{"id":9531,"date":"2019-10-03T23:40:34","date_gmt":"2019-10-03T20:40:34","guid":{"rendered":"http:\/\/kadrandergi.com.tr\/?p=9531"},"modified":"2019-10-03T23:40:34","modified_gmt":"2019-10-03T20:40:34","slug":"had-ve-hadsizlik-arasinda-fikir-ozgurlugu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/?p=9531","title":{"rendered":"Had ve Hadsizlik Aras\u0131nda : Fikir \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc"},"content":{"rendered":"<p>7 Ocak 2015&#8217;de iki M\u00fcsl\u00fcman, Fransa&#8217;daki &#8216;Charlie Hebdo&#8217; karikat\u00fcr dergisinin binas\u0131n\u0131 basm\u0131\u015ft\u0131. 12 ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcr\u00fcrken 11 ki\u015fiyi de yaralad\u0131lar. Bu iki karde\u015fi insanlar\u0131 katletmeye iten &#8220;d\u00fc\u015f\u00fcncenin&#8221; arkas\u0131nda; derginin sistematik olarak \u00f6zellikle Katolik, Yahudilik ve \u0130slam ile ilgili &#8220;kutsallar\u0131na&#8221; sald\u0131rma, onlarla alay etme \u00fczerine \u00e7izilmi\u015f karikat\u00fcrler yay\u0131mlamalar\u0131yd\u0131. Barda\u011f\u0131 ta\u015f\u0131ran son damla ise; Hz.Peygamber&#8217;i \u00e7irkin temal\u0131 karikat\u00fcrlerle \u00e7izmeleriydi. S\u00f6z\u00fc ge\u00e7en karikat\u00fcrler t\u00fcm d\u00fcnya M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 taraf\u0131ndan nefretle k\u0131nand\u0131. G\u00f6steriler d\u00fczenlendi. Dergiye yapt\u0131klar\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011funa dair tepkiler g\u00f6nderildi. Ancak onlar ayn\u0131 tarz yay\u0131nlar\u0131na devam ettiler. Ve sonunda da bu sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131lar.<\/p>\n<p>Yukar\u0131da da belirtti\u011fimiz gibi Charlie Hebdo sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 d\u00fczenleyenler bunu bir &#8220;d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne&#8221; binaen yapm\u0131\u015ft\u0131. T\u0131pk\u0131 15 Mart 2019&#8217;da, Yeni Zelanda&#8217;daki Christchurch ter\u00f6rist sald\u0131r\u0131s\u0131 sonucu i\u00e7inde \u00e7ocuklar\u0131n da oldu\u011fu 51 M\u00fcsl\u00fcman\u0131 hunharca katleden c\u00e2ni gibi. Bilirsiniz b\u00f6ylesine eylemler spontane geli\u015fmez. Mutlaka arkas\u0131nda bir &#8220;motive&#8221; ve plan vard\u0131r.<\/p>\n<p>Bu sald\u0131r\u0131y\u0131 k\u0131namak \u00fczere d\u00f6rt milyona yak\u0131n insan Fransa&#8217;da bir araya geldi. 40 tane \u00fclkenin liderleri de aralar\u0131ndayd\u0131. &#8220;Hepimiz Charlie&#8217;yiz&#8221; d\u00f6vizleri ile d\u00fcnyaya mesajlar\u0131n\u0131 ilettiler. Ancak ilgin\u00e7tir; kendisi prestiji olduk\u00e7a y\u00fcksek olan Yale \u00dcniversitesi&#8217;nden mezun olmu\u015f bir ba\u015fka karikat\u00fcrist olan Garry Trudeau sald\u0131r\u0131y\u0131 yapanlarla &#8220;empati&#8221; kurmu\u015f ve \u015fu s\u00f6zleri dile getirmi\u015fti:<\/p>\n<p>Karikat\u00fcrden ziyade graffitiye (dolay\u0131s\u0131yla zihinsel vandalizme hizmet eden) benzeyen,\u00a0 i\u00e7eri\u011fi\u00a0 insanlar\u0131n kutsallar\u0131na sald\u0131r\u0131 mahiyetinde olan son derece a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 ve alayc\u0131 \u00e7izimleriyle Charlie Hebdo nefret su\u00e7u i\u015flemi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u00d6zg\u00fcrl\u00fck her zaman i\u00e7in sorumluluk alma y\u00f6n\u00fcyle tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r, hayata ge\u00e7irilmelidir. \u00d6zg\u00fcr ifade salt &#8220;istedi\u011fimi istedi\u011fim \u015fekilde s\u00f6ylerim&#8221; anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde uygulan\u0131rsa \u00e7ocuk\u00e7a ve ciddiyetten uzak bir \u015fekle b\u00fcr\u00fcn\u00fcr. Bu da kendi fanatiklerini do\u011furur. (10 Nisan 2015)<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 neden anlatt\u0131m?