{"id":7550,"date":"2017-09-01T01:09:56","date_gmt":"2017-08-31T22:09:56","guid":{"rendered":"http:\/\/kadrandergi.com.tr\/?p=7550"},"modified":"2017-09-01T01:09:56","modified_gmt":"2017-08-31T22:09:56","slug":"rosa-parks-siyah-direnis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/?p=7550","title":{"rendered":"ROSA PARKS: S\u0130YAH D\u0130REN\u0130\u015e"},"content":{"rendered":"<blockquote>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><em>&#8220;K\u00fcl olay\u0131m Kerem gibi yana yana.<br \/>\nBen yanmasam,<br \/>\nsen yanmasan,<br \/>\nbiz yanmasak,<\/em><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\"><em> nas\u0131l \u00e7\u0131kar karanl\u0131klar ayd\u0131nl\u0131\u011fa\u2026<br \/>\n-Naz\u0131m Hikmet Ran&#8221;<\/em><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Bazen \u00f6yle anlar gelir ki t\u00fcm odunlar bir yana toplan\u0131r, \u00fczerine benzin d\u00f6k\u00fcl\u00fcr ve sadece ufak bir k\u0131v\u0131lc\u0131m beklenir. Sadece ufak, \u00f6nemsiz, fersiz bir k\u0131v\u0131lc\u0131m. Sonras\u0131nda da\u011flar oynar yerinden. Her yer, herkes ver her \u015fey tutu\u015fur. Bu \u00f6nemsiz denilebilecek k\u0131v\u0131lc\u0131m, i\u00e7inden \u00e7ok b\u00fcy\u00fck yang\u0131nlar \u00e7\u0131kar\u0131r.<br \/>\nGe\u00e7ti\u011fimiz y\u00fczy\u0131llarda Amerika\u2019da siyahilere kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck bask\u0131lar vard\u0131. (Ki hen\u00fcz bitmi\u015f say\u0131lmaz) 1900\u2019l\u00fc y\u0131llara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bask\u0131lar\u0131n boyutu \u00e7ok daha fazlayd\u0131. Siyahilerin okullar\u0131 ayr\u0131, hastaneleri ayr\u0131, yemek yiyebilece\u011fi hatta oturabilecekleri yerleri bile ayr\u0131yd\u0131. Yani siyahiler hayat\u0131n her alan\u0131nda ikinci s\u0131n\u0131f muamelesi g\u00f6r\u00fcyordu. Otob\u00fcslerde bile bu bask\u0131 barizdi. \u0130lk 10 koltuk beyazlara aitti ve siyahlar oturamazd\u0131. Siyahlar de\u011fi\u015fir stat\u00fcdeki ortalara ve arkalara oturmak zorundayd\u0131. E\u011fer \u00f6ndeki koltuklar dolarsa ve bir beyaz ayakta kal\u0131rsa siyahiler kalk\u0131p yer vermek durumundayd\u0131. Arkada da yer kalmad\u0131ysa otob\u00fcsten indirilirlerdi. 1 Aral\u0131k 1955 y\u0131l\u0131nda Montgomery \u015fehrinde siyahi bir kad\u0131n terzilik yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015ften yorgun \u015fekilde \u00e7\u0131kt\u0131. Yorgunluktan tamamen bitmi\u015f bir h\u00e2lde orta koltuklardan birine oturan Rosa\u2019n\u0131n tek iste\u011fi vard\u0131, evine ula\u015fmak. Otob\u00fcs ilerledikten sonra i\u00e7eri beyazlar girdi ve ayakta kalan d\u00f6rt beyaz\u0131n oturmas\u0131 i\u00e7in \u015fof\u00f6r siyahilere kalkmas\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. \u00d6n\u00fcndeki \u00fc\u00e7 siyah adam itirazs\u0131z \u015fekilde kalkmas\u0131na ra\u011fmen s\u0131ra Rosa Parks\u2019a gelince sadece bakt\u0131 ve yerinden kalkmad\u0131. Tek yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fey bir \u015fey yapmamak olur Rosa\u2019n\u0131n ama bu eylemsizli\u011fi binlerce eylemi bar\u0131nd\u0131r\u0131r i\u00e7inde. \u015eof\u00f6r otob\u00fcs\u00fc durdurup polisi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Rosa polis taraf\u0131ndan g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. O an i\u00e7in tek iste\u011fi evine gitmek olan Rosa istemeden bir eylemi, daha do\u011frusu bir devrimi ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131. Beklenen k\u0131v\u0131lc\u0131m gelmi\u015fti art\u0131k. Yani bardak dolmu\u015f, dolmu\u015f, dolmu\u015f ve ufac\u0131k bir damlayla ta\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Olay t\u00fcm \u00fclkede duyuldu ve hararetli tart\u0131\u015fmalar ba\u015flad\u0131. Rosa\u2019n\u0131n tutuklulu\u011funun \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn\u00fcnde al\u0131nan bir karar\u0131n ard\u0131ndan siyahiler gittikleri her yere y\u00fcr\u00fcyerek gitmeye ba\u015flad\u0131. \u0130\u015fe, okula, gezmeye giderken hi\u00e7bir \u015fekilde ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kullanmad\u0131lar. Vicdan\u0131 olan herkesin vicdan\u0131n\u0131 yakan bu muhte\u015fem direni\u015f 382 g\u00fcn s\u00fcrd\u00fc ve tarihe \u201cMontgomery Otob\u00fcs Boykotu\u201d olarak ge\u00e7ti. Bu muhte\u015fem eylemin sonras\u0131nda siyahiler 1965\u2019te Sivil Haklar Yasas\u0131\u2019na kavu\u015fur. (Hak verilmemi\u015fti, al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.)