{"id":9897,"date":"2020-04-01T00:23:26","date_gmt":"2020-03-31T21:23:26","guid":{"rendered":"http:\/\/kadrandergi.com.tr\/?p=9897"},"modified":"2020-04-01T00:23:26","modified_gmt":"2020-03-31T21:23:26","slug":"dort-yillik-bir-seyir-fall-dusus-2006","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/?p=9897","title":{"rendered":"D\u00f6rt Y\u0131ll\u0131k Bir Seyir: FALL\/D\u00dc\u015e\u00dc\u015e (2006)"},"content":{"rendered":"

Mek\u00e2nlar\u0131n\u0131n \u00e7ekimleri 4 y\u0131l s\u00fcrm\u00fc\u015f bir film d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn[1]<\/sup><\/a>. Hintli bir y\u00f6netmen –Tarsem Singh<\/a>– elinde g\u00f6rsel bir \u00f6zg\u00fcnl\u00fck heykeli\u2026 D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda sadece \u00fc\u00e7 bu\u00e7uk dolar geliri ile pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr a\u00e7\u0131s\u0131ndan en az sanatsall\u0131\u011f\u0131 kadar muazzam bir hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131. Mek\u00e2nlar\u0131 aras\u0131nda Ayasofya olmas\u0131na ra\u011fmen T\u00fcrkiye\u2018de g\u00f6sterime bile girememi\u015f bir ba\u015fyap\u0131t. Filmin i\u00e7inde ge\u00e7en en i\u00e7 par\u00e7alay\u0131c\u0131 repli\u011fi ile \u201cNe olur \u00f6lmesin, ya\u015famas\u0131na izin ver!\u201d diyece\u011finiz bir fantastik kurgu.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Asl\u0131nda 1981’de yap\u0131lan Bulgar Filmi Yo Ho Ho’nun senaryosundan yola \u00e7\u0131k\u0131larak \u00e7ekilen film ilk kez 2006’da Toronto Film Festivali’nde g\u00f6sterilir. \u015e\u00fcphesiz bir festival filmi olarak olduk\u00e7a sanatsal ama bir o kadar da gi\u015fe a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u0131k\u0131c\u0131 bulunur. Ta ki \u00a0David Fincher<\/a>\u00a0ve Spike Jonze filmin sinemalarda g\u00f6sterimi i\u00e7in devreye girene dek ki bu da yakla\u015f\u0131k iki seneyi bulur. Ele\u015ftirmenler filmi olduk\u00e7a olumlu kar\u015f\u0131larken yine de hak etti\u011fi \u00fcne hi\u00e7 bir zaman kavu\u015famaz.<\/p>\n

Filmin orijinal ad\u0131 olan Fall kelimesi T\u00fcrk\u00e7e’ye \u201cD\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u201d \u015feklinde \u00e7evrilebilece\u011fi gibi ki filmdeki karakterlerin durumlar\u0131 ismin bu \u015fekilde \u00e7evrilmesinde etkilidir, \u201cSonbahar\u201d \u015feklinde de \u00e7evrilebilir. Hatta \u00e7evrilmelidir. Bunu filmi izledikten sonra idrak etmek \u015f\u00fcphesiz \u00e7ok daha m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n

Baz\u0131 filmlerin giri\u015f b\u00f6l\u00fcmleri o filmin tamam\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7er. Saving Private Ryan<\/em> \/ Er Ryan’\u0131 Kurtarmak bu konuda en akla gelen \u00f6rneklerden biridir \u015f\u00fcphesiz. Fall’\u0131n da giri\u015fi ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na k\u00fclt bir film gibi. Beethoven’\u0131n 7. Senfonisi’nin \u00e7ok az filme bu denli oturdu\u011fu s\u00f6ylemek bir abart\u0131 olmaz. Ama ayn\u0131 giri\u015f al\u0131\u015fmam\u0131\u015f zihinler i\u00e7in filme dair b\u00fcy\u00fck bir korku da yarat\u0131r. Yine de filmin bu k\u0131sm\u0131n\u0131 y\u00f6netmenin hi\u00e7 bir \u00f6zel efekt kullanmadan t\u00fcm filmi \u00e7ekti\u011fi ger\u00e7e\u011fini unutmadan izleyin derim.<\/p>\n

