{"id":7983,"date":"2016-10-01T19:15:47","date_gmt":"2016-10-01T16:15:47","guid":{"rendered":"http:\/\/kadrandergi.com.tr\/?p=7983"},"modified":"2016-10-01T19:15:47","modified_gmt":"2016-10-01T16:15:47","slug":"bence-sorgulama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/?p=7983","title":{"rendered":"BENCE, SORGULAMA!"},"content":{"rendered":"<p>Bence, \u00e7ok \u00f6nemli bir kelimedir haddizat\u0131nda, ho\u015f, haddizat\u0131nda kelimesi de, ben kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131 biliyorum anlam\u0131nda da kullan\u0131lan g\u00fczel bir miras kelimedir. S\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 bilmek, s\u0131n\u0131rlayan\u0131n olabilece\u011fi fikrine teslim olmay\u0131 da bilmektir. Teolojik olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u201cMen arefe nefsehu, fekad arefe Rabbehu \/ Kim nefsini bilirse, o Rabbini de bilir\u201d hadis-i \u015ferifi, bir anlamda nefsin sigaya \u00e7ekilmesi, sorgulanmas\u0131 ihtar\u0131n\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile de yarat\u0131c\u0131n\u0131n sorgulamam\u0131z\u0131 istedi\u011fini hat\u0131rlat\u0131yor.<\/p>\n<p>Kuran\u2019\u0131 Kerim ve di\u011fer bilinen tek tanr\u0131l\u0131 dinlerin kutsal say\u0131lan kitaplar\u0131, bir\u00e7ok bab ve ayetlerinde \u201cak\u0131l etmiyor musunuz?\u201d , \u201cd\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor musunuz?\u201d kabilinden emir ihtarlar\u0131yla biz insano\u011flundan sorgulamam\u0131z\u0131 \u015fiddetle istemektedir, kald\u0131 ki yine Kur\u2019an-\u0131 Kerimde ne kadar az ibret al\u0131yorsunuz, ne kadar az d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz sitemleri, Allah\u2019\u0131n biz insanlarda muhatap kabul etti\u011fi ak\u0131l nimetini kullanarak sorgulamak ve yarat\u0131l\u0131\u015f esrar\u0131na ermek ve ubudiyet gere\u011fini yerine getirmek oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor. Kendi ku\u015fat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen, kendisini bulma ad\u0131na sorgulayarak ara\u015ft\u0131rarak, akl\u0131 kullanarak kul olma emri yine yarat\u0131c\u0131n\u0131n kendisinden gelmi\u015f oluyor.<\/p>\n<p>Bir anlamda, sorgulama yetisini kaybeden bireylerden ne hakiki kul, ne de insan olabilece\u011fini anlayabiliyoruz.<\/p>\n<p>Allah\u2019\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 peygamberlerin istisnas\u0131z her birini, \u00fcmmetleri taraf\u0131ndan sorgulan\u0131r k\u0131lmas\u0131n\u0131n hikmeti de, Allah\u2019\u0131n insana verdi\u011fi ak\u0131l nimetine verdi\u011fi de\u011ferin g\u00f6stergesi ve bir imtihan vesilesi olarak anla\u015f\u0131labilir.<\/p>\n<p>Sorgulama, felsefenin de n\u00fcvesini olu\u015fturur bir anlamda, dogmatik yani f\u0131tri olarak sahip oldu\u011fumuz bu yetinin varl\u0131\u011f\u0131, aray\u0131\u015f\u0131, aray\u0131\u015flar\u0131m\u0131z da aidiyetlerimizi dolay\u0131s\u0131yla da k\u00fclt\u00fcrlerimizi olu\u015fturur denilebilir. Kabaca bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, do\u011fu ve bat\u0131 k\u00fclt\u00fcrleri aras\u0131nda k\u00fclt\u00fcr farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 anlatmak istedi\u011fimi daha net ortaya koyabilir. Do\u011fu medeniyetlerinde ve k\u00fclt\u00fcrlerinde sorgulamayan biat eden toplum bilinci a\u015firet toplum yap\u0131s\u0131na sebep olurken, bat\u0131da farkl\u0131 toplum ve medeniyet ayr\u0131\u015fmalar\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r diyebiliriz. Hal b\u00f6yle olunca, do\u011fu medeniyetlerine sorgulama yok denecek kadar az, bat\u0131 medeniyetlerinde de \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc ka\u00e7m\u0131\u015f denecek kadar s\u0131n\u0131rlar\u0131 zorlam\u0131\u015f diyebiliriz. Bat\u0131 medeniyetlerinde on sekiz ya\u015f\u0131n\u0131 dolduran bireylerin kendi ayak \u00fczerlerinde durma iste\u011fi yada zorunlulu\u011fu do\u011fu medeniyetlerinde g\u00f6rmeye al\u0131\u015fk\u0131n oldu\u011fumuz temel aile birlikteli\u011fini en aza indirgemi\u015f, adeta iki farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ifrat ve tefrit u\u00e7lar\u0131nda gezindi\u011fi izlenimine zorluyor.