{"id":8148,"date":"2017-03-01T10:46:10","date_gmt":"2017-03-01T08:46:10","guid":{"rendered":"http:\/\/kadrandergi.com.tr\/?p=8148"},"modified":"2017-03-01T10:46:10","modified_gmt":"2017-03-01T08:46:10","slug":"yalniz-adam-mehmet-akif-ersoy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/?p=8148","title":{"rendered":"YALNIZ ADAM : MEHMET AK\u0130F ERSOY"},"content":{"rendered":"<p>Her devir, kendi \u015fairini ve d\u00e2hisini \u00fcretir. Fikri ve manevi hayat\u0131n zirvelere ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem, Mevlana\u2019y\u0131, Yunus Emre\u2019yi ve Fuzuli\u2019yi \u00fcretmi\u015ftir. Osmanl\u0131\u2019n\u0131n duraklama devri, lale devrini ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015f, \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f d\u00f6nemi ve Frans\u0131z \u0130htilal\u2019i, Servet-i F\u00fcnun ile Fecr-i Ati\u2019nin do\u011fumunu sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Her d\u00f6nem de bir sonraki d\u00f6nemi az veya \u00e7ok etkilemi\u015f ve bir deneyimler s\u00fcreci olan edebiyat\u0131m\u0131z, farkl\u0131la\u015farak geli\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Tarihimizin en zor ve en kanl\u0131 d\u00f6nemi ise edebiyat\u0131m\u0131z\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n do\u011fumuna vesile olmu\u015ftur. 1873 y\u0131l\u0131nda \u0130stanbul Fatih\u2019te d\u00fcnyaya gelen Akif, sa\u011flam bir dini e\u011fitim alm\u0131\u015f, Arap\u00e7an\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Fars\u00e7a ve Frans\u0131zcay\u0131 gayet m\u00fckemmel derecede konu\u015fan, haf\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 alt\u0131 ayda tamamlayan bir bilgi a\u015f\u0131\u011f\u0131yd\u0131. Spora olan ilgisi daha gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. G\u00fcre\u015f, g\u00fclle atma, y\u00fczme ve y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yar\u0131\u015fmalar\u0131na kat\u0131lacak kadar sporcuydu. Rivayet odur ki; Mehmet Akif bir g\u00fcn, bir arkada\u015f\u0131yla \u00dcsk\u00fcdar\u2019da bulu\u015fmak \u00fczere randevula\u015f\u0131r ancak o g\u00fcn b\u00fcy\u00fck bir f\u0131rt\u0131na \u0130stanbul\u2019u esir al\u0131r. Hi\u00e7bir sandalc\u0131 denize a\u00e7\u0131lmak istemeyince Akif, \u00e7aresizce bo\u011faz\u0131n sular\u0131na atlar ve kar\u015f\u0131ya y\u00fczerek ula\u015f\u0131r. Lakin, Akif\u2019in arkada\u015f\u0131, \u2018\u2019bu havada buraya gelemez\u2019\u2019 d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle randevu yerine gitmez. Yine rivayet odur ki; Akif bu olaydan sonra bir s\u00fcre arkada\u015f\u0131yla konu\u015fmam\u0131\u015f. Hakk\u0131nda nakletti\u011fimiz bu hat\u0131ra hem onun sporculu\u011funun hem de ak\u0131llara durgunluk veren sa\u011flam karakterinin bir g\u00f6stergesidir.