{"id":9662,"date":"2019-12-04T21:06:23","date_gmt":"2019-12-04T19:06:23","guid":{"rendered":"http:\/\/kadrandergi.com.tr\/?p=9662"},"modified":"2019-12-04T21:06:23","modified_gmt":"2019-12-04T19:06:23","slug":"yavasla-ve-sesli-kitap-oku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/?p=9662","title":{"rendered":"Yava\u015fla ve Sesli Kitap Oku"},"content":{"rendered":"<p>Okuma, hem bili\u015fsel hem de sinirsel a\u00e7\u0131dan kritik bir beceridir. Kitap okuman\u0131n ise sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok faydalar\u0131 var. Okumak elbette stres gidericidir ve empati yetene\u011fini artt\u0131r\u0131r. Haf\u0131zay\u0131 kuvvetlendirir ve yeni kelimeler \u00f6\u011frenmemizi sa\u011flar. Daha bir\u00e7ok yarar\u0131 olan bu aktivitenin az \u00e7ok hepimiz, bize neler kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Peki, <em>h\u0131zl\u0131 ve g\u00f6zlerle okumay\u0131p<\/em> <em>yava\u015f ve sesli<\/em> okusak ne olur?<\/p>\n<p>\u00c7ok h\u0131zl\u0131 okuman\u0131n, k\u0131sa s\u00fcrede bir\u00e7ok kitap bitirmenin yararlar\u0131 elbette \u00e7ok. Hatta bununla ilgili \u00e7e\u015fitli kurslar ve e\u011fitimler de mevcut. \u00d6zellikle i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u00fczy\u0131l bizleri h\u0131zl\u0131 ya\u015famaya sevk ediyor. Yeme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z, ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131m\u0131z ve ya\u015fam tarzlar\u0131m\u0131z\u2026 Art\u0131k d\u00fcnyan\u0131n bir ucundan an\u0131nda haberdar olabiliyoruz. Bu denli s\u00fcratle ilerlerken ger\u00e7ekten ya\u015famay\u0131 \u00e7o\u011fu zaman es ge\u00e7iyoruz. Herkes nefes al\u0131yor ama havay\u0131 teneff\u00fcs etmek ba\u015fka bir \u015fey. \u00c7ok bilinen bir K\u0131z\u0131lderili menk\u0131besinde ge\u00e7er: Durmaks\u0131z\u0131n yol alan, aralar\u0131nda K\u0131z\u0131lderililerin de bulundu\u011fu bir grup vard\u0131r. \u00c7ok\u00e7a yol ald\u0131ktan sonra K\u0131z\u0131lderililer kafileyi birden durdururlar. Di\u011ferlerinin \u015fa\u015fk\u0131n bak\u0131\u015flar\u0131 aras\u0131nda sessizce olduklar\u0131 yerde durmaktad\u0131rlar. Ard\u0131ndan biraz zaman ge\u00e7er ve tekrar yola koyulurlar. Bir m\u00fcddet sonra kafileyi yeniden durdurup anlams\u0131zca \u00f6ylece dururlar. Bu olay bir kez daha tekrarland\u0131ktan sonra aralar\u0131nda K\u0131z\u0131lderililerin bu davran\u0131\u015flar\u0131na anlam veremeyen yolcular dayanamay\u0131p nedenini sorarlar. \u201c\u00c7ok h\u0131zl\u0131 yol ald\u0131k. O y\u00fczden ruhlar\u0131m\u0131z bize yeti\u015femedi. Ruhlar\u0131m\u0131z\u0131n bedenlerimize geri d\u00f6nmesini bekledik\u201d derler. Hik\u00e2yede kafiledeki di\u011fer insanlar\u0131n K\u0131z\u0131lderililerin bu davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ilkinde de\u011fil de \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fcnde sormalar\u0131 dahi bu d\u00f6nem insan\u0131n\u0131n anlamayaca\u011f\u0131 bir olgudur. Sabretmek, kar\u015f\u0131ndaki insana s\u00fcre tan\u0131mak ve kendisine de zaman verip \u00e7evresini anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak, h\u0131zl\u0131 ya\u015fam\u0131n bizden al\u0131p g\u00f6t\u00fcrd\u00fcklerinden. \u015eartlar bizi h\u0131zl\u0131 ya\u015famaya zorlasa da en az\u0131ndan g\u00fcnl\u00fck baz\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 yava\u015flatmak an\u0131 daha dolu g\u00f6rmemizi ve hissetmemizi sa\u011flayacakt\u0131r. \u201cB\u00fcy\u00fck i\u015fler k\u00fc\u00e7\u00fck ad\u0131mlarla ba\u015flar\u201d s\u00f6z\u00fcne binaen kitap okumay\u0131 farkl\u0131 bir al\u0131\u015fkanl\u0131k h\u00e2line getirebiliriz.<\/p>\n<p>Sesli okuman\u0131n en \u00e7arp\u0131c\u0131 k\u0131sm\u0131 okunulan\u0131 <em>duymakt\u0131r<\/em>. Diksiyonu d\u00fczeltir ve sesi do\u011fru bir \u015fekilde kullanmam\u0131zda bize yol g\u00f6sterir. G\u00fczel ve do\u011fru konu\u015fmak \u00f6zg\u00fcven artt\u0131r\u0131r. \u00d6zg\u00fcveni y\u00fcksek insan hayallerine ve hedeflerine giden yolda daha odaklanm\u0131\u015f olarak ilerler.