131r ve \u201cNas\u0131l oldu da bunlar ba\u015f\u0131ma geldi!” diye hay\u0131flan\u0131rs\u0131n\u0131z ya i\u015fte, ne zaman hat\u0131rlasam, size bahsedece\u011fim olaylar \u00f6rg\u00fcs\u00fc tam da b\u00f6yle bir duyguyu ya\u015fat\u0131r bana.<\/p>\n
\u00d6nce en ba\u015fa gidelim…<\/p>\n
Mutfakla yani \u201cYemek yapma\u201d i\u015fleminin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi taraf\u0131yla hi\u00e7 ilgim olmad\u0131. Bir t\u00fcrl\u00fc sevemedim yemek yapmay\u0131; pasta-b\u00f6rek yapmay\u0131 da zira. Bana zaman kayb\u0131 gibi geliyordu. \u201cKitap okumak, gezmek, kaliteli film izlemek varken kim saatlerce mutfakta zaman harcamak ister ki!\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm.\u00a0 \u00c7ok fazla emek gerektirmeyen, \u00e7ok az yiyecekle sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde hayatta kal\u0131p \u00e7ok daha fonksiyonel olabilecekken, mutfa\u011f\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla mideyi bu kadar \u00e7ok merkeze alarak ya\u015famak, fazlaca ak\u0131l k\u00e2r\u0131 de\u011fildi benim i\u00e7in. Baz\u0131 Suriyeli, T\u00fcrk ve Uygur T\u00fcrklerinden olan\u00a0 arkada\u015flar\u0131m da bundan \u00e7ok \u015fik\u00e2yet ederdi. \u00d6rne\u011fin, \u201cYa\u015famak i\u00e7in yemek yerine, yemek i\u00e7in ya\u015famak!\u201d zorunda b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131ndan dem vururlard\u0131. Kendilerinden her daim d\u00f6rt ba\u015f\u0131 m\u00e2mur sofra beklentisi i\u00e7inde olan e\u015flerinin isteklerine yeti\u015febilmek i\u00e7in mutfakta harcad\u0131klar\u0131 zaman\u0131n haddi hesab\u0131 yoktu \u00e7\u00fcnk\u00fc. Ama yine de kendilerine bi\u00e7ilen rol\u00fc harfiyle yerine getiriyorlard\u0131. Bu, kendilerinden vazge\u00e7mek anlam\u0131na gelse bile! Ve b\u00f6yle b\u00f6yle koca bir \u00f6m\u00fcr ge\u00e7ip gidiyordu. Hem de \u00e7o\u011fu zaman bir \u00e7ift takdir s\u00f6z\u00fc duymadan. Verilen eme\u011fe ve zamana sayg\u0131 bildiren bir jest g\u00f6rmeden. Bilirsiniz, hayat\u0131n kanunlar\u0131 hukuk\u00ee de\u011fildir her zaman, bu da o durumlardan biri i\u015fte! Belki zamanla \u00f6nceliklerin s\u0131ras\u0131 de\u011fi\u015fir ve insanlar\u0131n sayg\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 derinle\u015fir diyerek hik\u00e2yemize devam edelim.<\/p>\n
Hayat t\u00fcm beklentilerin tersine, siz baz\u0131 \u015feyleri planlarken, \u00e7o\u011fu zaman ba\u015f\u0131n\u0131za gelenlerin girdab\u0131na b\u0131rak\u0131verir sizi. Haz\u0131rl\u0131ks\u0131z yakalan\u0131rs\u0131n\u0131z.\u00a0 Orada ve o anda \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmek zorunda kal\u0131rs\u0131n\u0131z. \u0130\u015fte b\u00f6yle bir zamanda ben de kendimi Kanada’n\u0131n Kelowna \u015fehrinde \u0131spanakl\u0131 K\u00fcrt po\u011fa\u00e7as\u0131, (tarifini bir Diyarbak\u0131rl\u0131 can dostumdan alm\u0131\u015ft\u0131m) peynirli ve patatesli po\u011fa\u00e7a, mercimek k\u00f6ftesi, baklava, kandil simidi ve elmal\u0131 pasta satarken buldum. Mutfakla hi\u00e7 aras\u0131 olmayan Fatma, art\u0131k mutfaktan \u00e7\u0131kamaz olmu\u015ftu. Ailemin ekonomisine katk\u0131da bulunmam gerekiyordu \u00e7\u00fcnk\u00fc. \u00c7ocuklar\u0131m\u0131 yuvaya b\u0131rakmadan yapabilece\u011fim tek i\u015f; farkl\u0131 etnik k\u00f6kenden olan yiyeceklere olan ra\u011fbetin \u00e7ok oldu\u011fu ancak b\u00f6yle bir i\u015fle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. Ve i\u015fte esas hik\u00e2ye o zaman ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