<\/p>\n<p>Ziraat ve Baytar mektebini bitiren Akif, mezun oldu\u011fu okulla dalga ge\u00e7enlere \u2018\u2019bir yeriniz mi a\u011fr\u0131yor\u2019\u2019 diyecek kadar haz\u0131rcevapt\u0131r da. 1913 Y\u0131l\u0131na kadar memuriyet g\u00f6revini ifa etti b\u00fcy\u00fck \u015fair. Ancak ne yaparsa yaps\u0131n, ruhunda kopan f\u0131rt\u0131nalara kay\u0131ts\u0131z kalamazd\u0131.<\/p>\n<p>\u201c Ben b\u00f6yle bak\u0131p durmayacakt\u0131m, dili ba\u011fl\u0131,<br \/>\n\u0130slam\u2019\u0131 uyand\u0131rmak i\u00e7in hayk\u0131racakt\u0131m.\u201d<\/p>\n<p>Bu m\u0131sralar, onun i\u00e7inde boy veren b\u00fcy\u00fck tufan\u0131n d\u0131\u015fa vurumu asl\u0131nda. Zaman zaman bu b\u00fcy\u00fck tufan, bir \u00fcmitsizlik ve \u0131st\u0131rapla kendini g\u00f6sterir;<\/p>\n<p>\u201c \u00d6l\u00fcm var, kurtulu\u015f yok, s\u00e2hil-i imd\u00e2d uzaklarda;<br \/>\nDem\u00e2dem r\u00fbh titrer, korkudan donmu\u015f dudaklarda.\u201d<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-8442 aligncenter\" src=\"http:\/\/kadrandergi.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/mehmet-akif-ersoy-1.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"351\" \/><\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu ve bunun gibi b\u00fcy\u00fck buhranlar, aruzun sultan\u0131n\u0131 g\u00fcn be g\u00fcn esir ediyordu. \u0130lk \u015fiirleri me\u015fhur Servet-i F\u00fcnun dergisinde yay\u0131nland\u0131. \u0130kinci Me\u015frutiyet d\u00f6neminde \u2018\u2019S\u0131rat-\u0131 M\u00fcstakim\u2019\u2019 ve devam\u0131 mahiyetinde \u2018\u2019Sebil\u00fcr-Re\u015fad\u2019\u2019 dergilerini \u00e7\u0131kard\u0131. Bu d\u00f6nemdeki politik duru\u015fu, 2.Abd\u00fclhamid\u2019e kar\u015f\u0131 muhalif bak\u0131\u015f\u0131 ve \u0130ttihat ve Terakki Cemiyetine \u00fcye olmas\u0131 nedense hala daha, edebiyattan zerre nasibi olmayan bir k\u0131s\u0131m s\u0131\u011f ve kerameti kendinden menkul kafalarca ac\u0131mas\u0131zca ele\u015ftirilmektedir. Akif\u2019i, k\u00fcf\u00fcrle, mason olmakla ve m\u00fcnaf\u0131kl\u0131kla itham eden \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n k\u00fcf\u00fcrbazlar\u0131n\u0131n, bu b\u00fcy\u00fck m\u00fctefekkirden zerrece nasiplenme ihtimalleri yoktur. Mehmet Akif, \u00f6ylesine h\u00fcsranl\u0131 bir devirde ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r ki; onu, bug\u00fcn\u00fcn \u015fartlar\u0131nda,s\u0131cak koltuklar\u0131nda, koca koca laflar eden ufak tefek beyinciklerin anlama ve objektif bir \u015fekilde irdeleme ihtimali ger\u00e7ekten imkans\u0131z. Her \u015feyden \u00f6nce bu b\u00fcy\u00fck \u015fair ayn\u0131 zamanda iflah olmaz bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u201c Ben ezelden beridir h\u00fcr ya\u015fad\u0131m, h\u00fcr ya\u015far\u0131m.<br \/>\nHangi \u00e7\u0131lg\u0131n bana zincir vuracakm\u0131\u015f? \u015ea\u015far\u0131m!