{"id":11109,"date":"2021-08-01T00:01:39","date_gmt":"2021-07-31T21:01:39","guid":{"rendered":"http:\/\/kadrandergi.com.tr\/?p=11109"},"modified":"2021-08-01T00:01:39","modified_gmt":"2021-07-31T21:01:39","slug":"konusan-cizgiler-deq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/?p=11109","title":{"rendered":"Konu\u015fan \u00c7izgiler: Deq"},"content":{"rendered":"<p>Deq; M\u00d6 2000&#8217;lerde Antik M\u0131s\u0131r&#8217;a ait mumyalar\u0131n \u00fczerinde tespit edilen d\u00f6vmelerin; Britonlardan, Galyal\u0131lardan, Traklardan ve daha bir\u00e7ok toplumlardan elde edilen farkl\u0131 \u015fekillerdeki desen silsilesinin Mezopotamya&#8217;ya kadar uzanan hikayesidir.<\/p>\n<p>Co\u011frafyam\u0131zda Deq veya Anadolu&#8217;da d\u00f6vme dedi\u011fimiz; bedene sab\u0131rla i\u015flenen desenler, kaynaklara g\u00f6re neolitik \u00e7a\u011flara kadar dayanmaktad\u0131r. Farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerde farkl\u0131 anlamlar ifade eden d\u00f6vme, kimi toplumlarda tedavi i\u00e7in, kimi toplumlarda su\u00e7lular\u0131 damgalamak i\u00e7in kullan\u0131lsa da baz\u0131 toplumlarda dini inan\u00e7 sembol\u00fc, baz\u0131 toplumlarda ise aidiyet duygusu i\u00e7in bedenlere \u00e7e\u015fitli desenler \u00e7izdirilerek kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Antik Yunanlar ve Romal\u0131lar, &#8220;barbarlara \u00f6zg\u00fc bir u\u011fra\u015f&#8221; olarak sayd\u0131klar\u0131 d\u00f6vmeyi; su\u00e7luyu, k\u00f6leyi belirlemede kullanmay\u0131 tercih etmi\u015fse de g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu u\u011fra\u015f; damgalay\u0131c\u0131 zihniyetten uzak, farkl\u0131 medeniyetlerde farkl\u0131 anlamlar ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Nice toplumlar bedeninde; sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmay\u0131 , g\u00fc\u00e7l\u00fc ve heybetli olmay\u0131, g\u00fczelli\u011fi, ac\u0131y\u0131, korkuyu ve daha nice konuyu sembolize etmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Farslar, K\u00fcrtler, Ezidiler, Zazalar, Aleviler, S\u00fcryaniler d\u00f6vmeyi &#8220;Deq&#8221; , Araplar Wesm veya Nev\u015f, T\u00fcrkmenler &#8220;d\u00f6gme&#8221; olarak adland\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. \u00c7ingeneler, Qurbetler ve M\u0131tr\u0131plar\u0131n g\u00f6\u00e7erlik yaparak ve para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 &#8220;deqler&#8221; yapt\u0131\u011f\u0131 bilinir. Fakat g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Mezopotamya Co\u011frafyas\u0131nda son d\u00f6nemlere kadar da her evin \u00e7at\u0131s\u0131n\u0131n alt\u0131nda Deqin, para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmadan \u00f6zellikle anneleri taraf\u0131ndan k\u0131z ve erkek evlatlar\u0131na \u00e7e\u015fitli \u00e7izimler yaparak bedenlere i\u015flenildi\u011fi s\u00f6ylenir. D\u00f6vme yapan erke\u011fe &#8220;dekkak&#8221;, kad\u0131na &#8220;dekkake&#8221;, d\u00f6vme yapt\u0131ran erke\u011fe &#8220;medkuk&#8221;, kad\u0131na &#8220;medkuke&#8221; denilmektedir.