\u0130lk \u00f6nce size yiyeceklerimi sat\u0131\u015fa sundu\u011fum \u201cFarmer’s Market\u201d ad\u0131 verilen bu mecran\u0131n nas\u0131l bir i\u015fleyi\u015fe sahip oldu\u011fundan bahsetmek istiyorum.<\/p>\n
Al\u0131\u015fveri\u015f merkezlerinin idare edildi\u011fi bir merkezi olur, i\u015fte bu marketlerin de b\u00f6yle idaresinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir merkezi vard\u0131r. Satmak istedi\u011finiz \u00fcr\u00fcnlerin sa\u011fl\u0131k standartlar\u0131na uygun oldu\u011funu ispat eden, sa\u011fl\u0131k bakanl\u0131\u011f\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015f onay belgesi olmadan bu yerlerde sat\u0131\u015f yapamazs\u0131n\u0131z.\u00a0 Ayr\u0131ca, sat\u0131\u015f s\u0131ras\u0131nda gereken hijyen ve sa\u011fl\u0131k ko\u015fullar\u0131na uygun\u00a0 \u015fartlar\u0131n sa\u011flanmas\u0131ndan da siz sorumlusunuzdur. \u00d6rne\u011fin, ben bozulabilme ihtimali olan yiyeceklerimi, \u201cCooler\u201d denilen, \u0131s\u0131y\u0131 belli bir ayarda tutan b\u00fcy\u00fck saklama kutular\u0131nda muhafaza etmek zorundayd\u0131m. Bir di\u011fer \u00f6nemli kural da\u00a0m\u00fc\u015fterileri ba\u011f\u0131rarak tezg\u00e2h\u0131n\u0131za \u00e7a\u011f\u0131rmak yasakt\u0131r. Bu marketlerde; organik sebze ve meyve tezgahlar\u0131ndan tutun da, kitap\u00e7\u0131lara, s\u00fcs e\u015fyas\u0131 satanlara, masaj ve fizyoterapi hizmeti veren \u00e7ad\u0131rlara, seramik sanat eserlerinin sergilendi\u011fi tezg\u00e2hlara kadar envai \u00e7e\u015fit \u00fcr\u00fcnler bulunur. Marketler sabah sekizden \u00f6\u011flen bire kadar a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ne bir dakika \u00f6nce a\u00e7\u0131l\u0131r, ne de bir dakika sonra kapan\u0131r. Tam saat birde sat\u0131\u015flar durur. Sat\u0131c\u0131 olarak buradan yer alabilmek i\u00e7in, g\u00fcn a\u011farmadan sabah en ge\u00e7 \u00fc\u00e7 sular\u0131nda s\u0131raya girmeniz gerekir. Yoksa yer bulamazs\u0131n\u0131z. Bir g\u00fcn bu benim ba\u015f\u0131ma geldi. Yapt\u0131\u011f\u0131m yiyecekler elimde kalmas\u0131n diye, daha iki hafta \u00f6nce alm\u0131\u015f oldu\u011fum ehliyetle, -o zaman navigasyon aleti de yoktu hen\u00fcz-benzinciden alm\u0131\u015f oldu\u011fum harita elimde, bir ba\u015fka \u015fehre gitmi\u015ftim. U\u00e7urumlar\u0131n kenar\u0131ndan araba s\u00fcre s\u00fcre hem de!<\/p>\n
\u015eimdi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum da, biraz \u201cDeli\u201d olmak bir nimetmi\u015f me\u011fer. Risk almak sonra… \u00c7\u00fcnk\u00fc bu karar\u0131m daha sonra o kadar \u00e7ok i\u015fime yaram\u0131\u015ft\u0131 ki! Para kazanma h\u0131rs\u0131ndan ba\u015fka bir \u015feydi bu ama. Talihsizli\u011fe prim vermemek, vazge\u00e7memek demekti bir yerde. Var olan durumu, me\u015fru yollardan lehe \u00e7evirmekti.<\/p>\n
\u00c7ok k\u0131sa s\u00fcrede yiyeceklerim inan\u0131lmaz ra\u011fbet g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Tezg\u00e2h\u0131n \u00f6n\u00fcnde uzun bir kuyruk oluyordu adeta. D\u00fckk\u00e2n\u0131m\u0131n ad\u0131n\u0131 \u201cTurkish and Kurdish Food\u201d koymu\u015ftum. T\u00fcrk ve K\u00fcrt isimlerinin b\u00f6ylesine \u201cKarde\u015f\u00e7e\u201d yan yana gelmesini g\u00f6rmek ho\u015fuma gidiyordu \u00e7\u00fcnk\u00fc. Hem ayn\u0131 k\u00fclt\u00fcr havas\u0131ndan gelen bu iki kadim halk\u0131n yiyecek al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 \u00e7ok da fazla farkl\u0131 de\u011fildi ki zaten. Ispanakl\u0131 K\u00fcrt po\u011fa\u00e7as\u0131 en \u00e7ok satanlar aras\u0131ndayd\u0131 \u00f6rne\u011fin. Ama bana \u201cBaklava Lady\u201d ismi tak\u0131ld\u0131 zamanla. Bunlar\u0131 yazarken g\u00fcl\u00fcms\u00fcyorum bir taraftan. Nereden nereye diyorum. Bir kek yapmaya bile \u00fc\u015fenen ben, baklava yap\u0131p sat\u0131yordum. Hatta toplu sipari\u015f bile al\u0131yordum. Keyfim yerindeydi. Ta ki e\u015fi i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f, d\u00f6rt \u00e7ocuklu Fasl\u0131 bir arkada\u015f\u0131ma, d\u00fckk\u00e2n\u0131m\u0131n t\u00fcm imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 seferber edip, onun i\u00e7inde bulundu\u011fu maddi s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 gidermek iyi niyetimin suistimal edilmesine kadar.<\/p>\n
Hik\u00e2yenin bu k\u0131sm\u0131n\u0131 yazmaya ba\u015flarken i\u00e7imi derin bir h\u00fcz\u00fcn kaplad\u0131. H\u0131rs\u0131n bir insana neler yapt\u0131rabildi\u011fine \u015fahit olmu\u015ftum \u00e7\u00fcnk\u00fc. F\u00fctursuzca sarf edilen yalanlar\u0131n, dalaverelerin i\u00e7inde bulmu\u015ftum kendimi sonra. \u0130nsan\u0131n o en i\u011fren\u00e7 y\u00f6nleriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131m. Haz\u0131rl\u0131ks\u0131z bir \u015fekilde hem de. Hi\u00e7 beklemedi\u011fim bir \u015feydi bu. Hem de hi\u00e7. \u015eu an y\u00fcz\u00fcm\u00fcn ald\u0131\u011f\u0131 \u015fekli g\u00f6rmenizi isterdim. Allah’\u0131n sevgisini, sayg\u0131s\u0131n\u0131 kaybetmekten kaynaklanan bir endi\u015fe ile ya\u015famas\u0131 gereken, tesett\u00fcr\u00fcnde, namaz\u0131nda niyaz\u0131nda olan bir kad\u0131n, aksi kararlarlar alarak hareket ediyordu. G\u00f6z\u00fc hi\u00e7bir \u015feyi g\u00f6rm\u00fcyordu; paradan ba\u015fka!<\/p>\n
Her \u015ferde bir hayr vard\u0131r. Benim bu insandan \u00f6\u011frendi\u011fim tek ve en \u00f6nemli ders; \u015fartlar nas\u0131l olursa olsun, asla ve asla, \u00f6yle bir insan olmamam gerekti\u011fi dersiydi. Olay \u015f\u00f6yle ger\u00e7ekle\u015fti:<\/p>\n
Durumlar\u0131 daha fazla k\u00f6t\u00fcle\u015fmeden, en az\u0131ndan e\u015fi bir i\u015f bulana kadar (diyelim ki bu ki\u015finin ad\u0131 Zeynep olsun) Zeynep’e benim d\u00fckk\u00e2n\u0131n ismini kullanabilece\u011fini s\u00f6yledim. Hatta sahip oldu\u011fum t\u00fcm tezg\u00e2h i\u00e7in gerekli olan( \u00e7ad\u0131r, masa, sunum aparatlar\u0131, sa\u011fl\u0131k bakanl\u0131\u011f\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131m izin belgem vs.)malzemeleri de herhangi bir \u00fccret beklemeksizin kullanabilece\u011fini teklif ettim. (\u00d6yle ki, yapmay\u0131 bilmedi\u011fi T\u00fcrk ve K\u00fcrt yiyeceklerini ona \u00f6\u011fretebilmek i\u00e7in zaman\u0131m\u0131 ve eme\u011fimi verdim.) Yani bir nevi bir ba\u015fka \u015fehirde \u015fube a\u00e7m\u0131\u015f olacakt\u0131m. Ama bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Zeynep’ten hi\u00e7bir maddi beklentim yoktu. Ondan tek bir iste\u011fim vard\u0131, o da sa\u011fl\u0131k bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n onaylam\u0131\u015f oldu\u011fu yiyecek listesinin d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir yiyecek satmamas\u0131yd\u0131. Tek bir istek! E\u011fer bunu yaparsa sat\u0131\u015f ehliyetim elimden al\u0131nabilirdi. Ve a\u011f\u0131r cezalar \u00f6deyebilirdim. En b\u00fcy\u00fck ceza da anla\u015fmay\u0131 bozdu\u011fum i\u00e7in bir daha b\u00f6yle bir izin