\u201d<\/p>\n<p>Diyen bir y\u00fcre\u011fin, hi\u00e7bir bask\u0131y\u0131 ve bask\u0131c\u0131 otoriteyi kabul etmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Onun bu karakteri, t\u00fcm hayat\u0131n\u0131 sefalette, s\u00fcrg\u00fcnlerden s\u00fcrg\u00fcnlerde ge\u00e7irmesine sebep olmu\u015f ki; \u0130nand\u0131\u011f\u0131ndan gayr\u0131s\u0131na itaat etmeyen herkesin, her zaman kaderi budur. Bu kadere t\u00fcm tarih \u015fahittir.<\/p>\n<p>\u00d6yle bir d\u00f6nemin evlad\u0131d\u0131r ki Akif, d\u00fc\u015f\u00fcncenin dahi \u00e7\u0131ld\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir mezalim her yanda kol gezmekteydi. Kimileri, \u015fiirlerinde te\u015fbih ve hayalin azl\u0131\u011f\u0131ndan hareketle onun \u015fiirine taarruz etmekten \u00e7ekinmemekte. Oysa ya\u015fan\u0131lan d\u00f6nemin foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7ekmek, hi\u00e7bir sanatk\u00e2r\u0131n ula\u015famayaca\u011f\u0131 bir ger\u00e7eklik \u015faheseridir. Ne diyordu Akif;<\/p>\n<p>\u201cNe g\u00f6rd\u00fcn, \u015eark\u2019\u0131 hep gezdin? \u00bb deyip sor. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm: Yer yer<br \/>\nY\u0131k\u0131lm\u0131\u015f h\u00e2n\u00fcmanlar; devrilip gitmi\u015f h\u00fck\u00fbmetler;<br \/>\nSer\u00e2b olmu\u015f kanallar; d\u00fcmd\u00fcz olmu\u015f b\u00fcrc \u00fc b\u00e2r\u00fblar;<br \/>\nD\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f \u00e2br\u00fblar; habsedilmi\u015f zinde b\u00e2z\u00fblar;<br \/>\nB\u00fck\u00fclm\u00fc\u015f beller; incelmi\u015f boyunlar; co\u015fmayan kanlar;<br \/>\nD\u00fc\u015f\u00fcnmez ba\u015flar; ald\u0131rmaz y\u00fcrekler; pasl\u0131 vicdanlar;<br \/>\nKasap g\u00f6rm\u00fc\u015f koyundan be\u015f beter y\u0131lg\u0131n cem\u00e2\u2019atler;<br \/>\nTezell\u00fcller, tazarru\u2019lar, es\u00e2retler, \u015fen\u00e2\u2019atler;<br \/>\n\u00d6r\u00fcmcek ba\u011flam\u0131\u015f t\u00fctmez ocaklar; yanm\u0131\u015f ormanlar;<br \/>\nEkinsiz tarlalar; ot basm\u0131\u015f evler; k\u00fcfl\u00fc harmanlar;<br \/>\nCem\u00e2\u2019atsiz imamlar; kirli y\u00fczler; secdesiz ba\u015flar;<br \/>\n\u00abGaz\u00e2\u00bb n\u00e2m\u0131yla dinda\u015f \u00f6ld\u00fcren b\u00ee\u00e7\u00e2re dinda\u015flar;<br \/>\nIp\u0131ss\u0131z \u00e2\u015fiyanlar; kimsesiz k\u00f6yler; \u00e7\u00f6k\u00fck damlar;<br \/>\nMes\u00e2\u00eesiz sabahlar; fikr-i ferd\u00e2 bilmez ak\u015famlar! \u2026\u201d<\/p>\n<p>\u0130\u015fte b\u00f6yle bir d\u00f6nemi ya\u015fayan, vicdan\u0131 olan hangi y\u00fcrek hayalle, te\u015fbihle, sanatsal oyunlarla ilgilenecek vakte sahip olabilir ki? \u00dcstelik, onun kalem kudretini muar\u0131zlar\u0131 dahi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 devirde \u00e7aresizlikle itiraf etmi\u015flerdir. Tevfik Fikret\u2019ten Mithat Cemal\u2019e, Naz\u0131m Hikmet\u2019ten Neyzen Tevfik\u2019e kadar bir\u00e7ok \u015fair, onun sanat\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc takdir etmi\u015f iken, bug\u00fcn\u00fcn \u00fc\u00e7 be\u015f serserisinin al\u00e7ak\u00e7a alaylar\u0131n\u0131n ne kadar sefil oldu\u011funu siz de\u011ferli okuyucunun idrakine b\u0131rak\u0131yorum.