{"id":7468,"date":"2017-11-01T23:50:03","date_gmt":"2017-11-01T21:50:03","guid":{"rendered":"http:\/\/kadrandergi.com.tr\/?p=7468"},"modified":"2017-11-01T23:50:03","modified_gmt":"2017-11-01T21:50:03","slug":"cahit-sitki-taranci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/?p=7468","title":{"rendered":"CAH\u0130T SITKI TARANCI"},"content":{"rendered":"<p>Bu ayki yazar\/\u015fair b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde sizlerle Cumhuriyet D\u00f6nemi\u2019nin \u00f6nemli \u015fairlerinden biri olan Cahit S\u0131tk\u0131 Taranc\u0131\u2019n\u0131n hayat\u0131n\u0131 irdeleyece\u011fim. K\u0131sa \u00f6mr\u00fcne s\u0131\u011fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok\u00e7a \u015fiirlerinden en az biriyle hepimiz muhakkak kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f\u0131zd\u0131r. Ortaokul y\u0131l sonu program\u0131m\u0131zda ardarda 2 y\u0131l kendisinin Otuz Be\u015f Ya\u015f \u015fiirini seslendirmi\u015ftim. Bu sayede o ya\u015flarda \u015fiire kar\u015f\u0131 ba\u015flayan sevgim ve ilgim Cahit S\u0131tk\u0131 ile olmu\u015ftu. \u0130\u015fte tam bu y\u00fczden hayat\u0131mda Cahit S\u0131tk\u0131\u2019n\u0131n ve Otuz Be\u015f Ya\u015f \u015fiirinin yeri hep farkl\u0131d\u0131r ve farkl\u0131 kalacakt\u0131r.<br \/>\nGelin Cahit S\u0131tk\u0131\u2019n\u0131n hayat\u0131na biraz farkl\u0131 ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131larla bak\u0131p \u015fairimizi daha yak\u0131ndan tan\u0131yal\u0131m ve \u015fiirleri i\u00e7erisinde kendimizden bir par\u00e7a bulmaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m.<\/p>\n<p><strong>\u2018H\u00fcseyin Cahit\u2019 ve Paris\u2019e Uzanan Okul Ser\u00fcveni<\/strong><br \/>\nAilesinin kendisine aslen H\u00fcseyin Cahit ismini verdi\u011fi \u015fairimiz 4 Ekim 1910 y\u0131l\u0131nda Diyarbak\u0131r\u2019\u0131n soylu ve zengin ailelerinden birinin \u00e7ocu\u011fu olarak do\u011far. Babas\u0131 Bekir S\u0131tk\u0131 Bey, annesi ise Arife Han\u0131m\u2019d\u0131r. Ticaret ve ziraat ile u\u011fra\u015fan sayg\u0131n Pirin\u00e7cizadeler ailesinden olan Bekir S\u0131tk\u0131 Bey, soyad\u0131 kanununun \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 y\u0131l pirin\u00e7 ekiminden zarara u\u011frad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in akrabalar\u0131 \u2018Pirin\u00e7cio\u011flu\u2019 soyad\u0131n\u0131 almas\u0131na ra\u011fmen kendisi \u2018\u00e7ift\u00e7i\u2019 anlam\u0131na gelen \u2018Taranc\u0131\u2019 soyad\u0131n\u0131 al\u0131r. Cahit S\u0131tk\u0131, ileriki ya\u015flar\u0131nda, ya\u015fam\u0131n ilerleyen k\u0131s\u0131mlar\u0131nda g\u00f6r\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc zorluklar kar\u015f\u0131s\u0131nda annesine sitem eden \u201cAnne Ne Yapt\u0131n?\u201d isimli \u015fiirini yazacak ve \u015fiirine<br \/>\n<strong><i>\u201cAnne sana kim dedi yavrunu do\u011furmay\u0131?<\/i><\/strong><br \/>\n<strong><i>Sanki karn\u0131nda fazla yaramazl\u0131k m\u0131 ettim?