<\/p>\n<p>Tortula\u015fm\u0131\u015f co\u011frafyam\u0131zda deq i\u00e7in \u00e7e\u015fitli semboller kullan\u0131lmaktad\u0131r. Kad\u0131nlar\u0131n genellikle y\u00fczlerine, erkeklerin ise v\u00fccuduna i\u015flenen d\u00f6vmeler, geometrik ya da y\u0131ld\u0131z, ku\u015f, g\u00fcne\u015f gibi bir \u015fekil alabilmektedir. Her sembol farkl\u0131 bir anlam ta\u015f\u0131makta; ancak \u00e7o\u011fu fig\u00fcr\u00fcn -\u00f6zellikle kad\u0131nlar\u0131- k\u00f6t\u00fc g\u00fc\u00e7lerden korudu\u011funa inan\u0131lmaktad\u0131r. Deqlerdeki bitki motifleri \u00f6zellikle do\u011furganl\u0131k ve verimlili\u011fi, ayaklara i\u015flenen halhal sadakati, makas k\u0131smeti sembolize ederken ceylan sembol\u00fcn\u00fcn \u015fans getirdi\u011fine inan\u0131l\u0131r. G\u00f6z sembol\u00fcn\u00fcn nazara kar\u015f\u0131 etkili oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr. G\u00fcne\u015f ve ay fig\u00fcrlerinin, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ya\u015fam\u0131 ifade etti\u011fi s\u00f6ylenir. Kad\u0131nlar y\u00fczlerine g\u00fczellik katmak amac\u0131yla y\u0131ld\u0131z ya da ay \u015fekli \u00e7izdirir.<\/p>\n<p>S\u00fcryanilerde kullan\u0131lan &#8220;Ha\u00e7&#8221;, k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri kovdu\u011funa inan\u0131lan bir sembol oldu\u011fu i\u00e7in v\u00fccuda i\u015flenmi\u015ftir ve \u00f6zellikle b\u00f6lgedeki S\u00fcryaniler taraf\u0131ndan Kud\u00fcs&#8217;e ziyarete gidenlerin &#8220;Hac\u0131&#8221; oldu\u011funu belirten bir ifadedir. Yapmak mecburidir. Hem dini bir sembol hem de ki\u015finin hangi topluma ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu bildirmek i\u00e7in yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer yandan, her a\u015firetin kendine mahsus d\u00f6vmeleri oldu\u011fu da bilinir. Bu d\u00f6vmelerin bedende i\u015flendi\u011fi yerler ve fig\u00fcrler a\u015firetten a\u015firete g\u00f6re de\u011fi\u015fti\u011fi gibi hi\u00e7bir a\u015firetin veya ki\u015finin bir di\u011fer a\u015firete ait sembolleri kullanamad\u0131\u011f\u0131 da s\u00f6ylenir. Kullan\u0131lmas\u0131 dahilinde \u00e7at\u0131\u015fma nedeni say\u0131l\u0131r. A\u015firet d\u00f6vmesi ta\u015f\u0131mak hem a\u015firete ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 hem de kendini g\u00fcvende hissetmeyi sa\u011flar. Bunun yan\u0131nda soyluluk i\u015fareti olarak ta\u015f\u0131n\u0131r. Sava\u015flarda \u00f6len veya yaral\u0131 d\u00fc\u015fen birinin, kaybolan birinin, h\u0131rs\u0131zl\u0131k ve benzeri k\u00f6t\u00fc i\u015f yapan birinin hangi a\u015firetten oldu\u011fu d\u00f6vmesinden tespit edilebilir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Deq yapt\u0131rmak isteyen birinin biraz beklemesi gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ki\u015fi, ne istedi\u011fi bir zaman diliminde ne de tek ki\u015fi olarak v\u00fccuduna deq i\u015fletmek isteyebilir. Deq yapt\u0131rmak isteyen ki\u015filer \u00f6nce belirli bir alanda toplan\u0131r ve d\u00fc\u011f\u00fcn havas\u0131nda e\u011flence ba\u015flar. T\u00fcm bu e\u011flence ve \u015fark\u0131lar aras\u0131nda deq ustas\u0131 taraf\u0131ndan tek tek ki\u015filere deq yap\u0131lmaya ba\u015flan\u0131r. Deq, ya\u015fl\u0131 bir kad\u0131n taraf\u0131ndan \u00e7izilir, daha sonra tekli, \u00fc\u00e7l\u00fc ya da be\u015fli olarak kullan\u0131lan i\u011fnelerle kar\u0131\u015f\u0131m deri alt\u0131na g\u00f6nderilir. Ac\u0131 verici olan bu s\u00fcre\u00e7ten sonra d\u00f6vmenin iyile\u015fmesi, 10 g\u00fcn\u00fc bulur. K\u0131z \u00e7ocu\u011fu olan annenin s\u00fct\u00fcn\u00fcn d\u00f6vmede kullan\u0131l\u0131\u015f\u0131, annenin hay\u0131r duas\u0131 ve do\u011furganl\u0131\u011f\u0131n aktar\u0131lmas\u0131 olarak ifade edilir..