\u00d6lmeyi istemek ya da mecbur kalmak: \u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn mesele bu!<\/p>\n
“\u00c7ok uzun zamand\u0131r ba\u015fkalar\u0131n\u0131n bak\u0131m\u0131na muhta\u00e7 ya\u015fay\u0131nca, g\u00fclerken a\u011flamay\u0131 \u00f6\u011freniyorsun.”<\/p>\n
Yukar\u0131daki s\u00f6z\u00fcn sahibi Ramon Sampedro Came\u00e1n, 25 ya\u015f\u0131na kadar m\u00e2ceradan m\u00e2ceraya ko\u015fmu\u015f hayat dolu, umut dolu, hayal dolu, u\u00e7suz bucaks\u0131z se\u00e7eneklerin kendisine sunulaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc \u015fimdi ve gelecek dolu, hatta ve hatta beraber ya\u015f alarak gen\u00e7 kalabilece\u011fi ruh ikizi kad\u0131n\u0131na a\u015fkla dolu bir gen\u00e7tir. Ancak ne yaz\u0131k ki, 25. ya\u015f\u0131na geldi\u011finde o g\u00fcne kadar kendisine g\u00fcl\u00fcmseyen kaderi bamba\u015fka bir \u00e7ehre kazan\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ge\u00e7irdi\u011fi bir kaza sonucu boynundan a\u015fa\u011f\u0131s\u0131 fel\u00e7lidir art\u0131k. \u00d6mr\u00fcn\u00fcn geri kalan k\u0131sm\u0131nda yata\u011fa ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n bak\u0131m\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 olarak ya\u015famaya mahk\u00fbm edilmi\u015ftir. Bu elim kazan\u0131n faturas\u0131 \u00e7ok a\u011f\u0131r olur: “Ya\u015farken” \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne asla ve asla kavu\u015famayacakt\u0131r art\u0131k zira. Y\u0131llar ge\u00e7tik\u00e7e hayata herhangi bir anlam y\u00fckleyemeyece\u011fi i\u00e7in derin bir bo\u015flu\u011fa d\u00fc\u015fecek ve dolay\u0131s\u0131yla ya\u015fama dair herhangi bir umut ve \u00fcmit besleyemeyecektir. Kelimenin tam anlam\u0131yla bir “kader mahk\u00fbmudur” art\u0131k. M\u00fcebbet hapsini yatalak bir “mahk\u00fbm” olarak ge\u00e7irece\u011fi i\u00e7in de “eski” hayat\u0131nda ya\u015fayabildi\u011fi hi\u00e7bir \u015feyi “yeni” hayat\u0131na ta\u015f\u0131yamayacakt\u0131r. Yata\u011f\u0131, zihni ve ruhu onun yeg\u00e2ne d\u00fcnyas\u0131d\u0131r art\u0131k.\u00d6yle ki, bir s\u00fcre sonra \u00f6lmekle \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ayn\u0131 kefede g\u00f6rmeye ba\u015flayacakt\u0131r. Ancak Ramon t\u00fcm bunlara ra\u011fmen yine de inan\u0131lmaz \u015fansl\u0131d\u0131r.\u00a0 Bir “\u00f6ff” bile demeden kendisine \u00f6zenle, sevgiyle bakan bir yengeye, a\u011fabeye, babaya ve ye\u011fene sahiptir \u00e7\u00fcnk\u00fc. \u0130stisnas\u0131z her g\u00fcn onlar\u0131n ilgisi ve sevgisini hissederek nefes al\u0131r.<\/p>\n
Kl\u00e2sik m\u00fczik dinlemek vazge\u00e7ilmezleri aras\u0131ndad\u0131r Ramon’un.Yeni hayat\u0131 ona pek de fazla se\u00e7enek sunamaz ki zaten. Ya televizyon izleyecektir, ya m\u00fczik dinleyecektir ya da aileden ya da arkada\u015flar\u0131ndan birisi kitap okursa, onlar\u0131 dinleyebilecektir sadece. Yeme\u011fini kendisi yiyemeyen, tuvalet ihtiyac\u0131n\u0131 bile ba\u015fkas\u0131n\u0131n yard\u0131m\u0131yla giderebilen bir yeti\u015fkindir art\u0131k \u00e7\u00fcnk\u00fc. \u00d6te yandan kendisi \u00e7ok derin bir entelekt\u00fceldir. Kelimeler ve kavramlar dost olmu\u015ftur ona. O y\u00fczden de a\u011fz\u0131yla tuttu\u011fu bir \u00e7ubu\u011fa eklenmi\u015f kalemle yaz\u0131lar ve \u015fiirler yazar. \u00c7ok renkli bir ki\u015fili\u011fi vard\u0131r. G\u00fclery\u00fczl\u00fcd\u00fcr. \u0130nce, n\u00fckted\u00e2n\u00a0 espiriler yapabilen keskin bir zek\u00e2ya sahiptir sonra. Bir Tanr\u0131’n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na