{"id":11688,"date":"2022-12-01T00:01:00","date_gmt":"2022-11-30T21:01:00","guid":{"rendered":"http:\/\/kadrandergi.com.tr\/?p=11688"},"modified":"2023-10-23T12:50:36","modified_gmt":"2023-10-23T12:50:36","slug":"tutuksuz-kitaplar-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/?p=11688","title":{"rendered":"Tutuksuz Kitaplar \u2013 3"},"content":{"rendered":"\n<p> Bu sabah titreyerek uyand\u0131m. Yan\u0131mda olsan sar\u0131l\u0131rd\u0131m sana, \u0131s\u0131n\u0131rd\u0131m. \u00c7ok geceler \u00fc\u015f\u00fcd\u00fcm b\u00f6yle yaln\u0131z. Ben \u00e7ocukken de \u00fc\u015f\u00fcy\u00fcnce annemle babam\u0131n koyunlar\u0131na ko\u015far \u0131s\u0131n\u0131rd\u0131m orada. Annem de \u00fc\u015f\u00fcy\u00fcnce beni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131 bazen:<\/p>\n\n\n\n<p> Gel kuzum \u0131s\u0131t biraz beni, derdi. S\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131l\u0131r \u0131s\u0131n\u0131rd\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<p> Selmalar\u0131n bir kom\u015fular\u0131 vard\u0131 sen g\u00f6rmedin onu hi\u00e7 yeni gelmi\u015flerdi. E\u015fi gaziymi\u015f. Arkada\u015flar\u0131n\u0131 kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken iki baca\u011f\u0131n\u0131 da kaybetmi\u015f. O anlat\u0131rken olay\u0131, ben dayanamam\u0131\u015f a\u011flam\u0131\u015ft\u0131m. Biraz da beni yat\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in g\u00fclerek \u015f\u00f6yle demi\u015fti:<\/p>\n\n\n\n<p> &#8220;Biliyor musun en \u00e7ok ayaklar\u0131m \u00fc\u015f\u00fcy\u00fcnce zor oluyor. Onlar\u0131 \u0131s\u0131tacak bir \u00e7ift s\u0131cac\u0131k ayak yok art\u0131k.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p> Allah selamet versin. Ge\u00e7enlerde s\u00f6yledi Selma; vatan haini, ter\u00f6rist diye tutuklam\u0131\u015flar onu da. Ahh! Neyse. \u00dczmeyecektim seni. Ne diyordum? Titreyerek uyand\u0131m bu sabah. Oysa d\u00fcn s\u0131cac\u0131kt\u0131 hava.<\/p>\n\n\n\n<p> Sonbahar bir \u00fc\u015f\u00fct\u00fcp bir terleterek geldi ge\u00e7iyor bile. Sen bunlar\u0131 okurken belki de k\u0131\u015f bast\u0131rm\u0131\u015f olur. Kas\u0131m oldu. Kas\u0131mpat\u0131lar daha kas\u0131m gelmeden \u015fenlendirdiler etraf\u0131. Sahaflardan d\u00f6nerken Nermin Teyze&#8217;nin yan\u0131na u\u011frad\u0131m. Bah\u00e7esi yine \u00e7ok g\u00fczeldi. Giri\u015fteki a\u011fa\u00e7lar sar\u0131n\u0131n k\u0131rm\u0131z\u0131n\u0131n turuncunun ye\u015filin tonlar\u0131yla boyanm\u0131\u015f. Arkadaki k\u00fc\u00e7\u00fck havuza varana dek renk renk kas\u0131mpat\u0131lar, horozibikleri, hen\u00fcz veda etmeyen ak\u015famsefalar\u0131, g\u00fcller, ad\u0131n\u0131 bilmedi\u011fim t\u00fcrl\u00fc g\u00fcz \u00e7i\u00e7ekleri&#8230; Havuzun \u00fczerinde renk renk yapraklar&#8230; \u015ead\u0131rvan\u0131n huzur veren sesi&#8230; Bir de bah\u00e7eye a\u00e7\u0131lan mutfaktan gelen mis gibi tar\u00e7\u0131nl\u0131 kek kokusu&#8230; Bana \u00e7ok k\u0131z\u0131yorsun eminim \u015fu anda. Ama anlatmasam \u00e7atlard\u0131m. Hem sen demiyor musun g\u00fczel \u015feyler yaz bana, i\u00e7im a\u00e7\u0131ls\u0131n diye. Al sana g\u00fczel \u015feyler.<\/p>\n\n\n\n<p> Neyse Nermin Teyze&#8217;ye bir ka\u00e7 kitap b\u0131rakt\u0131m. G\u00fcll\u00fc Yasin kitab\u0131 istemi\u015fti. Bir de torunu i\u00e7in hik\u00e2ye kitaplar\u0131&#8230; O\u011fluyla gelinine ayn\u0131 kitab\u0131 ald\u0131rd\u0131 bu ay. Ge\u00e7en bize geldi\u011finde bende g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Sana yazmak i\u00e7in okuyordum. &#8220;Ben bunlardan pek anlamam k\u0131z\u0131m ama sen bir s\u00fcr\u00fc yerini \u00e7ize \u00e7ize okumu\u015fsun bunun. Belli ki \u00e7ok g\u00fczel&#8230; Ay\u015fem de sever bunu o zaman.