<\/p>\n<p>Sizi toplumsal bar\u0131\u015f\u0131n devam edebilmesi i\u00e7in\u00a0 &#8220;fikir \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve fikrini \u00f6zg\u00fcrce ifade etmenin de ko\u015fullar\u0131 vard\u0131r&#8221; \u00f6nermesi \u00fczerinde somut bir \u00f6rnekle d\u00fc\u015f\u00fcnmeye davet etmek i\u00e7in.<\/p>\n<p>\u00d6nemli ya da \u00f6nemsiz yery\u00fcz\u00fcndeki herkesin hayata dair bir fikri vard\u0131r. Her d\u00fc\u015f\u00fcnebilen birey, hayat\u0131 anlamd\u0131rma ve a\u00e7\u0131klama saikiyle fikirler \u00fcretir. Bu bireyin en temel hakk\u0131d\u0131r. Ancak bir fikrin olgunla\u015fmas\u0131 i\u00e7in gereken \u015fartlar da vard\u0131r:<\/p>\n<p>&#8211; Do\u011fru (authentic) bilgiyle desteklenmi\u015f olmas\u0131 (bu noktada &#8216;bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olunmaz&#8217; \u00f6nermesini hat\u0131rlayal\u0131m).<\/p>\n<p>&#8211; Anla\u015f\u0131labilir (sarih) ve toplumun &#8220;\u00f6teki&#8221; kesimlerini yaralay\u0131c\u0131, a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 bir dilden uzak olmas\u0131.<\/p>\n<p>Bu iki ana temele dayanan fikirler daha kal\u0131c\u0131d\u0131r. Toplumun iyi y\u00f6nde ilerlemesi i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiplerdir. Son tahlilde toplumu olu\u015fturan bireyler ne kadar \u00e7ok do\u011fru bilgiye dayanan fikirler \u00fcretip, bu fikirleri sayg\u0131n bir \u00fcsl\u00fbpla yaymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa, o toplumun sosyal refah seviyesi de do\u011fru orant\u0131l\u0131 olarak artacakt\u0131r. B\u00f6yle bir iklim otoriter rejimlerde ger\u00e7ekle\u015femez. \u00c7\u00fcnk\u00fc, otoriter rejimlerde fikir \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc var-m\u0131\u015f gibi yap\u0131l\u0131r. H\u00fck\u00fcmetlerin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fi ve uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc kadar\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcnebilir ve konu\u015fabilirsiniz. Bu da insanlar\u0131 kendileri olmaktan uzakla\u015ft\u0131r\u0131r. Kendisi olmaktan uzakla\u015fan bireyler \u00f6nce kendilerine yabanc\u0131la\u015f\u0131r sonra da her g\u00fcn biraz biraz \u00f6zg\u00fcnl\u00fcklerinden yitirirler. B\u00f6yle bir toplumda ise d\u00fc\u015f\u00fcnce, felsefe, sanat ve hatta fen bilimleri bile geli\u015femez. (Bak\u0131n\u0131z Kuzey Kore)<\/p>\n<p>Her ne kadar fikir \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn handikaplar\u0131 varsa da (d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u015fiddete ve \u00e7e\u015fitli a\u00e7\u0131lardan zarar vermeye g\u00f6t\u00fcren s\u00fcrecin ba\u015flang\u0131c\u0131 olmas\u0131 hasebiyle -Christchurch ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131 gibi-), bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn sa\u011flanmas\u0131 ve ya\u015fat\u0131lmas\u0131 son derece \u00f6nemlidir. Bunu ilkesel d\u00fczeyde hayata ge\u00e7irebilmi\u015f toplumlar yarat\u0131c\u0131 ve her alanda \u00fcretken bireylere zemin haz\u0131rlam\u0131\u015f olurlar. E\u011fitim sisteminden, hukuk sistemine, siyaset kurumundan sa\u011fl\u0131k kurumuna kadar izd\u00fc\u015f\u00fcmlerini g\u00f6rebilece\u011fimiz bir etkiye sahiptir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>7 Ocak 2015&#8217;de iki M\u00fcsl\u00fcman, Fransa&#8217;daki&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":190,"featured_media":9534,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[67,53],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9531"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/190"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9531"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9531\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9531"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9531"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9531"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}