Bir kitap okurken bir \u00f6nceki okudu\u011funuz kitaptaki bir kahraman\u0131n ismine rastlay\u0131nca ne hissediyorsunuz? Yazar siz do\u011fmadan \u00e7ok \u00f6nce veya do\u011fduktan bir y\u0131l sonra \u00f6lm\u00fc\u015f, ne fark eder… Bunlar\u0131n hepsi sizden \u00f6nce okunmu\u015f, yaz\u0131lm\u0131\u015f, bitmi\u015f. Elinizde tuttu\u011funuz ince ayar, pahada da y\u00fckte de a\u011f\u0131r, s\u00f6zden bir gerdanl\u0131k. Kuyumcusu varl\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn ger\u00e7ekli\u011fi ile “anda” ku\u015fat\u0131rken havada b\u0131rakm\u0131\u015f oldu\u011fu bo\u015flu\u011fa yokluk diyemiyorsunuz. Nas\u0131l yok olabilir ki, t\u0131pk\u0131 sizin gibi, bu kadar varolu\u015f sorunu ile harmanlanan… O di\u011fer kitap kahraman\u0131n\u0131n ismini okurken rahmetli day\u0131n\u0131z\u0131n \u00e7a\u011fda\u015f\u0131 merhum yazara, yazd\u0131klar\u0131na, at\u0131p tuttuklar\u0131na, tutamad\u0131klar\u0131na ama en \u00e7ok “tutunamad\u0131klar\u0131na” ve ondan iki y\u00fcz y\u0131l \u00f6nce \u00e7ok daha uzak karl\u0131 ve “miskin” bir co\u011frafyada ya\u015fam\u0131\u015f di\u011ferine ayn\u0131 anda selam \u00e7ak\u0131yorsunuz. O sizi tan\u0131m\u0131yor, di\u011feri ne sizi ne onu. Kimse sizi tan\u0131m\u0131yor ama sanki siz hepsini birden tan\u0131yorsunuz. Kalemden kaleme, bilin\u00e7ten bilince, g\u00f6n\u00fclden g\u00f6n\u00fcle bir aktar\u0131m bu. Sizden \u00f6nce gelmi\u015f, sizden sonraya gidecek. Siz ya ak\u0131\u015fta bo\u015f bir nokta olarak kalacaks\u0131n\u0131z ya da bir bayrak da siz devralacaks\u0131n\u0131z. Ama o kadar kolay m\u0131?<\/p>\n
<\/p>\n
Bir kere muhterem, b\u00fct\u00fcn sorular \u00f6nceden d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f ve yaz\u0131lmas\u0131 gereken her \u015fey daha \u00f6nce yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 ayn\u0131, ge\u00e7ilen yollar ayn\u0131. Farkl\u0131 bir \u015fey yapmal\u0131 ama nas\u0131l? Milyarlarca hayat\u0131n ge\u00e7mi\u015f oldu\u011fu d\u00fcnyada “bir hayat” nas\u0131l ke\u015ffedilir ki… Farkl\u0131 \u015fekilde de olsa “ayn\u0131” hayat\u0131 ya\u015famad\u0131 m\u0131 her biri? Bu yaz\u0131da sadece sorular bulacaks\u0131n\u0131z. Cevaplar\u0131 m\u0131? L\u00fctfen cevab\u0131 bulan beni \u00e7ald\u0131rs\u0131n. Ama bir s\u00fcrpriz yap\u0131p ben zili \u00e7alarsam da \u015fa\u015f\u0131rmay\u0131n.<\/p>\n
Okudu\u011fumuz sat\u0131rlar\u0131 bizden \u00f6nce ge\u00e7mi\u015fler. \u00dc\u00e7 be\u015f sat\u0131r ekleyip \u00fcst\u00fcne, bu d\u00fcnyadan g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015fler. Ne eksik ne de fazla, bizim kadar ihtiyar, “bir zaman” bizim kadar gen\u00e7mi\u015fler. Bakm\u0131\u015flar hayata bizim bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerden. Cam hep ayn\u0131 cam. Kirli ya da temiz ne fark eder… Ama \u00e7er\u00e7eveler ah\u015fap, kap\u0131lar demirden. Bizim beton y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n veya g\u00fcl\u00fcn\u00e7l\u00fck abidesi olarak dikilen “rey-kellerin” yerinde “kasvetli” selvi a\u011fa\u00e7lar\u0131 var. Trafik g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc dedikleri \u015fey at arabalar\u0131n\u0131n zilleri. De\u011fi\u015fse de d\u0131\u015far\u0131daki manzara, i\u00e7imizdeki tastamam bizim akt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerle ayn\u0131. Duygulara, kayg\u0131lara, sorular ve sorunlara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda i\u00e7imizdeki manzaran\u0131n ayn\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu zat\u0131 muhteremler \u00f6l\u00fcme de ayn\u0131 bizim bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerden bakm\u0131\u015flar, ne tuhaf… Ne kadar bize benzer sorular\u0131… Bunu fark edince hayat\u0131n s\u00fcreklili\u011fi ve zaman\u0131n s\u00fcreksizli\u011fi i\u00e7inde bocal\u0131yoruz. Yoksa tersi miydi? Evet, tersi \u00e7ok daha mant\u0131kl\u0131, siz \u015fiir \u00e7er\u00e7evesinden s\u00f6z penceresine d\u00fcmd\u00fcz \u00e7\u0131kamayan bu yazar aday\u0131na bakmay\u0131n. Zaman\u0131n s\u00fcreklili\u011fi i\u00e7inde “hayatlar” de\u011fil mi sonlu ve s\u00fcreksiz olan? \u00c7oktan yok olup veya varl\u0131\u011f\u0131n anlam\u0131n\u0131 bulup gitmi\u015flerin \u00f6l\u00fcm felsefelerini “tam i\u00e7imizden” okurken kendimizi \u015fu soruyu sorarken buluruz: Eski bir zaman m\u0131 \u015fimdi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z okurken yoksa onlar m\u0131 ya\u015fad\u0131 o g\u00fcn b\u00fct\u00fcn gelecek zamanlar\u0131? Ama bu epey g\u00fcl\u00fcn\u00e7 oluyor bir bak\u0131ma. Onlar interneti bile g\u00f6rmediler. Yine de bunu \u00e7ok fazla sorun edip onlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsememek gerekir. Biz de at arabalar\u0131n\u0131 pek g\u00f6rm\u00fc\u015f say\u0131lmay\u0131z, kendimizi kand\u0131rmayal\u0131m. Bir \u015feyi teorik olarak bilmekle ya\u015famak ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir. \u0130\u015fte buradan yine me\u015fhur \u00f6l\u00fcm sorununa ge\u00e7ebiliriz. Biz \u00f6l\u00fcme s\u0131navda bilmedi\u011fimiz bir soruya tak\u0131l\u0131rcas\u0131na bakarken onlar da bize bak\u0131yorlar m\u0131d\u0131r acaba h\u0131nz\u0131r h\u0131nz\u0131r g\u00fclerek? Onlar\u0131n ge\u00e7tikleri, bizim bilmedi\u011fimiz yerden…<\/p>\n
Hi\u00e7 s\u00f6ylenmemi\u015f bir s\u00f6z\u00fc \u00e7oktan g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015f birine atfetmek g\u00fcnaht\u0131r. Lakin s\u00f6yleyecek s\u00f6z\u00fc olan, \u00e7oktan bitmi\u015f birinin s\u00f6z\u00fcne yard\u0131mc\u0131 olmak da sevapt\u0131r. (Okura da burada “s\u00f6yleyecek s\u00f6z\u00fc bitmemi\u015f ki\u015finin i\u015fi bitmi\u015f olamaz” diye bir itiraz hakk\u0131 b\u0131rakal\u0131m. Ders bir, baz\u0131 \u015feyleri de okura b\u0131rakacaks\u0131n\u0131z.) “D\u00fcnyada,” derdi belki bu merhum yazarlardan biri, “okunacak hi\u00e7 kitap kalmad\u0131 c\u00fcmlesini kurmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. D\u00fcnyada 1500 y\u0131l ya\u015fasan\u0131z da b\u00fct\u00fcn yaz\u0131lm\u0131\u015f kitaplar\u0131, hatta sadece iyi olanlar\u0131 bitiremezsiniz. Oysa caizse tabiri c\u00fcmlesi ‘kitaps\u0131z’ burada. Bu y\u00fczden evlat, hen\u00fcz vakit varken bol bol okunmal\u0131 orada.” Do\u011fru derdin ey \u00fcstat! Siz merhum yazarlar\u0131n ruhlar\u0131na Fatiha de\u011fil, bize b\u0131rakt\u0131klar\u0131 okunmal\u0131 arada. Ama dua etmek isteyenlerin de avu\u00e7lar\u0131n\u0131 tutacak de\u011filim.<\/p>\n