<br \/>\nVe bu siyahi terzi kad\u0131n\u0131n k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131yla ba\u015flayan yang\u0131n i\u00e7inden Martin Luther King gibi devasa \u015fahsiyetleri de \u00e7\u0131kard\u0131 ortaya. Evet, Martin, Rosa Parks\u2019\u0131n k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131ndan olu\u015fan koca bir yang\u0131nd\u0131r. Rosa\u2019n\u0131n bu basit eyleminden sonra yar\u0131m milyon siyahi Martin\u2019in me\u015fhur \u201cI Have A Dream\u201d (Benim Bir R\u00fcyam Var) konu\u015fmas\u0131n\u0131 canl\u0131 olarak dinledi. Yani basit bir birey olan Rosa, y\u00fcz binler olu\u015fturmu\u015ftu. Ve ans\u0131z\u0131n \u00e7akan bir k\u0131v\u0131lc\u0131m koca bir yang\u0131n ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131.<br \/>\nSevgili okur her \u015fey bir ki\u015fiyle ba\u015flayacak, her uzun yol bir ad\u0131mla at\u0131lacak, her adalet bir istekle al\u0131nacak. Yeter ki do\u011fru zamanda, do\u011fru yerde, do\u011fru \u015fekilde olsun.<br \/>\nKahraman beklemek yerine kahraman olmak gerekir. Birini kurtarmak i\u00e7in \u00f6nce kendini kurtarmak gerekir. Bazen \u015fartlar\u0131 ald\u0131r\u0131\u015f etmeksizin \u201cHAYIR\u201d kelimesini her harfini y\u0131rtarcas\u0131na hayk\u0131rmak gerekebilir. Ve bazen bunlar\u0131 sadece oturarak yapabilirsin.<br \/>\nKendimizi, mahallemizi, \u00fclkemizi, k\u0131tam\u0131z\u0131, d\u00fcnyam\u0131z\u0131 kurtarmak zorunda olan bizler minicik k\u0131v\u0131lc\u0131mlardan ibaret olsak da do\u011fru zaman ve yerde infilak eden bir bombadan farks\u0131z olabiliriz. D\u00fcnyay\u0131 kurtaracak yeg\u00e2ne \u015fey sevgi, cesaret ve direni\u015ftir. Neye direni\u015f? Haks\u0131zl\u0131klara kar\u015f\u0131 hak ad\u0131na bir direni\u015f. Neye direni\u015f? Bask\u0131lara kar\u015f\u0131 bask\u0131s\u0131z bir direni\u015f. Nas\u0131l bir direni\u015f? Yakmadan. Y\u0131kmadan. Kan ak\u0131tmadan. K\u00fcfretmeden. Sloganla\u015ft\u0131rmadan. Adalet i\u00e7in adaletli bir \u015fekilde direni\u015f. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn hayvanlar e\u015fit ama domuzlar daha fazla e\u015fit de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc sen, ba\u015fkas\u0131ndan, ba\u015fkas\u0131ysa senden \u00fcst\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc adalet ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck bir insan\u0131n iki var edeni, iki koruyucusu, iki k\u0131l\u0131c\u0131, iki aya\u011f\u0131d\u0131r. Ve hi\u00e7 kimse sakat kalmamal\u0131d\u0131r bu d\u00fcnyada\u2026<br \/>\nHi\u00e7bir ruh basit de\u011fildir sevgili okur ve do\u011fru zamanda herhangi biri o k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131v\u0131lc\u0131m olabilir.<br \/>\n\u201cGel o k\u0131v\u0131lc\u0131m sen ol.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;K\u00fcl olay\u0131m Kerem gibi yana yana&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":7551,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[69,53],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7550"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7550"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7550\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7550"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7550"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7550"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}