{"id":10958,"date":"2021-05-01T00:00:27","date_gmt":"2021-04-30T21:00:27","guid":{"rendered":"http:\/\/kadrandergi.com.tr\/?p=10958"},"modified":"2021-05-01T00:00:27","modified_gmt":"2021-04-30T21:00:27","slug":"sen-benim-kim-oldugumu-biliyon-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/?p=10958","title":{"rendered":"SEN BEN\u0130M KiM OLDU\u011eUMU B\u0130L\u0130YON MU?"},"content":{"rendered":"<p>\u201cBildi\u011finiz her \u015feyi unutun!\u201d mottosuyla, d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc \u015fahsiyetlerin hayat hikayelerini farkl\u0131 bir yorum, mizah unsurlar\u0131 ve ironi diliyle tekrar okumak isterseniz ki asl\u0131nda bu bir teklif; Mart 2020\u2019de Kadran Yay\u0131nc\u0131l\u0131k\u2019tan \u00e7\u0131kan \u201cSen Benim Kim Oldu\u011fumu Biliyon mu?\u201d Hikmet K\u0131z\u0131l\u2019\u0131n ikinci mizah kitab\u0131d\u0131r. \u0130lk kitab\u0131 \u201c\u00c7ay da m\u0131 \u0130\u00e7meyek\u201d 2019 y\u0131l\u0131nda Serencam Yay\u0131nlar\u0131\u2019ndan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Hikmet K\u0131z\u0131l asl\u0131nda mizahtan \u00f6nce edebiyata deneme ve \u015fiir kitaplar\u0131yla ad\u0131m atm\u0131\u015f. D\u00f6rt adet \u015fiir tad\u0131nda deneme kitab\u0131yla bu alanda maharetini g\u00f6stermi\u015f ama bununla yetinmemi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. S\u00f6yle\u015fi teklifimi nezaketle kabul etti. Bu keyifli muhabbeti sizlerle de payla\u015fmak istedim.<\/p>\n<h6 id=\"h-a-oncelikle-siir-ve-sairliginizle-baslayalim-mevcutta-dort-deneme-bir-siir-kitabiniz-var-okurlarimizin-da-bilmesi-acisindan-burada-zikretmek-istiyorum-metruk-sehre-lanet-okuma-alfabes\">H.A.: \u00d6ncelikle \u015fiir ve \u015fairli\u011finizle ba\u015flayal\u0131m. Mevcutta d\u00f6rt deneme, bir \u015fiir kitab\u0131n\u0131z var. Okurlar\u0131m\u0131z\u0131n da bilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan burada zikretmek istiyorum. \u201cMetruk \u015eehre Lanet Okuma Alfabesi(2009)\u201d \u201cVe Eyl\u00fcl Bir Ay\u0131n Ad\u0131d\u0131r(2013)\u201d \u201cMeczup M\u00fcntehir\u2019(2017)\u201d ve bu y\u0131l Kadran Yay\u0131nc\u0131l\u0131k\u2019tan \u00e7\u0131kan \u201c\u015eiirden K\u0131rm\u0131z\u0131(2021\u201d adl\u0131 kitaplar\u0131n\u0131zda bilhassa \u015fiirlerinizde sizi en \u00e7ok besledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz kaynak nedir?<\/h6>\n<p>Gelenek a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Mehmet Akif, Yahya Kemal, Necip Faz\u0131l ve Sezai Karako\u00e7 \u00e7izgisini seviyorum ve bu b\u00fcy\u00fck \u00fcstatlar\u0131n beslendi\u011fi kaynaklardan beslendi\u011fimi s\u00f6yleyebilirim. Bu \u015fairlerin poetikas\u0131n\u0131 olu\u015ftururken beslendi\u011fi kaynaklar\u0131 inceledim. Onlar\u0131n \u015fiir ve d\u00fc\u015f\u00fcnce anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131, modern \u015fiirin s\u00fczgecinden ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Neticede kendi \u015fiir ve \u015fair anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131n poetik temellerini ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze yans\u0131yan bu \u015fairlerin tecr\u00fcbelerinden faydalanarak kurdum. \u015eairler i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck tehlike, gelene\u011fe yaslan\u0131rken gelenekten \u00e7\u0131kamamakt\u0131r. Ben gelenekten beslenirken gelene\u011fe saplanmamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Modern \u015fiirle de ilgiliyim ve ya\u015fayan iyi \u015fairleri muhakkak okuyorum. Tarihe, gelene\u011fe, evrene ve topluma kar\u015f\u0131 sorumluluk hissediyorum. Bu sorumluluklar\u0131m\u0131 \u015fiir ve yaz\u0131lar\u0131mda yerine getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum ve \u015fiirime sosyal bir i\u00e7erik kazand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum.<\/p>\n<h6 id=\"h-a-siir-yazmaya-ne-zaman-basladiniz-sizi-siir-yazmaya-sevk-eden-sey-neydi\">H.A.: \u015eiir yazmaya ne zaman ba\u015flad\u0131n\u0131z? Sizi \u015fiir yazmaya sevk eden \u015fey neydi?<\/h6>\n<p>\u015eiir yazmaya ortaokul y\u0131llar\u0131nda ba\u015flad\u0131m asl\u0131nda. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m il\u00e7ede \u00e7\u0131kan yerel bir gazetede \u00e7ocuk\u00e7a \u015fiirler yaz\u0131yordum. Tabii bunlar\u0131n edebi bir de\u011feri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u0131llar sonra anlad\u0131m ve deli gibi okumaya ba\u015flad\u0131m. K\u0131z\u0131lderilileri, Siyahileri, Ortado\u011fulular\u0131 seviyorum. Demli \u00e7ay\u0131, \u015fiiri, Sezai Karako\u00e7\u2019u \u00e7ok seviyorum. Allah ayaklar\u0131m\u0131 sabit k\u0131ls\u0131n diye kitap okuyorum. Bir s\u00fcre sonra okuduklar\u0131n\u0131z i\u00e7inize s\u0131\u011fm\u0131yor, ta\u015f\u0131yor. \u0130nsan bilinmek ister, fark\u0131nda olunmak, \u00f6nemsenmek, can kula\u011f\u0131yla dinlenmek ister. \u0130nsan ister ki a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131kan s\u00f6zler birilerinin kalbine ula\u015fs\u0131n. Birileri ondan haberdar olsun, ac\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6rs\u00fcn, duysun, \u201cAh!\u201d desin, \u00fcz\u00fcls\u00fcn filan\u2026 Bu sebeplerden \u00fclke \u00e7ap\u0131nda \u00e7\u0131kan bir\u00e7ok dergide yaz\u0131lar, \u015fiirler yazd\u0131m. Birka\u00e7 gazeteye kalbimden s\u00f6zler d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcm. De\u011ferli a\u011fabeylerle koyu sohbetlerde ac\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 kan\u0131rta kan\u0131rta ka\u00e7ak \u00e7aya vurdum. Dahas\u0131 yaraya merhem olan yaz\u0131lar yazmak istedim. \u015eiire i\u015fmar edip eyhallah \u00e7ektim. Bir yazar i\u00e7in yazd\u0131klar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131k bulmas\u0131 elbette ki heyecan verici. Sizin gibi d\u00fc\u015f\u00fcnen insanlarla bir bayram sabah\u0131 bulu\u015fmu\u015f gibi mutlu oluyorsunuz.