<\/p>\n<p>Dinimizin ad\u0131 itibariyle \u0130slam, teslime dayand\u0131r\u0131lmakla birlikte sorgulamay\u0131 \u015fiddetle emreden yap\u0131s\u0131 tezat te\u015fkil ediyormu\u015f gibi sunulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lsa da, akl\u0131n ihata edicili\u011fi yani ku\u015fat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 itibariyle m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131ndan bir noktadan sonra teslime mecbur b\u0131rakmaktad\u0131r ki, bu da yarat\u0131c\u0131n\u0131n uluhiyetine en b\u00fcy\u00fck ispat say\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Gayesi olmayan delidir demi\u015f Hz. Mevlana, bu s\u00f6z\u00fcn meali muhalifi, ancak delilerin bir gayesi, amac\u0131 olmaz demektir ki, gaye yada ideal sahibi olman\u0131n temel \u015fart\u0131 bir fikre sahip olma zorunlulu\u011fudur, bu ise bir sorgulamaya mecbur b\u0131rakmaktad\u0131r. Genel olarak Allah\u2019\u0131n ak\u0131l sahiplerini muhatap almas\u0131, Mevlana Hazretlerinin de akl\u0131n olmazsa olmaz\u0131 gaye sahibi olman\u0131n \u00f6nemini vurgulayan erdem dolu s\u00f6z\u00fc, teslime dayanan sorgulaman\u0131n nimet olaca\u011f\u0131 ve mesuliyetten kurtarabilece\u011fi ad\u0131na \u00f6nemli bir donedir.<\/p>\n<p>Bedi\u00fczzaman Hazretlerinin insan\u0131n ser\u00fcvenine dair sundu\u011fu \u00f6nemli bir ipucu ise, iman tevhidi, tevhid teslimi, teslim tevekk\u00fcl\u00fc, tevekk\u00fcl ise saadet-i dareyni iktiza eder s\u00f6z\u00fcd\u00fcr. Birbiri i\u00e7erisinde hem akl\u0131 hem bir noktaya kadar akl\u0131n sorgulamas\u0131n\u0131 silsile ile anlatmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 yazarken de\u011finmeden ge\u00e7emeyece\u011fimiz \u00f6nemli bir husus da \u015fudur ki, ne ak\u0131l ne fikir ne de sorgulama tek ba\u015f\u0131na bir \u015fey ifade etmeyecektir, ak\u0131l sahibinin bir fikre, fikrin de sorgulanmaya sorgulaman\u0131n ise ba\u015fka bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ve fikirlere dolay\u0131s\u0131 ile kendimiz gibi d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen insanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na da ihtiyac\u0131m\u0131z oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fidir. Bu anlamda bize g\u00f6re muhalif olan insanlar, asl\u0131nda bizi yok saymak de\u011fil, tam tersi varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 onaylayan varl\u0131klard\u0131r. Temel mant\u0131k \u00f6\u011fretilerinden birisi de her \u015fey z\u0131dd\u0131 ile bilinir s\u00f6z\u00fcd\u00fcr. O halde bizim gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp sorgulamayan insanlar, bizim varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizi ortaya koyduklar\u0131ndan iyi ki varlar.<\/p>\n<p>Yaz\u0131m\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 Sorgulama olacakt\u0131 asl\u0131nda, y\u0131llar \u00f6nce e\u011fitim fak\u00fcltesindeki hocam\u0131z\u0131n \u201c Bence demeyi \u00f6\u011frenemeyen insanlar\u0131n \u00f6\u011fretebilecek bir \u015feyi oldu\u011funa inanm\u0131yorum\u201d \u00a0s\u00f6zleri beni kendime getirdi ve sorgulaman\u0131n bencesini yazmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n<p>Sorgulanmam\u0131\u015f ve isti\u015fare edilmemi\u015f aidiyet, aidiyet de\u011fil k\u00f6leliktir. Tekrar etmekte fayda g\u00f6r\u00fcyorum, sorgulama yetisini kaybeden bireylerden ne hakiki kul, ne de insan.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bence, \u00e7ok \u00f6nemli bir kelimedir haddizat\u0131nda,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":32,"featured_media":8677,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[67,53],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7983"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7983"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7983\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7983"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7983"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7983"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}