&#8221; demi\u015fti. Ben bitirince vereyim g\u00f6t\u00fcr okusun harika ger\u00e7ekten, dedim. &#8220;Yoook olmaz o \u00e7izikli kitap sevmez. Tertemiz olsun ister sen ona yenisini al\u0131ver olur mu?\u201d demi\u015f, biraz durup eklemi\u015fti \u201cRecep&#8217;e de alsan o bu yazar\u0131 seviyordu galiba. Dua kitab\u0131 m\u0131 bunlar b\u00f6yle diye sormu\u015ftum bir kez, hepsinde Amin yaz\u0131yor. Yok annem yazar\u0131n ad\u0131 o, demi\u015fti g\u00fclerek.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p> Kal\u0131nd\u0131 ama onlar, yan yana duruyordu hepsi. Bu inceymi\u015f yoktu bu. Okumam\u0131\u015ft\u0131r. Al sen al ona da al. \u0130kisi bir okusunlar. Ald\u0131m; <em>\u00d6l\u00fcmc\u00fcl Kimlikler<\/em> &#8211; Amin Maalouf. Semerkant&#8217;\u0131 bir solukta okumu\u015ftum. Senden \u00f6nce bitirmi\u015ftim. <em>Tanyos Kayas\u0131<\/em>&#8216;n\u0131 okurken biraz zorlanm\u0131\u015ft\u0131m. <em>Y\u00fcz\u00fcnc\u00fc Ad\u0131<\/em> Uluda\u011f&#8217;da okumu\u015ftuk hat\u0131rl\u0131yor musun? D\u00fcnya&#8217;n\u0131n sonundan bir y\u0131l \u00f6nceydi. Ve bunu engelleyecek tek \u015fey Allah&#8217;\u0131n gizli y\u00fcz\u00fcnc\u00fc ad\u0131yd\u0131. O ad\u0131n ge\u00e7ti\u011fi kitab\u0131 arayan Baldassare&#8217;d\u0131 galiba. Emin de\u011filim ad\u0131ndan, tam hat\u0131rlam\u0131yorum \u015fimdi ama net hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m bir \u015fey varsa o da bu gezgine \u00e7ok \u00f6zendi\u011fimdi. Adam L\u00fcbnan&#8217;dan \u0130stanbul&#8217;a Londra&#8217;ya \u0130zmir&#8217;e Lizbon&#8217;a Konya&#8217;ya hat\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131m bir s\u00fcr\u00fc yere seyahat etmi\u015fti. Macera dolu seyahatler&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p> <em>Beatris<\/em>&#8216;ten sonra <em>Birinci Y\u00fczy\u0131l<\/em>&#8216;\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131m ben sonra. \u00c7ocu\u011fumuz olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ilgimi \u00e7ekmi\u015fti. Biz bir \u00e7ocuk sahibi olamazken insanlar\u0131n ille de erkek \u00e7ocuk sahibi olmak istemeleri ve bu y\u00fczden kad\u0131nlar\u0131n dolay\u0131s\u0131yla da insan neslinin sonunu getirecek sa\u00e7mal\u0131klar yapmas\u0131&#8230; Di\u011ferleri kadar s\u00fcr\u00fckleyici olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in &#8220;Okuma ben sana anlatay\u0131m.&#8221; deyince &#8220;Valla ne iyi fikir sen hep oku anlat bana, ne g\u00fczel olur.&#8221; demi\u015ftin hat\u0131rl\u0131yor musun? Oldu i\u015fte bak! Okuyup okuyup anlat\u0131yorum sana. Afrikal\u0131 Leo yazar\u0131n ilk roman\u0131 ve benim de ilk duydu\u011fum ve maalesef hala okuyamad\u0131\u011f\u0131m eser. Bu da benim sana \u00f6devim olsun. Oku ve bana anlat. Ald\u0131m, getirece\u011fim.<\/p>\n\n\n\n<p> Frans\u0131z Arap dostluk \u00f6d\u00fcl\u00fc alm\u0131\u015f bu romanla. Okumasam da sebebini tahmin ve takdir edebiliyorum. Zira <em>\u00d6l\u00fcmc\u00fcl Kimlikler<\/em>&#8216;i okumak yazar\u0131n hayat\u0131n\u0131 daha iyi anlay\u0131p eserlerini ve d\u00fcnyaya bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 daha iyi \u00e7\u00f6z\u00fcmlememi sa\u011flad\u0131. Sadece yazar\u0131 de\u011fil insanl\u0131\u011f\u0131n ge\u00e7mi\u015ften bug\u00fcne beraberinde getirdi\u011fi bitmek t\u00fckenmek bilmeyen kimlik kazan\u0131m ve kay\u0131plar\u0131n\u0131, aray\u0131\u015flar\u0131n\u0131, bunal\u0131mlar\u0131n\u0131, m\u00fccadelelerini hatta kimlik u\u011fruna verilen sava\u015flar\u0131, d\u00f6k\u00fclen kanlar\u0131 ve t\u00fcm bunlar\u0131n nedenlerini, sonu\u00e7lar\u0131n\u0131, ilk devirlerden modern \u00e7a\u011flara ve oradan gelece\u011fe do\u011fru yol al\u0131\u015fta kimliklerin insan ili\u015fkileri \u00fczerindeki etkilerini ve zaman de\u011fi\u015ftik\u00e7e kimliklerin de nas\u0131l de\u011fi\u015fime u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu de\u011fi\u015fimin durmaks\u0131z\u0131n devam etti\u011fini ve edece\u011fini anlamam\u0131; h\u00e2s\u0131l\u0131 insan denen tan\u0131nmas\u0131 g\u00fc\u00e7 varl\u0131\u011f\u0131 daha iyi tan\u0131mam\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p> \u0130nsan kimliklerinde mek\u00e2n ve zaman\u0131n de\u011fi\u015ftirici ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc etkisini ve kimliklerdeki de\u011fi\u015fmezlikleri kendisi de bizzat tecr\u00fcbe ederek kaleme alm\u0131\u015f. G\u00f6zlemleri de \u015f\u00fcphesiz harika fakat deneyimleri paha bi\u00e7ilemeyecek \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011ferli. Sana kitaptan alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fim baz\u0131 yerleri \u00f6ylece aktarmak istiyorum. (Asl\u0131nda o kadar \u00e7ok yerin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdim ki&#8230;)<\/p>\n\n\n\n<p> &#8220;Ben y\u00fczy\u0131llard\u0131r L\u00fcbnan da\u011flar\u0131na yerle\u015fmi\u015f ve o zamandan beri art arda g\u00f6\u00e7lerle M\u0131s\u0131r&#8217;dan Brezilya&#8217;ya, K\u00fcba&#8217;dan Avustralya&#8217;ya, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir k\u00f6\u015fesine yay\u0131lan G\u00fcney Arabistanl\u0131 bir aileden geliyorum. Ailem muhtemelen II. ya da III. y\u00fczy\u0131ldan itibaren, yani \u0130slamiyet&#8217;in ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nce, hatta bat\u0131n\u0131n Hristiyanl\u0131\u011f\u0131 benimsemesinden de \u00f6nce, daima Arap ve Hristiyan olmaktan gurur duymu\u015ftur. Hristiyan olmak ve anadilimin \u0130slam&#8217;\u0131n kutsal dili olan Arap\u00e7a olmas\u0131 benim kimli\u011fimi olu\u015fturan temel \u00e7eli\u015fkilerden biridir.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p> &#8220;Burada ailemiz i\u00e7inde birbirine rakip iki dinsel gelenek oldu\u011funu ve \u00e7ocuklu\u011fum boyunca bu \u00e7eki\u015fmelerin tan\u0131\u011f\u0131 oldu\u011fumu s\u00f6ylemekle yetinece\u011fim.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p> &#8220;L\u00fcbnan sava\u015f\u0131 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda yirmi alt\u0131 de\u011fil de on alt\u0131 ya\u015f\u0131nda olsayd\u0131m&#8230;&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>  &#8220;Sava\u015f i\u00e7indeki bir \u00fclkede, kom\u015fu mahalleden gelen bombard\u0131man ya\u011fmuruna maruz kalm\u0131\u015f bir mahallede ya\u015fam\u0131. D\u0131\u015far\u0131da patlama g\u00fcr\u00fclt\u00fcleri, i\u00e7eride her an sald\u0131r\u0131 olaca\u011f\u0131 ve katledilen aileler hakk\u0131nda bin bir s\u00f6ylenti, s\u0131\u011f\u0131nak haline getirilmi\u015f bir bodrumda hamile gen\u00e7 kar\u0131m ve k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftaki o\u011flumla bir iki gece ge\u00e7irmi\u015f biri olarak, korkunun herhangi bir insan\u0131 c\u00fcr\u00fcme itebilece\u011fini \u00e7ok iyi bilirim.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p> &#8220;1976&#8217;da L\u00fcbnan&#8217;\u0131 terk edip Fransa&#8217;ya yerle\u015fti\u011fimden beri son derece iyi niyetli olarak, kendimi daha \u00e7ok Frans\u0131z m\u0131, yoksa daha \u00e7ok L\u00fcbnanl\u0131 m\u0131 hissetti\u011fim ne kadar \u00e7ok sorulmu\u015ftur bana. Cevab\u0131m hi\u00e7 de\u011fi\u015fmez: Her ikisi de!