\u201d<\/i><\/strong> dizeleriyle ba\u015flayacakt\u0131r.<br \/>\nCahit S\u0131tk\u0131 Diyarbak\u0131r\u2019da ilk \u00f6\u011frenimini ald\u0131ktan sonra orta \u00f6\u011frenimi i\u00e7in Kad\u0131k\u00f6y Frans\u0131z Saint Joseph Lisesi\u2019ne gider. Burada \u00e7ok iyi derecede Frans\u0131zca \u00f6\u011frenerek Baudelaire, Rimbaud gibi isimlerden etkilenir. 4 y\u0131l\u0131n ard\u0131ndan, \u015eiir yazmaya lise d\u00f6nemlerinde ba\u015flayan T\u00fcrk Edebiyat\u0131\u2019n\u0131n \u00f6nemli isimlerinden Cahit S\u0131tk\u0131 Taranc\u0131, lise \u00f6\u011frenimi i\u00e7in Galatasaray Lisesi\u2019ne ge\u00e7er ve burada, ona yazd\u0131\u011f\u0131 mektuplar\u0131n edebiyat tarihinde \u00f6nemli bir yere sahip olacak oldu\u011fu ve \u2018Ziya\u2019ya Mektuplar\u2019 ad\u0131yla kitapla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Cumhuriyet D\u00f6neminin \u00f6nemli \u015fair ve yazarlar\u0131ndan olan Ziya Osman Saba ile yak\u0131n arkada\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131n ilk ad\u0131mlar\u0131 at\u0131l\u0131r. \u0130lk \u015fiirlerinin bir k\u0131sm\u0131 okulun \u2018Akademi\u2019 adl\u0131 dergisinde bir di\u011fer k\u0131sm\u0131ysa Muhit ve Servet-i F\u00fcnun dergilerinde yay\u0131mlan\u0131r. Yine Galatasaray Lisesi\u2019nde alt d\u00f6nemlerden biri Cahit S\u0131tk\u0131 hakk\u0131nda ilerde \u015funlar\u0131 s\u00f6yleyecektir: \u201cUfac\u0131k tefecik, zarif, \u00e7ok efendi bir hali vard\u0131. Hani teneff\u00fcste aya\u011f\u0131na bir top \u00e7arpsa, \u00e7amurlanmas\u0131n diye aya\u011f\u0131n\u0131n ucuyla dokunan tipler vard\u0131r ya, onlardand\u0131. Tertemiz giyinirdi. K\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck zarif ayaklar\u0131 ve hep boyal\u0131 iskarpinleri vard\u0131. Gel zaman git zaman, Diyarbak\u0131rl\u0131 Cahit, T\u00fcrkiye\u2019nin en \u00fcnl\u00fc \u015fairlerinden biri oldu. M\u00fcstesna incelikte, b\u00fct\u00fcn\u00fcyle kendini \u015fiire adam\u0131\u015f bir insand\u0131. \u0130nsan onun hesap yapt\u0131\u011f\u0131na, g\u00fcnl\u00fck alelade \u015feyler konu\u015ftu\u011funa inanamazd\u0131. Belki de bunlardan \u00e7ok uzakt\u0131.\u201d<br \/>\nBir radyo program\u0131nda dinledi\u011fime g\u00f6re okul y\u0131llar\u0131nda t\u00fcm arkada\u015flar\u0131n\u0131n sevgilisi varken Cahit S\u0131tk\u0131\u2019n\u0131n yoktur. Kendisini \u00e7irkin g\u00f6ren Cahit S\u0131tk\u0131, arkada\u015flar\u0131 kendi aralar\u0131nda sevgililerinden gelen mektuplar\u0131 okuduk\u00e7a kendine hayali bir sevgili edinir ve uzunca bir s\u00fcre mektupla\u015f\u0131r. Arkada\u015flar\u0131n\u0131 da buna inand\u0131rmay\u0131 ba\u015far\u0131r. Hatta o kadar ki mektuplar\u0131n romantikli\u011finden postac\u0131n\u0131n yolunu arkada\u015flar\u0131 g\u00f6zlemeye ba\u015flar.