olan inanc\u0131n\u0131 \u00e7oktan kaybetmi\u015ftir ama. Dolay\u0131s\u0131yla “neden ben?” sorusunun muhatab\u0131 olabilecek A\u015fk\u0131n bir Varl\u0131k da yoktur Ramon’un ac\u0131nas\u0131 ya\u015fam\u0131nda. Kendisi cevaplardan \u00e7ok sorularla ilgilenir ayr\u0131ca. D\u00fc\u015f\u00fcnmeyi \u00e7ok sever \u00e7\u00fcnk\u00fc. Ho\u015f, d\u00fc\u015f\u00fcnmese ne yapabilir ki ba\u015fka? Masmavi g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fcn irili-ufakl\u0131 da\u011flar ve a\u011fa\u00e7larla bulu\u015ftu\u011fu manzaray\u0131 g\u00f6z hapsine alabildi\u011fi pencerenin kenar\u0131ndaki yata\u011f\u0131ndan, yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00e7aresizli\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcncenin o kula\u011f\u0131 \u00e7\u0131nlatan sessiz derinliklerinde unutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Her ne kadar bu m\u00fcmk\u00fcn olmasa da. Zira ne ruhu ne de bedeni \u00f6zg\u00fcrd\u00fcr art\u0131k. Fel\u00e7 hem ruhuna hem de bedenine pranga olmu\u015ftur \u00e7\u00fcnk\u00fc. Dile kolay; tam otuz y\u0131ll\u0131k bir prangad\u0131r bu hem de!<\/p>\n
Kazadan \u00f6nce yazm\u0131\u015f oldu\u011fu baz\u0131 mektuplar\u0131, \u015fiirleri ve yaz\u0131lar\u0131 da vard\u0131r. \u00c7ok sevgili yengesi \u00f6zenle saklam\u0131\u015ft\u0131r onlar\u0131 \u00f6zel bir sand\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde. Bir denizci olarak \u00e7ok yer gezmi\u015f- g\u00f6rm\u00fc\u015f, pek \u00e7ok insan tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r zaman\u0131nda. Fakat o g\u00fcnlere bir daha asla ve asla d\u00f6nemeyecek olmas\u0131 ruhunda derin bir yara a\u00e7ar Ramon’un. B\u00f6ylesine hassas ruhlu bir insan\u0131n ruhundaki bu yaralar zamanla kangrene d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Ve \u00e7aresizce gece-g\u00fcnd\u00fcz, d\u00f6rt mevsim yata\u011fa ve ba\u015fkalar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 ya\u015famaktansa \u00f6lmek ve alabildi\u011fine \u00f6zg\u00fcrle\u015fmek d\u00fc\u015f\u00fcncesi belirmeye ba\u015flar zihninde. \u00d6lmek! \u00d6lmek! \u00d6lmek!<\/p>\n
\u00d6lmeyi istemek!<\/p>\n
Sahi nedir \u00f6l\u00fcm?<\/p>\n
G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131klar\u0131n\u0131n h\u00fbzmesi alt\u0131nda, c\u0131v\u0131l c\u0131v\u0131l \u00f6ten ku\u015f seslerinin verdi\u011fi huzur e\u015fli\u011finde, dalga seslerinin sahile vurdu\u011fu bir anda bir daha hi\u00e7 ama hi\u00e7 nefes alamayacak olmay\u0131 g\u00f6ze almakt\u0131r \u00f6l\u00fcm. Sonra bir \u00e7ocu\u011fun bak\u0131\u015flar\u0131ndaki masumiyetin i\u00e7inde kaybolabilme \u015fans\u0131n\u0131 tamamen yitirmektir \u00f6l\u00fcm. Varsa e\u011fer annene,babana, e\u015fine, \u00e7ocu\u011funa,c\u00e2n dostuna bir daha doyas\u0131ya asla sar\u0131lamamak demektir \u00f6l\u00fcm. Bir enstr\u00fcman \u00e7almay\u0131 hi\u00e7bir zaman \u00f6\u011frenmeyecek olmay\u0131 kabul etmek demektir \u00f6l\u00fcm. Art\u0131k d\u00fcnyadaki adaletsizliklerle, k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerle m\u00fccadele edemeyece\u011fin anlam\u0131na da gelir \u00f6l\u00fcm. Velh\u00e2s\u0131l; \u00f6l\u00fcm hayat\u0131n anlam\u0131n\u0131 ve i\u015flevini elimizden kopar\u0131p alan en h\u00e2kiki ger\u00e7ektir. Ve\u00a0 bir g\u00fcn mutlaka ama mutlaka herkesin tek “mutlak Hakikat’i” olacak bir tecr\u00fcbedir. Ancak \u00e7o\u011fumuz “aln\u0131m\u0131za yaz\u0131lm\u0131\u015f” olan son nefesimizin ne zaman olaca\u011f\u0131n\u0131 bilmeden ya\u015fama s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131l\u0131rken; Ramon gibi kendisine s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131labilecek kaliteli, anlaml\u0131 bir ya\u015fam\u0131 olmayanlar i\u00e7in de \u00f6l\u00fcm bir “kurtulu\u015f” \u00e2n\u0131 ve yepyeni bir “ya\u015fama” yelken a\u00e7ma eylemidir.<\/p>\n