<\/p>\n<p>Cumhuriyetin ilan\u0131ndan evvel ilk mecliste Burdur milletvekilli\u011fi yapan Akif, milli m\u00fccadeleyi y\u00f6neten kahramanlardan da biridir. \u00c7anakkale sava\u015f\u0131n\u0131, adeta bir film \u015feridinden bizlere izletiyormu\u015f\u00e7as\u0131na yazd\u0131\u011f\u0131 \u2018\u2019\u00c7anakkale \u015eehitlerine\u2019\u2019 \u015fiiri, edebiyat\u0131m\u0131z\u0131n en b\u00fcy\u00fck sava\u015f destanlar\u0131ndan biridir ve belki de birincisidir. \u0130ki y\u00fcz elli bin \u015fehidin ruhuna hitap eden bu sat\u0131rlar, mersiyelerin ula\u015famayaca\u011f\u0131 bir \u00e7\u0131\u011fl\u0131kt\u0131r asl\u0131nda;<\/p>\n<p>\u201c\u015e\u00fched\u00e2 g\u00f6vdesi, bir baksana, da\u011flar, ta\u015flar\u2026<br \/>\nO, r\u00fck\u00fb olmasa, d\u00fcny\u00e2da e\u011filmez ba\u015flar,<br \/>\nYaralanm\u0131\u015f tertemiz aln\u0131ndan, uzanm\u0131\u015f yat\u0131yor,<br \/>\nBir hil\u00e2l u\u011fruna, y\u00e2 Rab, ne g\u00fcne\u015fler bat\u0131yor!\u201d<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn dahi, de\u011fi\u015fen dil yap\u0131s\u0131na ra\u011fmen insan\u0131n i\u00e7ini titreten bu m\u0131sralar, T\u00fcrk tarihinin en g\u00fcr sedalar\u0131ndand\u0131r. B\u00fclb\u00fcl \u015fiiri, Bursa\u2019n\u0131n i\u015fgal edildi\u011fi haberini alan Akif\u2019in, odas\u0131na kapan\u0131p, kanl\u0131 g\u00f6zya\u015flar\u0131yla h\u00fcsran\u0131n\u0131 k\u00e2\u011f\u0131da nak\u015fetti\u011fi bir hicran mektubudur. Ayn\u0131 zamanda, \u015fiirini manzum nesir diye a\u015fa\u011f\u0131lamaya \u00e7al\u0131\u015fan \u015fiir fukaralar\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcne, imgelerle vurulmu\u015f bir Osmanl\u0131 tokad\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cHay\u0131r, m\u00e2tem senin hakk\u0131n de\u011fil\u2026 M\u00e2tem benim hakk\u0131m:<br \/>\nAs\u0131rlar var ki, ayd\u0131nl\u0131k nedir, hi\u00e7 bilmez \u00e2f\u00e2k\u0131m!<br \/>\nTesell\u00eeden nas\u00eebim yok, haz\u00e2n a\u011flar bah\u00e2r\u0131mda;<br \/>\nBug\u00fcn bir h\u00e2n\u00fcmans\u0131z serser\u00eeyim \u00f6z diy\u00e2r\u0131mda!\u201d<\/p>\n<p>B\u00fclb\u00fcl metaforunun, Leyla metaforuyla beraber okundu\u011funda daha da etkili olmas\u0131, \u015fiirin ger\u00e7ekli\u011fin saf k\u0131l\u0131c\u0131yla, okuyan\u0131n kalbine saplanmas\u0131 sonucunu beraberinde getirir;<\/p>\n<p>\u201cCem\u00e2\u2019atler k\u00f6lendir: K\u00e2\u2019be\u2019ler haclen\u2026 Gel ey Leyl\u00e2;<br \/>\nGel ey candan yak\u0131n c\u00e2nan ki g\u00e2iblerdesin, h\u00e2l\u00e2!<br \/>\nBu n\u00e2z\u0131n elverir, Leyl\u00e2, in art\u0131k in ki b\u00e2l\u00e2dan,<br \/>\nM\u00fcebbed bir bah\u00e2r insin \u015fu yanm\u0131\u015f yurda, Mevl\u00e2\u2019dan.