\u015eimdi telefon zilinin en melodili \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 yere geldik i\u015fte. B\u00fct\u00fcn sorular sorulmu\u015f, b\u00fct\u00fcn s\u00f6zler \u00f6nceden s\u00f6ylenmi\u015fse biz ne yazaca\u011f\u0131z? Bu yaz\u0131ya ilham veren \u015feyi biz de ba\u015fkalar\u0131na verece\u011fiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc okur \u00e7o\u011fu zaman, hi\u00e7 ke\u015ffedilmemi\u015f \u015feylerdense bizzat i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri okumaktan daha \u00e7ok keyif al\u0131r. Bu y\u00fczdendir, 20 ya\u015f\u0131nda y\u00fcz\u00fcne bakmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z veya “eh” deyip ge\u00e7ti\u011fimiz bir kitaba 40 ya\u015f\u0131nda hayran olu\u015fumuz. \u0130nsanlar tav\u015fan de\u011fildir ve en az\u0131ndan baz\u0131lar\u0131, y\u00fczlerine ayna tutulmas\u0131n\u0131 severler. Bizden \u00f6ncekiler ne yazd\u0131ysa, onlardan \u00f6ncekiler ne yazd\u0131ysa biz de ayn\u0131 \u015feyi yazaca\u011f\u0131z o vakit. Ama kendi \u00e7elik ve ses ge\u00e7irmez \u00e7er\u00e7evelerimiz, mantolanm\u0131\u015f duvarlar\u0131m\u0131z ile \u00e7ocuklu\u011fumuzun ilkel, kenar\u0131 macunlu camlar\u0131n\u0131n harman\u0131 yans\u0131yacak oradan. Ba\u015f\u0131 ve sonu ayn\u0131 olan yola kendi s\u00f6zlerimizi, kendi maceram\u0131z\u0131, kendi manzaram\u0131z\u0131 kataca\u011f\u0131z. Ama ondan \u00f6nce mutlaka onlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi bol bol okuyaca\u011f\u0131z.<\/p>\n
Kitap kitap \u00fcst\u00fcne in\u015fa edip beklesek… Ba\u015f\u0131 ayn\u0131, sonu ayn\u0131, y\u00fcr\u00fcrken yol \u00fcst\u00fcnde, olmaz m\u0131 \u00fc\u00e7 be\u015f sat\u0131r da biz eklesek? Beklemekle olmaz, “yaz\u0131” soldurur hasat. O zaman al\u0131r\u0131z elimize iki kar\u0131\u015f bir fidan, bir de \u00e7ivit mavisi. D\u00f6keriz ruhumuzu, “sen bekle” bizi hayat!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bir kitap okurken bir \u00f6nceki okudu\u011funuz…<\/p>\n","protected":false},"author":305,"featured_media":10165,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[67],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11224"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/305"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11224"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11224\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11224"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11224"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11224"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}