belgesi alma \u015fans\u0131m olmamas\u0131yd\u0131. Bunlar\u0131 tek tek ona da a\u00e7\u0131klad\u0131m. Burada, bu tarz i\u015fler ciddiyetle takip ediliyor \u00e7\u00fcnk\u00fc. Araya birini koyman\u0131z ya da r\u00fc\u015fvet vermeniz s\u00f6z konusu de\u011fil. Olsa da ben b\u00f6yle gayri me\u015fru y\u00f6ntemlere tenezz\u00fcl etmem zaten. Neyse. Zeynep daha fazla para kazanabilmek i\u00e7in, bana haber bile vermeden sat\u0131\u015f yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fehirde Fas yiyecekleri de satmaya ba\u015flam\u0131\u015f. Bana haber verse, en az\u0131ndan satmak istedi\u011fi yiyecekler i\u00e7in de izin alabilirdik belki. Ama o bunu bile yapmad\u0131. Ancak \u00e7ok ge\u00e7meden, bir \u015fekilde bu yapt\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Sonras\u0131nda ona ilk s\u00f6yledi\u011fim s\u00f6zler \u015funlar oldu, \u00a0\u201cKendinle nas\u0131l ya\u015fayabiliyorsun? Sen ne yapt\u0131n biliyor musun? \u0130nsana dair g\u00fcvenimi yerle bir ettin. Bir insan\u0131n nas\u0131l al\u00e7alabilece\u011fini g\u00f6sterdin bana. De\u011fdi mi kazand\u0131\u011f\u0131n \u00fc\u00e7 kuru\u015f extra paraya? Arkamdan i\u015f \u00e7evirirken hi\u00e7 mi vicdan\u0131n s\u0131zlamad\u0131? Hadi beni g\u00f6zden \u00e7\u0131kard\u0131n, inand\u0131\u011f\u0131n Allah’tan da m\u0131 hi\u00e7 \u00e7ekinmedin!\u201d<\/p>\n
Vere vere verdi\u011fi cevap, bir \u00f6z\u00fcr bile dilemeden \u015fu oldu, \u201cPara olmadan ya\u015fam\u0131n da anlam\u0131 yok!\u201d Ki bu aile a\u00e7l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131nda ya\u015fam\u0131yordu. M\u00fcstakil evleri vard\u0131. G\u00fczel de bir arabalar\u0131 sonra. Sat\u0131\u015f yapt\u0131\u011f\u0131 market y\u00f6neticisi ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcm hemen. Olan biteni anlatt\u0131m. Ve bir daha benim ad\u0131m\u0131 kullanarak bu kad\u0131na yer vermemesini rica ettim. Olanlar i\u00e7in \u00e7ok \u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi. Ve uyar\u0131m\u0131 memnuniyetle yerine getirece\u011fini de ekledi. Ona bunlar\u0131 anlat\u0131rken nas\u0131l utand\u0131\u011f\u0131m\u0131 bir ben, bir de Allah bilir. Ahl\u00e2k abidesi olmas\u0131 gereken biz M\u00fcsl\u00fcmanlar ne hallere d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fck \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n
Bu olaydan sonra, insanlarla arama ciddi bir mesafe koydum. “Acaba” kelimesi zihnimde u\u011fuldad\u0131 durdu uzun bir s\u00fcre. Bunu a\u015fmak i\u00e7in \u00e7ok \u00e7abalad\u0131m. Ama her seferinde insana olan g\u00fcvenimi ortadan kald\u0131racak ba\u015fka insanlar girdi hayat\u0131ma. San\u0131r\u0131m bu bir \u00e7e\u015fit l\u00e2net. \u00d6l\u00fcnceye kadar da pe\u015fimi b\u0131rakmayacak cinsten bir lanet hem de!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Size de olur mu bilmiyorum. Hani…<\/p>\n","protected":false},"author":190,"featured_media":9951,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[67,53],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9950"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/190"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9950"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9950\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9950"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9950"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9950"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}