<br \/>\nCahit S\u0131tk\u0131 Taranc\u0131 Galatasaray Lisesi\u2019nin ard\u0131ndan 1931\u2019de M\u00fclkiye Mektebi(Ankara \u00dcniversitesi Siyasal Bilgiler Fak\u00fcltesi)\u2019ne gider. Bu okuldayken 1932 y\u0131llar\u0131 s\u0131ras\u0131nda Peyami Safa\u2019n\u0131n Cumhuriyet Gazetesi\u2019ndeki \u00fc\u00e7 yaz\u0131s\u0131yla kamuoyuna tan\u0131t\u0131l\u0131r ve yine bu okudaki \u00f6\u011frenimi esnas\u0131nda dergilerde yay\u0131mlanan \u015fiirleriyle beraber 1933\u2019de ilk \u015fiir kitab\u0131 \u2018\u00d6mr\u00fcmde S\u00fckut\u2019 yay\u0131mlan\u0131r fakat oradan at\u0131l\u0131nca Ankara Y\u00fcksek Ticaret Okulu\u2019na girer. Burada da \u00f6\u011frenimini tamamlamaz \u00e7\u00fcnk\u00fc memuriyet s\u0131nav\u0131n\u0131 kazan\u0131r ve \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flar.<br \/>\nMemuriyetini ba\u015fka bir ile tayini sebebiyle bitirir ve \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131na \u00f6yk\u00fclerini yazd\u0131\u011f\u0131 Cumhuriyet Gazetesi ile devam eder. Gazete sahiplerinin vesilesiyle \u00fcniversite hayat\u0131n\u0131 tamamlamak i\u00e7in 1939\u2019da Paris\u2019e gider. Oradayken Paris Radyosu\u2019nda T\u00fcrk\u00e7e yay\u0131nlar spikerli\u011fi yaparken gazeteye \u00f6yk\u00fcler g\u00f6ndermeye devam eder. Ayr\u0131ca Paris\u2019deki \u00f6\u011frencilik hayat\u0131 Oktay R\u0131fat ile tan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<p><strong>\u00dclkeye D\u00f6n\u00fc\u015f<\/strong><br \/>\nYakla\u015f\u0131k 2 y\u0131l Paris\u2019de kalan Cahit S\u0131tk\u0131 Taranc\u0131 1940\u2019da \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda Paris bombalanmaya ba\u015flay\u0131nca \u00f6\u011frenimini tamamlayamadan bisiklet ile ka\u00e7arak T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6ner. D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan askerli\u011fine ise yedek subay olarak ba\u015flar ve o d\u00f6nemde her subaya emir eri verilir. Cahit S\u0131tk\u0131 birli\u011fine gidince k\u00fcnye defterinde Abbas o\u011flu Abbas ismi dikkatini \u00e7eker ve onu kendine emir eri yapar. Zaman ge\u00e7tik\u00e7e Abbas\u2019\u0131n saf ve temiz bir Anadolu \u00e7ocu\u011fu olu\u015fundan etkilenen Cahit S\u0131tk\u0131 ile Abbas\u2019\u0131n aras\u0131nda dostluk ba\u011f\u0131 kurulur ve dertle\u015fecek k\u0131vama gelirler.<br \/>\nZaman zaman rak\u0131 sofralar\u0131 haz\u0131rlar Abbas Cahit S\u0131tk\u0131 i\u00e7in ve yine b\u00f6yle bir softa s\u0131ras\u0131nda ge\u00e7en diyalogta Cahit S\u0131tk\u0131 akoll\u00fcyken -Be\u015fikta\u015f\u2019da bir sevgilim var onu bana ka\u00e7\u0131r\u0131p getirir misin? diye sorar ve \u2013Elbet komutan! cevab\u0131n\u0131 al\u0131r. Cahit S\u0131tk\u0131 ertesi g\u00fcn d\u00fcn geceki verdi\u011fi s\u00f6zden dolay\u0131 haz\u0131rlanm\u0131\u015f \u0130stanbul\u2019a yola \u00e7\u0131kacak olan Abbas\u2019\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6r\u00fcnce h\u00fcz\u00fcnlenir. Onun samimiyetinden duygulan\u0131r. Ak\u015fam\u0131nda tekrar bir rak\u0131 sofras\u0131 haz\u0131rlarlar, Abbas\u2019\u0131 da kar\u015f\u0131s\u0131na alarak, askerlik hayat\u0131n\u0131n bir meyvesi olan \u2018Abbas\u2019 adl\u0131 \u015fiirini ka\u011f\u0131da d\u00f6ker.