{"id":11038,"date":"2021-06-01T00:00:40","date_gmt":"2021-05-31T21:00:40","guid":{"rendered":"http:\/\/kadrandergi.com.tr\/?p=11038"},"modified":"2021-06-01T00:00:40","modified_gmt":"2021-05-31T21:00:40","slug":"evrimlesme-ve-kutsal-uzerine-kisa-anekdotlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/?p=11038","title":{"rendered":"Evrimle\u015fme Ve Kutsal \u00dczerine K\u0131sa Anekdotlar"},"content":{"rendered":"<p>\u0130nsan zihninin, d\u00fcnyada indirgenemez ger\u00e7ek bir \u015feyin bulundu\u011fu kan\u0131s\u0131 olmadan, nas\u0131l i\u015fleyebilece\u011fini hayal etmek g\u00fc\u00e7t\u00fcr. \u0130nsan\u0131n deneyimlerine ve d\u00fcrt\u00fclerine bir \u201canlam\u201d y\u00fcklenmeksizin bilincin nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek olanaks\u0131zd\u0131r. Ger\u00e7ek ve anlaml\u0131 bir d\u00fcnya bilinci, kutsall\u0131\u011f\u0131n ke\u015ffiyle yak\u0131ndan ilintilidir. \u0130nsan zihni ger\u00e7ek, g\u00fc\u00e7l\u00fc, zengin ve anlaml\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kanla, bu niteliklerden yoksun olan (yani \u015feylerin kaotik ve tehlikeli ak\u0131\u015f\u0131, onlar\u0131n rastlant\u0131sal ve anlams\u0131z beliri\u015fi ve yok olu\u015fu) aras\u0131ndaki fark\u0131 kutsal\u0131n deneyimi sayesinde yakalayabilmi\u015ftir. Kutsal, insan bilincinin tarihinde bir a\u015fama de\u011fil, bilincin yap\u0131s\u0131 i\u00e7inde bir unsurdur. K\u00fclt\u00fcr\u00fcn en arkaik d\u00fczeylerinde \u201cinsan\u201d olarak ya\u015famak, kendi i\u00e7inde bir \u201cdinsel eylemdir.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc beslenmenin, cinsel hayat\u0131n ve \u00e7al\u0131\u015f\u0131p, \u00e7abalaman\u0131n ayinsel bir de\u011feri vard\u0131r. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, insan haline gelmek, \u201cdinle ili\u015fkili\u201d olmak demektir.<\/p>\n<p>Mek\u00e2n, insan bedeninin etraf\u0131nda, \u00f6ne-arkaya, a\u015fa\u011f\u0131-yukar\u0131, sa\u011fa-sola uzan\u0131yormu\u015f\u00e7as\u0131na d\u00fczenlenmeye izin verir. Farkl\u0131 konumlanma y\u00f6ntemleri, bu ilk deneyimden yani kendini g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde s\u0131n\u0131rs\u0131z, me\u00e7hul, tehditk\u00e2r bir bo\u015flu\u011fun i\u00e7ine at\u0131lm\u0131\u015f veya Sartre\u2019nin ifadesiyle \u201cterkedilmi\u015f\u201d hissinden yola \u00e7\u0131karak ke\u015ffedilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00f6n\u00fcn\u00fc bulamaman\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 ba\u015f d\u00f6nmesi i\u00e7inde uzun s\u00fcre ya\u015fanmaz, insan\u0131 bunal\u0131ma s\u00fcr\u00fckler. Bu merkezi belirleyen dindir. Mitleri inceledi\u011fimizde insanlar\u0131n, etraf\u0131nda kovu\u015flanaca\u011f\u0131 merkezi bulma d\u00fcrt\u00fcs\u00fcyle hareket ettiklerine \u015fahit oluruz. Mitos, sa\u00e7ma sapan uyduruk masallar de\u011fil, din olgusunun tarih i\u00e7inde nas\u0131l evrildi\u011fine dair ipu\u00e7lar\u0131 veren ve kutsal\u0131 anlamam\u0131za yarayan en \u00f6nemli ara\u00e7t\u0131r. Tarih \u00f6ncesi insanlar\u0131n \u201cdinselli\u011fi ya da dinsel olmamalar\u0131\u201d sorunu g\u00fcndeme getirildi\u011finde, varsay\u0131mlar\u0131n\u0131 do\u011frulayacak kan\u0131tlar\u0131 g\u00f6stermek, \u201cdinsel olmad\u0131klar\u0131n\u0131\u201d savunanlara d\u00fc\u015fer! Dinsel olmad\u0131klar\u0131 kuram\u0131, evrimci Darwin gelene\u011fiyle beraber, insanlar\u0131n primatlarla ( maymunlarla) olan benzerli\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ortaya at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Buradaki en b\u00fcy\u00fck yan\u0131lg\u0131, paleantropiyenlerin ( ilk insan t\u00fcrlerinin) anatomik yap\u0131lar\u0131 de\u011fil ( ki anatomisi primatlarla benzerdir) eserleridir ve bu eserler \u201cinsan\u201d tan\u0131m\u0131ndan ba\u015fka bir \u015feyin yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131lamayaca\u011f\u0131 bir zek\u00e2 etkinli\u011fini g\u00f6sterir. Maymunlar nesneleri alet olarak kullanabilir ama insan\u0131n en ay\u0131rt edici \u00f6zelli\u011fi \u201calet yapmaya yarayan aletler\u201d ke\u015ffetmesidir. Bilimde ve teknolojide ilerleme kaydetmi\u015f modern insan\u0131n, ilk insanlar\u0131 \u201cilkel\u201d olarak nitelendirmesi de ayr\u0131 bir garip geliyor do\u011frusu. Andre Varangac;<\/p>\n<p>Her yenilik, bir toplu \u00f6l\u00fcm tehlikesini de beraberinde ta\u015f\u0131yordu diyor. \u0130lk insanlar\u0131n (bize g\u00f6re) teknolojik ataletleri onlar\u0131n hayatta kalmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yordu asl\u0131nda.<\/p>\n<p>Marx ve Nietzsche\u2019den Freud\u2019a kadar indirgemeci \u00fcstatlar\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 krizlerden bu yana gelinen s\u00fcre\u00e7te, islam camias\u0131 da dahil olmak \u00fczere yap\u0131lan hermen\u00f6tik tart\u0131\u015fmalar son a\u015famada, insanl\u0131\u011f\u0131 dinden ve kutsal olandan uzakla\u015ft\u0131rmak amac\u0131n\u0131 g\u00fcd\u00fcyor. Dini, arkeik bir yap\u0131 olarak g\u00f6renlere ve dinden s\u0131yr\u0131lan\u0131n kendini \u201cayd\u0131nlanm\u0131\u015f bilge (!)\u201d olarak ilan etmelerine kar\u015f\u0131 cevap olarak verilecek tek bir c\u00fcmle var;<\/p>\n<p>\u0130NAN\u00c7LAR ve D\u00dc\u015e\u00dcNCELER FOS\u0130LLE\u015eMEZ!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsan zihninin, d\u00fcnyada indirgenemez ger\u00e7ek bir&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":301,"featured_media":11039,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[67,53],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11038"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/301"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11038"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11038\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11038"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11038"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11038"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}