&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p> &#8220;Hepimiz (g\u00f6\u00e7menler) k\u00f6klerimizin dayand\u0131\u011f\u0131 topraklara hi\u00e7 benzemeyen bir evrende ya\u015famaya zorlan\u0131yoruz; hepimiz ba\u015fka diller, ba\u015fka a\u011f\u0131zlar, ba\u015fka i\u015faretler \u00f6\u011frenmek zorunday\u0131z; hepimiz \u00e7ocuklu\u011fumuzdan beri hayal etti\u011fimiz bi\u00e7imiyle kimli\u011fimizin tehdit alt\u0131nda oldu\u011fu izlenimine kap\u0131l\u0131yoruz.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p> &#8220;Sa\u011fduyu sahibi insanlar geldikleri \u00fclkenin bombo\u015f bir sayfa ya da sonuna gelinmi\u015f bir sayfa olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yaz\u0131lmaya devam etmekte olan bir sayfa oldu\u011funu bilerek a\u00e7\u0131k bir anla\u015fma zeminine do\u011fru ilerleyecektir.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p> &#8220;Ku\u015fkusuz bir S\u0131rp bir H\u0131rvat&#8217;tan farkl\u0131d\u0131r ama her S\u0131rp da b\u00fct\u00fcn \u00f6teki S\u0131rplardan farkl\u0131d\u0131r ve her H\u0131rvat da b\u00fct\u00fcn \u00f6teki H\u0131rvatlardan farkl\u0131d\u0131r. Gene L\u00fcbnanl\u0131 bir Hristiyan L\u00fcbnanl\u0131 bir M\u00fcsl\u00fcman&#8217;dan farkl\u0131ysa ben birbirinin ayn\u0131s\u0131 iki L\u00fcbnanl\u0131 Hristiyan tan\u0131m\u0131yorum, ya da iki M\u00fcsl\u00fcman. Ayr\u0131ca d\u00fcnyada birbirinin e\u015fi iki Frans\u0131z, iki Afrikal\u0131, iki Arap ya da iki Yahudi de yok.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p> &#8220;Birbirinden farkl\u0131 insanlar\u0131 ayn\u0131 kefeye koyuyoruz. Onlara cinayetler toplu eylemler, ortak g\u00f6r\u00fc\u015fler y\u00fckl\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8216;S\u0131rplar katliam yapt\u0131.&#8217;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8216;\u0130ngilizler ya\u011fmalad\u0131.&#8217;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8216;Yahudiler el koydu.&#8217;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8216;Siyahlar ate\u015fe verdi.&#8217;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8216;Araplar reddediyor.&#8217;<\/p>\n\n\n\n<p> Filan ya da falan halk hakk\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fkan, becerikli, tembel, sinsi, kibirli, inat\u00e7\u0131 diyerek duygusuzca yarg\u0131da bulunuyoruz ve bu da kimi zaman kanla sona eriyor.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p> &#8220;Kabil&#8217;de k\u0131z do\u011fmakla Oslo&#8217;da k\u0131z do\u011fmak ayn\u0131 anlam\u0131 ta\u015f\u0131m\u0131yor.&#8221; Alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fim yerler buraya yazmakla bitmeyecek kadar \u00e7ok. Saat gecenin ikisi ve g\u00f6zlerimle ellerim art\u0131k isyan ediyor. Daha fazla yazmayaca\u011f\u0131m. Kapan\u0131\u015f ve veda fasl\u0131na da g\u00fcc\u00fcm kalmad\u0131. \u00d6ylece bitirip zarfa koyaca\u011f\u0131m sevgiyle ve hasretle.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu sabah titreyerek uyand\u0131m. Yan\u0131mda olsan&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":332,"featured_media":12411,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53,57],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11688"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/332"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11688"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11688\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12462,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11688\/revisions\/12462"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12411"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11688"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11688"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11688"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}