<\/p>\n<p>Bug\u00fcn bu zaman diliminde, d\u00fcnyam\u0131z\u0131n \u00e7ok geli\u015fmesi, de\u011fi\u015fmesi ve bir \u00e7ok \u015feye daha kolay eri\u015fmemiz Deq k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn sonunu getiriyor. Deq k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn yerini art\u0131k makyajlar, \u00e7e\u015fitli \u00e7izimler, estetikler vs almaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Zaman, k\u0131rsaldan kente yolculuk eden hikayelerin izini ta\u015f\u0131rken ge\u00e7mi\u015fimizden nem al\u0131yor ve bizlere kim oldu\u011fumuzu hat\u0131rlat\u0131yor her defas\u0131nda. D\u00fcnyadaki n\u00fcfusumuz 8 milyardan fazla ve olduk\u00e7a s\u0131radan \u015feylerle bug\u00fcnlere geldik. Neolitik \u00e7a\u011flardan yaz\u0131n\u0131n icad\u0131na, sanayi devriminden bili\u015fim \u00e7a\u011f\u0131na ve insanl\u0131\u011f\u0131n yeni k\u0131blesi olan uzay \u00e7a\u011f\u0131na at\u0131ft\u0131r hayat\u0131m\u0131z, gelece\u011fimiz..<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n neresinde olursa olsun, neresinde olursak olal\u0131m, yap\u0131lan bu Deq&#8217;ler ac\u0131y\u0131, sevinci, her t\u00fcrl\u00fc duyguyu bu i\u015faretlerde bar\u0131nd\u0131rm\u0131\u015f\/anlatm\u0131\u015ft\u0131r.. \u015eairin i\u00e7ini d\u00f6kmesi i\u00e7in \u015fiir yazmas\u0131, ressam\u0131n resim \u00e7izmesi, \u015fark\u0131c\u0131n\u0131n \u015fark\u0131 s\u00f6ylemesi gibi daha nice duygu aktar\u0131mlar\u0131 kendi akarsuyunda yolunu bulmu\u015ftur. \u0130\u015fte tam da burda deq&#8217;ler, insana dair ya\u015fam hikayesini var etmi\u015f ve bizlere bir \u015feyler f\u0131s\u0131ldam\u0131\u015ft\u0131r\/ f\u0131s\u0131ldamaktad\u0131r..<\/p>\n<p>Katherine Young der ki; Beden \u00fczerindeki yaz\u0131l\u0131\/\u00e7izili g\u00f6sterimler, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn bedenle\u015ftirilmesini g\u00f6stermektedir. Bir k\u00fclt\u00fcrel ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 olarak beden, bize k\u00fclt\u00fcrel ge\u00e7mi\u015fimiz hakk\u0131nda \u00f6nemli bilgiler sunmaktad\u0131r. Tam da burda Deq&#8217;in, susturulmu\u015f insanlar\u0131n \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 duyman\u0131n bir ba\u015fka \u015fekli oldu\u011funu anl\u0131yoruz.<\/p>\n<p>Anla\u015f\u0131lan deq, y\u00fczy\u0131llar i\u00e7inde insan hikayesinin terc\u00fcman\u0131 olmu\u015f ve olmaya da devam edecektir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Deq; M\u00d6 2000&#8217;lerde Antik M\u0131s\u0131r&#8217;a ait&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":196,"featured_media":11110,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[55,56],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11109"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/196"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11109"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11109\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11109"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11109"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11109"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}