\u201d<\/p>\n<p>Bu b\u00fcy\u00fck intizar m\u0131 yoksa beklenen sevgilinin gelmemesi mi b\u00fcy\u00fck bir tufand\u0131r? Sevgiliye kavu\u015famamak m\u0131 mezaristana d\u00f6nm\u00fc\u015f vatan\u0131 kurtaramamak m\u0131 daha b\u00fcy\u00fck bir y\u00fcrek yang\u0131n\u0131d\u0131r? K\u0131sacas\u0131, kurgudan melal mi ac\u0131dan feryat m\u0131 daha saf bir \u015fiirdir?<\/p>\n<p>Akif, \u0130stiklal Mar\u015f\u0131\u2019n\u0131n \u00f6d\u00fcl paras\u0131n\u0131 hay\u0131r kurumuna ba\u011f\u0131\u015flayacak kadar idealist, fakirlik i\u00e7indeyken \u00f6len arkada\u015f\u0131n\u0131n \u00e7ocuklar\u0131na bakacak kadar hay\u0131rsever, Kuran tefsiri yazacak kadar \u00e2lim, her t\u00fcrl\u00fc ba\u011fnazl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 duracak kadar ayd\u0131n ve hi\u00e7bir zulme sessiz kalmayacak kadar da yi\u011fittir. Bakmay\u0131n, \u0130stiklal Mar\u015f\u0131\u2019n\u0131 o yazmad\u0131 diyen sa\u00e7malama \u015fampiyonlar\u0131n\u0131n hezeyanlar\u0131na, \u0130stiklal Mar\u015f\u0131\u2019n\u0131n \u015fairidir o. Bakmay\u0131n, o masondur diyen m\u00fcptezellerin z\u0131rvalar\u0131na, \u0130slam\u2019\u0131n muazzez k\u00fcrs\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u015fairidir o. Bakmay\u0131n, Allah\u2019a isyan etti diyen akait fukaralar\u0131n\u0131n, tecah\u00fcl-\u00fc arif cahillerinin safsatalar\u0131na, M\u00fcsl\u00fcman o\u011flu M\u00fcsl\u00fcman bir \u015fairdir o.<\/p>\n<p>27 Aral\u0131k 1936 tarihinde \u0130stanbul\u2019da vefat eden bu yaln\u0131z adam, \u00f6ld\u00fckten sonra ard\u0131nda d\u00fcnyal\u0131k nam\u0131na bir \u015fey b\u0131rakmadan ebedi yurduna intikal etmi\u015ftir. Ruhunun \u00f6n\u00fcnde kalemlerimizin sayg\u0131yla e\u011fildi\u011fi aruzun \u015fairine, vatan \u015fairine,\u0130slam \u015fairine Fatiha\u2019lar\u0131m\u0131z\u0131 nurdan bir buket olarak g\u00f6nderirken \u201cAllah, bu millete bir daha \u0130stiklal Mar\u015f\u0131 yazd\u0131rmas\u0131n\u201d \u00a0duas\u0131na milyonlarca kez amin diyoruz.<\/p>\n<p>\u201cBeni rahmetle anars\u0131n ya, i\u015fitsen, bir g\u00fcn,<br \/>\n\u015eu sa\u011f\u0131r kubbede, haib, sesimin dindi\u011fini?<br \/>\nBu heyulaya da bir kerrecik olsun bak ki,<br \/>\nEbediyyen duyay\u0131m kabrime nur indi\u011fini.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Her devir, kendi \u015fairini ve d\u00e2hisini&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8443,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53,62],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8148"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8148"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8148\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8148"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8148"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}