<br \/>\n<em><b>\u201cHaydi Abbas, vakit tamam;<\/b><\/em><br \/>\n<em><b>Ak\u015fam diyordun i\u015fte oldu ak\u015fam.<\/b><\/em><br \/>\n<em><b>Kur bakal\u0131m \u00e7ilingir sofram\u0131z\u0131;<\/b><\/em><br \/>\n<em><b>Dinsin art\u0131k bu kalb a\u011fr\u0131s\u0131.<\/b><\/em><br \/>\n<em><b>&#8230;&#8230;&#8230;<\/b><\/em><br \/>\n<em><b>Kat\u0131p tozu dumana,<\/b><\/em><br \/>\n<em><b>Var git,<\/b><\/em><br \/>\n<em><b>B\u00f6yle ferman etti Cahit,<\/b><\/em><br \/>\n<em><b>Al getir ilk sevgiliyi Be\u015fikta\u015f\u2019tan;<\/b><\/em><br \/>\n<em><b>Ya\u015famak istiyorum gen\u00e7li\u011fimi yeni ba\u015ftan.\u201d<\/b><\/em><\/p>\n<p>Askerli\u011fi bitti\u011fi y\u0131llarda ailesi art\u0131k \u0130stanbul\u2019a yerle\u015fir ve Cahit S\u0131tk\u0131 da bir s\u00fcre babas\u0131n\u0131n Emin\u00f6n\u00fc\u2019deki ticarethanesinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. ancak i\u00e7ki sorunlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden babas\u0131 ile aras\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131nca Ankara\u2019ya giderek \u00e7e\u015fitli devlet kurumlar\u0131nda memurluk yapar. Cahit S\u0131tk\u0131 genelde ya\u015fam\u0131n h\u00fcz\u00fcnl\u00fc k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 kelimelere d\u00f6k\u00fcp onlar\u0131 \u015fiirle\u015ftirmeye merakl\u0131d\u0131r ve babas\u0131na olan kalp k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da \u2018Gariplik\u2019 isimli \u015fiirinde bahseder;<br \/>\n<em><b>\u201cBabam k\u0131rd\u0131 beni ilk \u00f6nce babam<\/b><\/em><br \/>\n<em><b>Dosttan g\u00f6rd\u00fcm kahr\u0131n daniskas\u0131n\u0131<\/b><\/em><br \/>\n<em><b>&#8230;&#8230;\u201d<\/b><\/em><\/p>\n<p><strong>Otuz Be\u015f Ya\u015f \u015eiiri ve Getirdi\u011fi \u00dcn<\/strong><br \/>\nCahit S\u0131tk\u0131 Taranc\u0131 \u015fiirlerinde \u2018sanat i\u00e7in sanat\u2019 ilkesine ba\u011fl\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r. Kendisine g\u00f6re \u015fiir, kelimelerle g\u00fczel \u015fekiller kurma sanat\u0131d\u0131r ve ula\u015fmak istedi\u011fi esas hedeftir. \u015eiirdeki esas rol\u00fcn ise kelimelere ait oldu\u011funu savunmu\u015ftur. Zaman zaman Garip ak\u0131m\u0131ndan etkilenmi\u015f, di\u011fer yandan Frans\u0131z \u015fairlerin etkisi alt\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fc veya serbest, her t\u00fcrl\u00fc \u015fiirin g\u00fczel olabilece\u011fi inanc\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nA\u00e7\u0131k, i\u00e7ten, sade ve ak\u0131c\u0131 bir \u00fcslubun egemen oldu\u011fu \u015fiirlerinde hem ya\u015fam sevincini hem karamsarl\u0131\u011f\u0131 ele alm\u0131\u015ft\u0131r. Yaln\u0131zl\u0131k ve \u00f6l\u00fcm temalar\u0131n\u0131n ise a\u011f\u0131r bast\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u00d6l\u00fcm temas\u0131n\u0131, 1946\u2019da CHP \u015eiir \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217;nde birincilik almas\u0131na ve yurt \u00e7ap\u0131nda tan\u0131nan bir \u015fair olmas\u0131na vesile olan \u2018Otuz Be\u015f Ya\u015f\u2019 \u015fiirinde vurucu bir \u015fekilde ele alm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nCavidan T\u0131naz ile 4 Temmuz 1951\u2019de evlenir. Evlendikten sonra yazd\u0131\u011f\u0131 \u015fiirlerini \u2018D\u00fc\u015ften G\u00fczel\u2019 adl\u0131 kitapta toplan\u0131r. 1953 y\u0131l\u0131nda ge\u00e7irdi\u011fi bir krizden sonra fel\u00e7 olunca yata\u011fa ba\u011fl\u0131 durumda olan \u015fair; \u0130stanbul ve Ankara\u2019da \u00e7e\u015fitli hastanelerde tedavi g\u00f6r\u00fcr. 1956 y\u0131l\u0131nda tedavi ettirilmek \u00fczere devlet taraf\u0131ndan Avrupa&#8217;ya g\u00f6t\u00fcr\u00fclse de ba\u015fka bir hastal\u0131\u011fa yakalanarak 13 Ekim 1956\u2019da Viyana&#8217;da vefat eder. Cenazesi Ankara\u2019da Cebeci Asri Mezarl\u0131\u011f\u0131\u2019na defnedilir.<br \/>\n\u00c7ok\u00e7a \u00f6l\u00fcm konulu \u015fiirleri, \u2018Ben \u00d6lecek Adam De\u011filim\u2019deki<br \/>\n<em><b>\u201cKap\u0131m\u0131 \u00e7al\u0131p durma \u00f6l\u00fcm,<\/b><\/em><br \/>\n<em><b>A\u00e7mam;<\/b><\/em><br \/>\n<em><b>Ben \u00f6lecek adam de\u011filim.\u201d<\/b><\/em> dizelerinden sonra en \u00f6nemlisi de \u2018Otuz Be\u015f Ya\u015f\u2019 \u015fiirinde ge\u00e7en<br \/>\n<em><b>\u201cYa\u015f otuz be\u015f! yolun yar\u0131s\u0131 eder.<\/b><\/em><br \/>\n<em><b>Dante gibi ortas\u0131nday\u0131z \u00f6mr\u00fcn.\u201d<\/b><\/em> dedi\u011fi 35 ya\u015f\u0131 \u00f6mr\u00fcn ortas\u0131 g\u00f6r\u00fcrken 10 y\u0131l sonras\u0131nda 46 ya\u015f\u0131nda korktu\u011fu \u00f6l\u00fcmle y\u00fczle\u015fmesi hayat\u0131ndaki farkl\u0131 olaylardan biri gibi gelir bana.<br \/>\nCahit S\u0131tk\u0131 Taranc\u0131\u2019n\u0131n en me\u015fhur \u015fiirlerinden olan \u2018Bir Memleket \u0130sterim\u2019 \u015fiirinin bir ka\u00e7 m\u0131sras\u0131yla iyi dileklerimi sunuyorum sana d\u00fcnya;<br \/>\n<em><b>\u201cMemleket isterim<\/b><\/em><br \/>\n<em><b>Ne ba\u015fta dert ne g\u00f6n\u00fclde hasret olsun;<\/b><\/em><br \/>\n<em><b>Karde\u015f kavgas\u0131na bir nihayet olsun.\u201d<\/b><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu ayki yazar\/\u015fair b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde sizlerle Cumhuriyet&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":25,"featured_media":7537,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53,62],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7468"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/25"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7468"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7468\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7468"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7468"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7468"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}