‘Hayat\u0131n anlam\u0131na dair sorgulamalar\u0131m hi\u00e7bir zaman son bulmad\u0131. Bug\u00fcn geldi\u011fim noktada ise\u00a0 – art\u0131k teslim ediyorum ki – bunun bir sonu da olmayacak. Zira insan’\u0131n da hayat’\u0131n da belli bir \u00f6z’\u00fc yok. Her ikisi de\u00a0 ak\u0131\u015fkan ve devingen. S\u00fcrekli bir “olma” h\u00e2linde \u00e7\u00fcnk\u00fc. Dolay\u0131s\u0131yla da anlam dedi\u011fimiz \u015fey de “olma” halinde.\u00a0 Ki\u015fisel tarihimin bu tarz buhranlar\u0131n\u0131n en acemisini ise lise y\u0131llar\u0131m\u0131n sonlar\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131 hat\u0131rl\u0131yorum. Akabinde gelen bir dizi sorgulama ve okuma, g\u00fczel insanlarla hasbihalle\u015fme s\u00fcrecinden sonra \u00fcniversite ikinci s\u0131n\u0131fta “anlam” bana \u0130slam\u0131 hayat\u0131ma ge\u00e7irmek olarak kendini g\u00f6sterdi.\u00a0 \u0130kinci s\u0131n\u0131fa ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda ise art\u0131k ba\u015f\u0131 \u00f6rt\u00fcl\u00fc bir \u00f6\u011frenciydim. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ge\u00e7irmeden \u00f6nce \u0130sl\u00e2m\u00ee ya\u015fam bi\u00e7imini tercih etmi\u015f insanlara “gerici\/ba\u011fnaz” g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131yordum.\u00a0 80’lerin T\u00fcrkiye’sinin tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle “\u00e7a\u011fda\u015f\/modern\/ilerici” bir T\u00fcrk kad\u0131n\u0131 olma yolunda h\u0131zla ilerleyen k\u0131zlardan biri de bendim \u00e7\u00fcnk\u00fc: Bat\u0131 tarz\u0131 giyinir, Bat\u0131 m\u00fczi\u011fi dinler, Bat\u0131’da \u00e7ekilmi\u015f film ve dizileri seyrederdim. Gen\u00e7tim, sorgulanarak elde edilmi\u015f bilgiden yoksundum ve hayat hakk\u0131nda da fazlaca tecr\u00fcbem yoktu ama zihnimde her\u015feyi \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015ft\u00fcm(!)\u00a0 “I\u015f\u0131k Bat\u0131’dan y\u00fckselecekti”; Do\u011fu \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybedeli \u00e7ok olmu\u015ftu zira.Bunu kabul etmek gerekirdi. Ki Do\u011fu’nun h\u00e2l-i p\u00fcr melali de ortada de\u011fil miydi zaten?” diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm.<\/p>\n
<\/p>\n
\u00dcniversite y\u0131llar\u0131mda a\u00e7 kurtlar gibi kitap “t\u00fcketirdim.” \u00d6n\u00fcme ne gelirse okurdum \u00e7\u00fcnk\u00fc.\u00a0 Mustafa \u0130slamo\u011flu’nun kitaplar\u0131 da buna dahildi. Kendisi “uydurulmu\u015f din ile indirilmi\u015f din” aras\u0131ndaki farktan bahsederken “ger\u00e7ek \u0130slam’a kar\u0131\u015fan”\u00a0 hurafelerden kurtulmam\u0131z gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izerdi s\u00fcrekli. “\u0130ndirilmi\u015f dine ancak ve ancak o zaman ula\u015f\u0131labilir” d\u00fc\u015f\u00fcncesi onun hakikat’i idi o zamanlar. Biz de o yo\u011frulmaya m\u00fcsait ve sorgulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sanan zihinlerimizle papa\u011fan gibi onun kitaplar\u0131ndan \u00f6\u011frendi\u011fimiz ezberlerimizi dillendirir dururduk. Hurafelere bo\u011fulmu\u015f dini onlardan kurtarmak i\u00e7in insanlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lar, “hakikat’in” tek sahibi edas\u0131nda f\u00fctursuzca konu\u015fur, gerekirse annemizi- babam\u0131z\u0131 , ninemizi-dedemizi, dost ve arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 kar\u015f\u0131m\u0131za al\u0131r onlar\u0131n kalplerini k\u0131rard\u0131k. “Kalb