\u201cFestival filmleri yava\u015f ilerler, gridir, diyalogsuzdur!\u201d gibi \u00f6n yarg\u0131lar\u0131n aksine Fall g\u00f6rsel bir \u015f\u00f6len. Belki de eline bir kalem k\u00e2\u011f\u0131t alarak izlemek gerekli, detaylardan kopmamak ad\u0131na. Bir \u00e7ocu\u011fun safl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fczerine bu denli derin ve ge\u00e7i\u015fli bir senaryo in\u015fa etmek b\u00fcy\u00fck risk olsa da Singh b\u00fcy\u00fck bir mucizeye imza atm\u0131\u015f. Bu noktada arada s\u0131rada yorulup filmi durdurdu iseniz inan\u0131n sizi kimse ay\u0131plamaz. Hatta anlamakta zorlan\u0131yorsan\u0131z bile.<\/p>\n

Filmin 1920’lerin Los Angeles’\u0131nda ge\u00e7ti\u011fine bile zihin uzun s\u00fcre izin vermez. \u00c7ocuk oyuncu Catinca Untaru filmi \u00f6yle bir Hint mistisizmine bular ki bir ABD filmi izledi\u011finizi kabullenemezsiniz.<\/p>\n

Filmin katmanlar\u0131n\u0131 ay\u0131rabilmek ve t\u00fcmevarabilmek ad\u0131na ciddi bir enerji harcamak ve bunu yaparken t\u00fcketime al\u0131\u015fm\u0131\u015f beyinlerinizi zinde tutmak \u00e7ok zor olacak. E\u011fer kolay\u0131na ka\u00e7\u0131p, \u201cBu nas\u0131l film Allah a\u015fk\u0131na!\u201d dememi\u015fseniz ve halen izliyorsan\u0131z Fen Shui, Turuncu ve Sonbahar ili\u015fkisini \u00e7\u00f6zmeye ba\u015flay\u0131n o zaman. Bu da size ele\u015ftirmen g\u00fczelli\u011fi olsun. Bu spoiler de\u011fil, bunu sadece bir ip ucu olarak kabul edin.<\/p>\n

Filmde Charles Darwin, Salvador Dali, B\u00fcy\u00fck \u0130skender gibi tarihi karakterlere yap\u0131lan at\u0131flar ile simgeler aras\u0131ndaki ili\u015fki bir noktadan sonra cahilli\u011finizi kabul etmekle, Google\u2019a s\u0131\u011f\u0131nmak aras\u0131nda bir tercihi \u00f6n\u00fcn\u00fcze koyar. Kald\u0131 ki ana karakter Alexandria’n\u0131n her korktu\u011funda tekrar etti\u011fi, \u201cGugli Gugli, go away!\u201d tekerlemesindeki \u201cGugli\u201d kelimesinin de Google\u2019\u0131 i\u015faret etti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnenler az\u0131msanmayacak say\u0131dad\u0131r.<\/p>\n

\"\"Filmi izlerken ortaya \u00e7\u0131kan en \u00e7ekilmez ve yorucu his ise g\u00f6rd\u00fcklerinizin Roy’un anlatt\u0131klar\u0131 m\u0131 yoksa Alexandria’n\u0131n zihnindeki yans\u0131malar\u0131 m\u0131 oldu\u011funa dair ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z karars\u0131zl\u0131k. Filmi bir masala d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren alg\u0131sal y\u00f6n de i\u015fte tam burada devreye girer. Bir yeti\u015fkinin (Roy) kendiyle muhasebesinin, bir \u00e7ocu\u011fun zihnindeki masals\u0131 yans\u0131mas\u0131 hangi sanatsal bak\u0131\u015fla bu denli renkli ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak sunulabilir ki?<\/p>\n

