{"id":8186,"date":"2017-05-01T11:02:38","date_gmt":"2017-05-01T08:02:38","guid":{"rendered":"http:\/\/kadrandergi.com.tr\/?p=8186"},"modified":"2017-05-01T11:02:38","modified_gmt":"2017-05-01T08:02:38","slug":"haldun-taner","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/?p=8186","title":{"rendered":"HALDUN TANER"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrk tiyatro tarihine bamba\u015fka y\u00f6n veren \u00f6nc\u00fclerden ve en parlak zihinlerinden biri \u015f\u00fcphesiz Haldun Taner&#8217;dir. \u0130roniyi edebiyat\u0131m\u0131za b\u00fcy\u00fck bir ustal\u0131kla katan bu deha ard\u0131nda bir \u00e7ok zirve eser b\u0131rakm\u0131\u015f, muhte\u015fem bir kalem kudretidir.<br \/>\n16 Mart 1915&#8217;te \u0130stanbul&#8217;da do\u011fdu. Orta\u00f6\u011frenimini 1935&#8217;te Mekteb-i Sult\u00e2n\u00ee\u2019de tamamlad\u0131. Devlet taraf\u0131ndan Almanya&#8217;ya Heidelberg \u00dcniversitesi&#8217;ne g\u00f6nderildi. Siyasal Bilimler Fak\u00fcltesi&#8217;ne devam etti. Zat\u00fcAli olunca e\u011fitimini yar\u0131da b\u0131rak\u0131p 1938&#8217;de \u0130stanbul&#8217;a d\u00f6nd\u00fc<br \/>\n1950&#8217;de \u0130stanbul \u00dcniversitesi Edebiyat Fak\u00fcltesi Alman Filolojisi B\u00f6l\u00fcm\u00fc&#8217;n\u00fc bitirdi. Edebiyat ya\u015fam\u0131na gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 ske\u00e7lerle ba\u015flad\u0131. &#8220;T\u00f6hmet&#8221; adl\u0131 ilk \u00f6yk\u00fcs\u00fc Yedig\u00fcn dergisinde &#8220;Haldun Ya\u011fc\u0131o\u011flu&#8221; takma ismiyle 1946&#8217;da yay\u0131nland\u0131. New York Herald Tribune Gazetesi&#8217;nin 1953&#8217;te \u0130stabul&#8217;da d\u00fczenledi\u011fi \u00f6yk\u00fc yar\u0131\u015fmas\u0131nda &#8220;\u015ei\u015fhane\u2019ye Ya\u011fmur Ya\u011f\u0131yordu&#8221; \u00f6yk\u00fcs\u00fcyle birinci oldu. 1956&#8217;da Varl\u0131k dergisinin ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda y\u0131l\u0131n en be\u011fenilen \u00f6yk\u00fcc\u00fcs\u00fc se\u00e7ildi.<br \/>\n\u00d6yk\u00fclerinde bireyin toplumdaki ya\u015fam bi\u00e7imleri \u00fczerinde durdu. Bunlar\u0131n aksayan yanlar\u0131n\u0131 mizah unsurlar\u0131 kullanarak anlatt\u0131. Eski ve yeni ya\u015fam bi\u00e7imi aras\u0131nda kalm\u0131\u015f insanlar\u0131n, sonradan g\u00f6rme zenginlerin ya\u015famlar\u0131n\u0131 ele ald\u0131. Toplumun de\u011fi\u015fik kesimlerden se\u00e7ti\u011fi ki\u015filerin tutars\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131, \u00e7eli\u015fkilerini ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fcklerini, sergiledi.<br \/>\nTiyatrodaki ilk eserlerinde dramatik t\u00fcr\u00fcn ba\u015far\u0131l\u0131 \u00f6rneklerini verdi. T\u00fcrkiye\u2019de epik t\u00fcr\u00fcn ve kabare tiyatrosunun \u00f6nc\u00fcs\u00fcd\u00fcr. &#8220;Ke\u015fanl\u0131 Ali Destan\u0131&#8221; adl\u0131 oyunu T\u00fcrk Tiyatrosu&#8217;ndaki ilk epik tiyatro \u00f6rne\u011fidir. Bu oyun T\u00fcrkiye&#8217;nin yan\u0131s\u0131ra Almanya, \u0130ngiltere, \u00c7ekoslovakya, Yugoslavya&#8217;n\u0131n \u00e7e\u015fitli kentlerinde oynand\u0131.<br \/>\nZeki Alasya ve Metin Akp\u0131nar ile Deveku\u015fu Kabare Tiyatrosu&#8217;nu, Ahmet G\u00fclhan ile Tef Tiyatro Grubu&#8217;nu kurdu. T\u00fcrk ortaoyunu ve tuluat tiyatrosu \u00f6gelerinden de yararlanarak toplumsal olaylar\u0131 alayl\u0131 bir dille ele\u015ftirdi\u011fi oyunlar\u0131yla b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131 kazand\u0131. 7 May\u0131s 1986&#8217;da \u0130stanbul&#8217;da ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi.<\/p>\n<p><strong><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-5387 alignleft\" src=\"http:\/\/127.154.2.23\/kadrandergi\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/haldun-taner.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"256\" \/>Ke\u015fanl\u0131 Ali:<\/strong><br \/>\nOyunun konusu Sineklida\u011f ad\u0131ndaki gecekondu yerle\u015fiminde ge\u00e7iyor. Sefaletin, cehaletin ve cinayetlerin i\u00e7 i\u00e7e oldu\u011fu bir yer. Anar\u015fi zamanlar\u0131&#8230; Her taraf kabaday\u0131larla, halk\u0131 s\u00f6m\u00fcren politikac\u0131larla ve neredeyse ula\u015f\u0131lamaz zenginlerle dolu. Halk\u0131n tek umudu, d\u00f6rt sene evvel hapse d\u00fc\u015fen Ke\u015fanl\u0131 Ali. \u00c7\u00fcnk\u00fc sadece o buraya d\u00fczeni getirebilir, onun getirece\u011fi d\u00fczeninde demokratik bir d\u00fczen olmayaca\u011f\u0131n\u0131 bildikleri halde, onun k\u00f6t\u00fcn\u00fcn iyisi olarak niteleyebiliriz. Adeta efsanele\u015fmi\u015f olan Ke\u015fanl\u0131, hapisten \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra Sinekli i\u00e7in yapt\u0131klar\u0131 ve nas\u0131l tesad\u00fcfen \u201cefsane\u201d olu\u015funu ve sonras\u0131n\u0131 konu ediliyor. Varo\u015flar\u0131n \u201cEfe\u201d si olarak nitelendiriliyor.