k\u0131rmak, K\u00e2be’yi yetmi\u015f defa y\u0131kmaktan daha k\u00f6t\u00fcd\u00fcr” d\u00fcsturuna ra\u011fmen bunu yine de yapard\u0131k. \u0130lgin\u00e7tir; kalp k\u0131rman\u0131n Yarat\u0131c\u0131’y\u0131 en \u00e7ok inciten, k\u00fcf\u00fcrden, ink\u00e2rdan sonra gelen b\u00fcy\u00fck\u00a0 g\u00fcnahlar aras\u0131nda oldu\u011funu va’z eden bir d\u00eenin “temsilcisi” olarak,\u00a0 yapard\u0131k bunu. Ama kendimizce \u00e7ok ge\u00e7erli ve ulv\u00ee bir sebebimiz vard\u0131: Hakikat’in ik\u00e2mesinde izlenilen her yol m\u00fcbaht\u0131.(!) \u00d6yle inanm\u0131\u015ft\u0131k.\u00a0 \u015eimdi geriye d\u00f6n\u00fcp o g\u00fcnlere bak\u0131yorum da, y\u00fcz\u00fcme kekremsi bir g\u00fcl\u00fcmseme konuyor. Halk\u0131n y\u00fczy\u0131llard\u0131r benimsedi\u011fi, asl\u0131nda pek \u00e7o\u011funun ne d\u00eene ne insana ne de topluma zarar\u0131 olan “hurafeleri” b\u00f6ylesine ezmenin, \u00fczerinde tepinmenin kime ne faydas\u0131 oldu diye d\u00fc\u015f\u00fcnmeden edemiyorum.Ve bu noktada “\u00fcsl\u00fbbun kimli\u011findir” s\u00f6z\u00fcn\u00fcn sahibi Cemil Meri\u00e7’i hat\u0131rl\u0131yorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fcsl\u00fbbumuz \u00f6yle nobrand\u0131 ki, z\u00fcccaciye d\u00fckk\u00e2n\u0131na girmi\u015f bir fil gibi, ne var ne yok k\u0131r\u0131p d\u00f6k\u00fcyorduk. Sonra da ne bizde bir huzur kal\u0131yordu ne de “huzurun \u0130slam’da” oldu\u011funa ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z insanlarda.<\/p>\n
<\/p>\n
Mustafa \u0130slamo\u011flu’nu okudu\u011fum d\u00f6nemlerde D\u00fccane C\u00fcndio\u011flu diye bir yazar ile tan\u0131\u015ft\u0131m. Felsefe hocam\u0131z de\u011ferli H\u00fcseyin Aykut’un masas\u0131nda g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm bir kitab\u0131n\u0131. Hi\u00e7 unutmam, “S\u00f6zl\u00fc K\u00fclt\u00fcrden Yaz\u0131l\u0131 K\u00fclt\u00fcr’e Anlam’\u0131n Tarihi” ismindeki kitab\u0131yd\u0131. \u0130nsan hocas\u0131n\u0131 derinden seviyor ve sayg\u0131 duyuyorsa onun okudu\u011fu kitaplara da daha okumadan ilgi duyabiliyor. Hele ki bu hocan\u0131z m\u00fcthi\u015f bir hitabete ve sayg\u0131n bir ki\u015fili\u011fe sahipse ve ezber bozan sorular\u0131yla s\u0131n\u0131ftaki herkesin-K\u00fcrt\u00e7\u00fcs\u00fcnden, T\u00fcrk\u00e7\u00fcs\u00fcne, dindar\u0131ndan laikine kadar- g\u00f6nl\u00fcnde yer edinmeyi ba\u015farm\u0131\u015fsa,\u00a0 bu \u00e7ok daha kolay oluyor.<\/p>\n
<\/p>\n
Ve tabii bahsi ge\u00e7en kitab\u0131 hemen ald\u0131m ve okudum. Zamanla C\u00fcndio\u011flu’nun di\u011fer kitaplar\u0131na da ilgi duydum ve onlar\u0131 da okudum. Bunlardan biri de “Hakikat ve Hurafe” isimli kitab\u0131yd\u0131. O g\u00fcne kadar zinhar ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm hurafelerle ilgili kavramsal d\u00fczeyde bamba\u015fka \u015feyler s\u00f6yl\u00fcyordu D\u00fccane Hoca. Ve b\u00f6ylece zihnimi allak-bullak etmeyi ba\u015far\u0131yordu. Halbuki ben hakikat’imle ne kadar da mutluydum.(!) Ne kadar da netti her\u015fey benim i\u00e7in.(!) O g\u00fcne kadar hurafe kavram\u0131 ile ilgili \u00f6\u011frendi\u011fim ezberlerimi tekrarlad\u0131k\u00e7a do\u011fru yolda oldu\u011fuma bir kere daha inan\u0131yor ve hakikat’ime olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m katlanarak art\u0131yordu. Ancak D\u00fccane Hoca bu kitab\u0131nda Hakikat ve Hurafe’ye dair ba\u015fka ba\u015fka \u015feyler s\u00f6yl\u00fcyordu :<\/p>\n
<\/p>\n