Fall gibi filimler ortas\u0131 olmayan filimler. Ya abart\u0131n\u0131n abs\u00fcrtl\u00fc\u011fe de\u011fdi\u011fi noktay\u0131 bir gereksizlik ya da maksad\u0131 a\u015fan s\u0131k\u0131c\u0131 bir sanatsal vurgu olarak g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz ya da Tim Burton’a g\u00f6sterdi\u011finiz ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve hayranl\u0131\u011f\u0131 bu filme de g\u00f6sterirsiniz. Ancak \u015funu da ifade etmek gerekir ki Fall’a dair yaz\u0131lanlar\u0131 okudu\u011funuzda \u00f6n\u00fcn\u00fcze y\u0131\u011f\u0131lan felsefik, ontolojik analizler, sineman\u0131n \u00f6ncelikli de\u011ferini yans\u0131tan ve bu filmin ana unsuru olan g\u00f6rselli\u011fin yerini, bir kitap okumas\u0131 ya da klasik entelekt\u00fcel tatmin sava\u015f\u0131na b\u0131rakmas\u0131na sebep olur. Filme mesafeli duru\u015f ve s\u0131k\u0131c\u0131l\u0131k yaftas\u0131n\u0131n vurulma sebebi de bizce budur.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Bu film sadece Catinca Untaru’nun ve tabii ki yata\u011fa ba\u011fl\u0131 bir oyunculuk sergilemesine ra\u011fmen Lee Pace’in oyunculuklar\u0131 ve uyumlar\u0131 i\u00e7in bile izlenebilir. E\u011fer filmi tamamlamak ve bitti\u011finde bo\u015f bo\u015f etraf\u0131n\u0131za bakmak istemiyorsan\u0131z yapaca\u011f\u0131n\u0131z en ak\u0131ll\u0131ca \u015fey gece ve yaln\u0131z izlemeniz olacakt\u0131r.<\/p>\n

 <\/p>\n

[1]<\/sup><\/a> Valkenberg Hastanesi, Cape Town, G\u00fc<\/strong>ney Afrika<\/strong>, “Dead Vlei”, Nabib \u00c7\u00f6l\u00fc, Namibya<\/strong>, Jantar Mantar Labirenti, Jaipur<\/strong>, Charles K\u00f6pr\u00fcs\u00fc, Prag<\/strong>, \u00c7ek Cumhuriyeti, Butterfly Reef(Kelebek Kayal\u0131\u011f\u0131), Fiji<\/strong>, Sumatra Adas\u0131, Andaman Adalar\u0131, Hindistan<\/strong>, Pangong G\u00f6l\u00fc, Ladakh, Hindistan<\/strong>, Buland Darwaza, Fatehpur Sikri Saray\u0131, Uttar Prade\u015f, Hindistan<\/strong>, Agra, Manyetik Tepe, Ladakh, India, Lamayuru yak\u0131n\u0131nda Ay manzaras\u0131, Hindistan<\/strong>, Bali<\/strong>, Chand Baori, Abhaneri K\u00f6y\u00fc, Rajastan, Jodhpur, the Blue City, Rajastan, Umaid Bhawan Palace Lobisi, Jodhpur, Rajastan, Ta\u00e7 Mahal, Hindistan<\/strong>, Capitoline Tepesi, Colosseum, Roma<\/strong>, \u0130talya, Hadrian Villas\u0131, Tivoli, \u0130talya<\/strong>, Aya Sofya, \u0130stanbul<\/strong>, T\u00fcrkiye, \u0130lk \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Heykeli, Jardin du Luxembourg Bah\u00e7esi, Paris<\/strong>, Fransa<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mek\u00e2nlar\u0131n\u0131n \u00e7ekimleri 4 y\u0131l s\u00fcrm\u00fc\u015f bir…<\/p>\n","protected":false},"author":214,"featured_media":9915,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[68],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9897"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/214"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9897"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9897\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9897"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9897"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9897"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}