\u00a0 Bu da daha tatmin, mutlu ve psikolojik a\u00e7\u0131dan daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 birer birey olmam\u0131za katk\u0131 sa\u011flar. \u0130\u015fte tam olarak buna domino etkisi denir. Ama normal bir domino ta\u015f\u0131 s\u0131ralamas\u0131 de\u011fil. K\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck hatta \u00f6nemsenmeyecek boyutlarda bir domino ta\u015f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. En ba\u015ftaki ta\u015f\u0131n bir sayfa okumaya tekab\u00fcl etti\u011fini varsayarsak yaln\u0131zca o bir sayfay\u0131 d\u00fczenli okumak akabinde edinilen \u00f6zg\u00fcven, diksiyon, sab\u0131r gibi erdem ve \u00f6zellikler ilk domino ta\u015f\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck olacakt\u0131r. Elbette \u00f6zg\u00fcven ta\u015f\u0131n\u0131n hareket etmesi ilk ta\u015fa ba\u011fl\u0131. Yani o k\u00fc\u00e7\u00fck ilk ad\u0131ma. At\u0131lacak ad\u0131m\u0131 do\u011fru se\u00e7mek \u00f6nemli. \u0130lk olarak yap\u0131lmas\u0131 gerekeni belirlemek sonras\u0131nda hangi ad\u0131mlarla devam edilece\u011fini g\u00f6sterir. Bu a\u00e7\u0131dan sesli kitap okumak \u00e7ok iyi ve motive edici bir ba\u015flang\u0131\u00e7 olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Oregon \u00dcniversitesi\u2019nde yap\u0131lan ve Amerika Birle\u015fik Devletleri Ulusal Bilimler Akademisi\u2019nin resmi dergisinde (PNAS) yay\u0131mlanan bir \u00e7al\u0131\u015fmada y\u00fcksek sesle okuma yapan bir grup kat\u0131l\u0131mc\u0131 \u00fczerinde bir deney yap\u0131lm\u0131\u015f. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n sesli okuma s\u0131ras\u0131nda semantik, ortografik ve fonolojik beyin b\u00f6lgelerindeki etkile\u015fimler incelenmi\u015f. Y\u00fcksek sesle okuman\u0131n bireyin hem semantik yani kelimeleri <em>anlamland\u0131ran<\/em> hem de fonolojik yani <em>konu\u015fma seslerini birle\u015ftiren b\u00f6lgelerini<\/em> belli bir dereceye kadar aktif hale getirdi\u011fi saptanm\u0131\u015f. Ayr\u0131ca y\u00fcksek sesle okuman\u0131n normal okumaya oranla beyinde daha fazla aktivasyona sebep oldu\u011fu ve normal okuma ile hareketlenmeyen b\u00f6lgelerinin sesli okuma ile nas\u0131l aktif h\u00e2le geldi\u011fi tespit edilmi\u015ftir. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar d\u00fczensiz olarak yer alan kelimeleri okudu\u011funda beyindeki <em>lateral<\/em> <em>anterior temporal <\/em>adl\u0131 bir lobda aktivasyon art\u0131\u015f\u0131 tespit edilmi\u015f. Buna ra\u011fmen sesli okumada beynin a\u015fina oldu\u011fu kelimeler i\u00e7in daha az aktivasyon sergiledi\u011fi g\u00f6zden ka\u00e7mam\u0131\u015f. Beynin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 yeni kelimeler kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6zellikle baz\u0131 b\u00f6lgelerinde g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011flant\u0131lar olu\u015fturdu\u011fu g\u00f6zlemlenmi\u015f.<\/p>\n<p>Bu deney ile g\u00f6rmekteyiz ki bazen sadece okumak yetmiyor. Sesli okumak da gerekiyor. Ayr\u0131ca bilineni sesli okumak da yetersiz kalabiliyor. <em>Bilinmeyeni, daha \u00f6nce duyulmayan\u0131, yeniyi<\/em> sesli okumak beyin aktivitesini artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gibi beyin geli\u015fimine de katk\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Yeni bir kitap okumak, yeni bir makale okumak yaln\u0131zca bilgi olarak de\u011fil fizyolojik a\u00e7\u0131dan da bize yarar sa\u011fl\u0131yor. Ve tabii ki bizi de bir iken on yap\u0131yor. E ne demi\u015f \u015fair; <em>\u015fimdi yeni \u015feyler okumak laz\u0131m!<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Okuma, hem bili\u015fsel hem de sinirsel&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":206,"featured_media":9663,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53,55],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9662"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/206"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9662"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9662\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9662"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9662"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9662"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}