“Hakikat ve Hurafe herkese hitab etmiyor; bilakis, herkesin d\u0131\u015f\u0131nda kalabilmeyi ba\u015farm\u0131\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck ve se\u00e7kin bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131; yani hakikat ile hurafe aras\u0131ndaki \u2018ve\u2019 ba\u011flac\u0131n\u0131 kald\u0131rabilme g\u00f6z\u00fcpekli\u011fini g\u00f6sterebilenleri kendisine muhatab al\u0131yor; zira ancak ehl-i k\u0131llet, esas itibariyle her hakikat’in bir hurafe, her hurafe’nin bir hakikat olabilece\u011fini l\u00e2y\u0131k\u0131 vechile takdir edebilir ve sadece onlar hurafelerinin zerresini dahi feda etmemek hak\u015finasl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterebilir.<\/p>\n
<\/p>\n
Hakikat ve Hurafe\u2019nin ate\u015fi; s\u00f6z’\u00fcn hurafesine, yaz\u0131’n\u0131n hakikatine olan g\u00fcvenlerini kaybetmemek amac\u0131yla yola rev\u00e2n olup s\u0131rf k\u0131y\u0131lardan \u00e7ak\u0131lta\u015f\u0131 toplad\u0131klar\u0131 i\u00e7in evlerine d\u00f6nmekte geciken\/ge\u00e7 kalan ha\u015far\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n dikkatini \u00e7ekmek i\u00e7in yak\u0131ld\u0131. Sahillerin bu ha\u015far\u0131 \u00e7ocuklar\u0131, biraz \u00f6telerinde yanmakta olan ate\u015fi g\u00f6rebilirlerse \u015fayet, o ate\u015fin yan\u0131 ba\u015f\u0131nda t\u0131pk\u0131 kendileri gibi gecikmi\u015f\/ge\u00e7 kalm\u0131\u015f bir arkada\u015flar\u0131n\u0131n daha oldu\u011funu ve eve d\u00f6nebilmek i\u00e7in (evet sadece eve d\u00f6nebilmek i\u00e7in) elindeki \u00e7ak\u0131l ta\u015flar\u0131yla denizi doldurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark edeceklerdir.”<\/p>\n
Herkes taraf\u0131ndan bilindi\u011fi \u00fczere, “hur\u00e2fe \u0130slam dininin asl\u0131nda; k\u0131saca Kur’an’da bulunmayan, ancak farkl\u0131 yollarla sonradan m\u00fcsl\u00fcman hayat\u0131na kat\u0131lan ve din\u00ee inan\u00e7m\u0131\u015f gibi kabul edilen s\u00f6z, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015flar\u0131n t\u00fcm\u00fcd\u00fcr”<\/p>\n
Bu ba\u011flamda D\u00fccane Hoca’dan yapt\u0131\u011f\u0131m al\u0131nt\u0131\u00a0 temelde \u015fu ger\u00e7e\u011fin alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor: Toplumlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu gelenekler ve dahi hur\u00e2feler ortak ak\u0131l ve tecr\u00fcbe sonucu hayat bulur. Bir gelenek ya da hur\u00e2fe e\u011fer y\u00fczy\u0131llar boyunca ya\u015fam\u0131\u015fsa,\u00a0 insan ve toplum hayat\u0131na herhangi bir zarar vermeden var olabilmi\u015fse bir ger\u00e7ekli\u011fe kar\u015f\u0131l\u0131k geliyor,\u00a0 bir yaraya merhem oluyor demektir. Yani bir hakikat’ten do\u011fmu\u015f ve b\u00f6ylelikle de ya\u015fayabilmi\u015ftir.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
‘Hayat\u0131n anlam\u0131na dair sorgulamalar\u0131m hi\u00e7bir zaman…<\/p>\n","protected":false},"author":190,"featured_media":10089,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[67],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11096"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/190"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11096"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11096\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11096"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11096"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11096"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}