Yery\u00fcz\u00fcndeki her bir insan\u0131n hayat\u0131 biriciktir. T\u0131pk\u0131 kendisi de biricik oldu\u011fu gibi. Zira her bir insan\u0131 do\u011furan \u015fartlar bir di\u011ferinden farkl\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 aileye do\u011fan iki \u00e7ocuk bile bamba\u015fka karakter ve e\u011filimde olabilir. O y\u00fczden \u00f6tanazi denilen insan\u0131n kendi iradesiyle t\u0131bb\u00ee ge\u00e7erli ve yeterli sebeplerle ya\u015fam\u0131na son vermek istemesi de tamamen bireysel bir tercihtir. Yarg\u0131lanamaz. Yarg\u0131lanmamal\u0131d\u0131r. Hi\u00e7 kimsenin ama hi\u00e7 kimsenin, Ramon’un sahip oldu\u011fu ya\u015fam \u015feklini biz\u00e2tihi tecr\u00fcbe etmeden, onun bu karar\u0131 hakk\u0131nda ahk\u00e2m kesmeye hakk\u0131 yoktur \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n
Bu yaz\u0131da size bir tak\u0131m istatistiksel bilgiler vermeyi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ilk \u00f6nce. \u00d6tanazi Avrupa’da \u00f6zellikle Bel\u00e7ika, \u0130sve\u00e7 ve Hollanda’da nas\u0131l hukuk\u00ee bir temel kazand\u0131 onlar\u0131 anlatmak istedim. Ama sonra bundan vazge\u00e7tim. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu tarz m\u00e2lumatlara bir t\u0131kla ula\u015fabilirsiniz. Ben sizi daha ziyade Ramon’un d\u00fcnyas\u0131n\u0131n i\u00e7ine \u00e7ekmek istedim. Onun ki\u015fili\u011fini yak\u0131ndan tan\u0131man\u0131z\u0131 ve hayat\u0131 alg\u0131lay\u0131\u015f tarz\u0131n\u0131 hissetmenizi \u00e7ok \u00f6nemsedim.<\/p>\n
Ramon’u yak\u0131ndan tan\u0131yan, onun ne kadar onuruna d\u00fc\u015fk\u00fcn oldu\u011funu bilen tam onbir dostu, kendi hayat\u0131na son veremeyecek kadar \u00e2cziyet i\u00e7inde olan bu derin insan\u0131 “\u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne” kavru\u015fturabilmek i\u00e7in ona yard\u0131m etmeye r\u00e2z\u0131 oldu. Ramon her\u015feyi en ince ayr\u0131nt\u0131s\u0131na kadar d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc. Dostlar\u0131n\u0131n \u0130spanyol yasalar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda bir “katil” olarak su\u00e7lanmalar\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek \u015fekilde dizayn edilmi\u015fti bu plan. \u00c7\u00fcnk\u00fc ceza yasas\u0131, bir ki\u015finin intihar\u0131na yard\u0131m edenler i\u00e7in 2 ile 5 y\u0131l aras\u0131; e\u011fer bu yard\u0131m \u00f6l\u00fcm\u00fc bilfiil ger\u00e7ekle\u015ftirmeye vard\u0131ysa da 10 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu. Bunu \u00f6nlemek i\u00e7in de, Ramon\u2019un dostlar\u0131n\u0131n her birinin su\u00e7lanamayacak kadar k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6revleri vard\u0131.\u00a0 Ve 12 Ocak 1988\u2019de suyuna kat\u0131lan siyan\u00fcr\u00fcn damarlar\u0131ndaki kana kar\u0131\u015fmas\u0131yla Ramon prangalar\u0131ndan ebediyyen kurtulmu\u015f oldu. \u00d6l\u00fcm \u00e2n\u0131 ve ondan \u00f6nceki k\u0131sa konu\u015fmas\u0131 ise dostlar\u0131 taraf\u0131ndan kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