<br \/>\nOyun ilk kez 31 Mart 1964 tarihine G\u00fclriz Sururi-Engin Cezzar tiyatrosunda sahnelenmi\u015f 1964- 1970 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;de toplam 493 kez sahnelenmi\u015ftir. Hala da T\u00fcrk tiyatrosunun en \u00f6nemli tiyatro oyunu ve eserlerinden birisi olma \u00f6zelli\u011fini korumaktad\u0131r. Oyun 1964 y\u0131l\u0131nda At\u0131f Y\u0131lmaz taraf\u0131ndan ayn\u0131 adla sinemaya uyarlanm\u0131\u015f. Ke\u015fanl\u0131 Ali Destan\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de Gecekondu Sorunun ele alan ilk oyun olma \u00f6zelli\u011fini de ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u015ei\u015fhane\u2019ye Ya\u011fmur Ya\u011f\u0131yordu:<\/strong><br \/>\nBeh\u00e7et Necatigil\u2019in deyi\u015fiyle, \u201cOlaylar\u0131 rint\u00e7e bir bak\u0131\u015fla g\u00fcl\u00fcn\u00e7 taraflar\u0131ndan alan, k\u0131vrak, s\u00fcrprizli, esprili bir \u00fcsluba aktaran\u201d Haldun Taner\u2019in unutulmaz \u00f6yk\u00fclerinden dokuzu var: \u015ei\u015fhane\u2019ye Ya\u011fmur Ya\u011f\u0131yordu, Kantar K\u00e2tibi Ali R\u0131za Efendi, Kon\u00e7inalar, Ablam, Atat\u00fcrk Galatasaray\u2019da, Fraulein Haubold\u2019un Kedisi, Eczanenin Ak\u015fam M\u00fc\u015fterileri, Fasarya, Memeli Hayvanlar. New York Herald Tribune Gazetesi&#8217;nin 1953&#8217;te \u0130stanbul\u2019da d\u00fczenledi\u011fi \u00f6yk\u00fc yar\u0131\u015fmas\u0131nda birinci oldu. 1956&#8217;da Varl\u0131k dergisinin ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda y\u0131l\u0131n en be\u011fenilen \u00f6yk\u00fcc\u00fcs\u00fc se\u00e7ildi.<br \/>\nT\u00fcrk tiyatrosuna ve hiciv tarz\u0131na b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar sunmu\u015f olan Haldun Taner, ayn\u0131 zamanda T\u00fcrk hikayecili\u011finin de mihenk ta\u015flar\u0131ndand\u0131r. Sokak a\u011fz\u0131n\u0131 ve ironiyi kullan\u0131\u015f \u015fekli, \u00fcst\u00fcn kurgu yetene\u011fi ile harmanlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz ay, b\u00fcy\u00fck \u00fcstad\u0131n \u00f6l\u00fcm y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc olmas\u0131 hasebiyle, biz Kadran ailesi olarak, dergimizin bu say\u0131s\u0131n\u0131 kendisine ithaf etmeyi bir bor\u00e7 kabul ediyoruz. \u0130nsanlar\u0131n h\u0131zla okumaktan uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda, dev yazar Haldun Taner&#8217;i okumaya ve anlamaya t\u00fcm kelam ve kalem ehlini davet ediyoruz.<br \/>\n<strong>\u201c<\/strong> &#8216;\u015eimdi&#8217; diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc,<br \/>\n&#8216;bir k\u00fc\u00e7\u00fck ev olmal\u0131, s\u0131cak&#8230;<br \/>\nBir de \u015fu deminki gibi \u00e7abucak<br \/>\nk\u0131zaran soyundan, han\u0131m han\u0131mc\u0131k,<br \/>\n\u00dc\u015firin kanl\u0131 bir yavrucak.<br \/>\nGerisi vallahi fasa fiso&#8230;<br \/>\nB\u00fct\u00fcn perdeleri indirirdim ya\u011fmuru g\u00f6rmemek i\u00e7in&#8230;<br \/>\nFazla de\u011fil \u00fc\u00e7 oda \u015f\u00f6yle, bir de mutfak&#8230;<br \/>\nTam bize g\u00f6re bir ku\u015f kafesi.<br \/>\nMutfakta kahve pi\u015firen kar\u0131m\u0131n<br \/>\n\u015fark\u0131 m\u0131r\u0131ldanan sesi.<br \/>\nVe i\u00e7imde ve havada ve e\u015fyada,<br \/>\nalabildi\u011fine bir ya\u015fama hevesi&#8230;<strong>\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrk tiyatro tarihine bamba\u015fka y\u00f6n veren&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":111,"featured_media":8418,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53,62],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8186"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/111"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8186"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8186\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8186"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8186"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8186"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}