\u00d6l\u00fcm hakk\u0131n\u0131 elde edebilmek i\u00e7in y\u0131llarca devletle ve kanunlarla m\u00fccadele eden Ramon bu m\u00fccadelede yenik d\u00fc\u015ft\u00fc ancak; hayat hik\u00e2yesi ve bu m\u00fccadelesi \u0130spanyol bas\u0131n\u0131nda geni\u015f bir yer ald\u0131. Halk \u00f6l\u00fcm\u00fc ve \u00f6tanaziyi konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131.\u00a0 Ve sonras\u0131nda da Ramon’un hayat\u0131n\u0131 ve \u00f6tanazi hakk\u0131 i\u00e7in hukuk\u00ee m\u00fccadelesini konu alan “\u0130\u00e7imdeki Deniz” isimli bir film \u00e7ekildi. Bu film \u00f6tanazi hakk\u0131n\u0131 savunanlar i\u00e7in bir kaynak olu\u015fturdu.<\/p>\n
\u00d6l\u00fcm\u00fc se\u00e7mek zorunda b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f derin ve hassas ruhlu Ramon geriye bir manifesto b\u0131rakt\u0131. Sizi onun s\u00f6zleriyle ba\u015fba\u015fa b\u0131rak\u0131yorum:<\/p>\n
Say\u0131n yarg\u0131\u00e7lar, say\u0131n siyasi ve dini yetkililer;<\/p>\n
Biraz \u00f6nce seyretti\u011finiz g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerden sonra(son anlar\u0131n\u0131 g\u00f6steren film) size soruyorum; bi\u00e7imsiz ve bozulmu\u015f bir bedenin bek\u00e7isi olan bir insan i\u00e7in, yani benim i\u00e7in, sayg\u0131nl\u0131k nedir?<\/p>\n
Vicdanlar\u0131n\u0131z\u0131n verece\u011fi cevap ne olursa olsun, benim i\u00e7in sayg\u0131nl\u0131k bu de\u011fildir. Ben, hayat\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc seven \u00e7o\u011fu insan gibi, ya\u015faman\u0131n bir hak oldu\u011funa, ama bir mecburiyet olmad\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yorum. Buna ra\u011fmen bu duruma 29 y\u0131l, d\u00f6rt ay ve birka\u00e7 g\u00fcn boyunca tahamm\u00fcl etmek zorunda kald\u0131m. Bunu daha fazla yapmay\u0131 reddediyorum!<\/p>\n
G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi yan\u0131mda i\u00e7inde siyan\u00fcr potasyum bulunan bir bardak su var. Onu i\u00e7ti\u011fimde, kendi irademle sahip oldu\u011fum en \u00f6zel, en me\u015fru m\u00fclkiyete, yani bedenime son vermi\u015f olaca\u011f\u0131m. Bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fck eylemine sizler \u2018intihara yard\u0131m\u2019 ad\u0131n\u0131 takm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z. Ben ise bu eylemi, bir insan\u0131n ger\u00e7ekten \u2018benim\u2019 diyebilece\u011fi tek \u015feye, yani bedenine ve onunla birlikte ne varsa, yani hayata, bilince egemen olmas\u0131na destek verenlerin insani yard\u0131m\u0131 olarak adland\u0131r\u0131yorum.<\/p>\n
Beni seven, beni benmi\u015fim gibi seven yak\u0131nlar\u0131ma ceza verebilirsiniz. B\u00fct\u00fcn bu s\u00f6zlerime ra\u011fmen yine de ceza vermeyi kararla\u015ft\u0131r\u0131rsan\u0131z, size \u015funu tavsiye ediyorum:<\/p>\n
\u201cBacaklar\u0131n\u0131 ve kollar\u0131n\u0131 kesin bana yard\u0131m edenlerin, \u00e7\u00fcnk\u00fc ben onlardan kaderimi payla\u015fmalar\u0131n\u0131 istedim\u2026\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00d6lmeyi istemek ya da mecbur kalmak:…<\/p>\n","protected":false},"author":190,"featured_media":11319,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[67],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11318"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/190"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11318"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11318\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11318"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11318"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11318"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}