<\/p>\n<h6 id=\"h-a-sizi-cok-etkileyen-ve-ah-keske-ben-yazsaydim-diye-ic-gecirdiginiz-bir-siir-var-mi-varsa-bizimle-paylasir-misiniz\">H.A.: Sizi \u00e7ok etkileyen ve \u2018\u201dAh ke\u015fke ben yazsayd\u0131m!\u201d diye i\u00e7 ge\u00e7irdi\u011finiz bir \u015fiir var m\u0131? Varsa bizimle payla\u015f\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/h6>\n<p>Olmaz m\u0131? Sezai Karako\u00e7\u2019un S\u00fcrg\u00fcn \u00dclkeden Ba\u015fkentler Ba\u015fkentine ve Masal, Atilla \u0130lhan\u2019\u0131n Ya\u011fmur Ka\u00e7a\u011f\u0131, Cahit S\u0131tk\u0131\u2019n\u0131n Desem Ki, \u0130smet \u00d6zel\u2019in Ament\u00fc, Turgut Uyar\u2019\u0131n G\u00f6\u011fe Bakma Dura\u011f\u0131, Cahit Zarifo\u011flu\u2019nun Sevmek de Yorulur, Charles Baudelaire\u2019in Ne Dersin Bu Ak\u015fam adl\u0131 \u015fiiri, Louis Aragon\u2019un Bana Bakt\u0131n G\u00f6zlerinle \u015fiiri\u2026 \u0130lk akl\u0131ma gelenler bunlar.<\/p>\n<h6 id=\"h-a-farkli-turlerde-eserler-veren-edebiyatcilar-pek-de-sasirtici-degil-tabii-siirle-baslayan-edebiyat-yolculugunuza-mizahi-da-eklemissiniz-mizahin-cesaret-istedigi-herkesin-malumu-cem-yilmaz\">H.A.: Farkl\u0131 t\u00fcrlerde eserler veren edebiyat\u00e7\u0131lar pek de \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fil tabii. \u015eiirle ba\u015flayan edebiyat yolculu\u011funuza mizah\u0131 da eklemi\u015fsiniz. Mizah\u0131n cesaret istedi\u011fi herkesin malumu. Cem Y\u0131lmaz\u2019 \u0131n o me\u015fhur sorusuyla ba\u015flamak istiyorum. At\u0131\u015f serbest diyerek soruyorum. Neden mizah?<\/h6>\n<p>Bence ki\u015fi veya ki\u015filer neye g\u00fclerse g\u00fcls\u00fcn ben mizah\u0131n bir zek\u00e2 i\u015fi oldu\u011funa inan\u0131yorum. Gelenekler, t\u00f6reler, toplumsal sistem ve y\u00f6netimler, iktidarlar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 adaletsizlikler mizah\u0131n konusu ve temel ele\u015ftiri nesnesidir. Mizah bu nedenle insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015febilme, \u00f6zne olma bilincini ve b\u00fct\u00fcnsel insan olma \u00f6zlemini ayakta tutan d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc unsurlar\u0131n ba\u015f\u0131nda geliyor. G\u00fcndelik hayat\u0131m\u0131zda g\u00fclmeye konu olan pek \u00e7ok \u015feyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz; zira mizah edebiyat\u0131 daha \u00e7ok sosyal s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde \u00f6ne \u00e7\u0131kar. \u00c7alkant\u0131l\u0131 d\u00f6nemlerde ele\u015ftirilecek konu, ki\u015fi ve olaylar daha fazlad\u0131r. Ele\u015ftiri bi\u00e7imleri dilden dile de\u011fi\u015fse de ele\u015ftiriye konu olan kesimler hemen her toplumda adaletsiz, ilkesiz, sorumsuz ve ahlaki de\u011ferleri yozla\u015fm\u0131\u015f ki\u015filerdir. Mizah\u0131n bu ele\u015ftirel y\u00f6n\u00fc onun evrensel bir niteli\u011fidir. Bazen \u00f6yle \u015feyler oluyor ki izah\u0131 olmuyor. \u0130zah\u0131 olmayan \u015feylerin de mizah\u0131 oluyor. Bu anlamda ben mizah\u0131 se\u00e7medim asl\u0131nda, mizah beni se\u00e7ti. Ya delireceksiniz ya da mizah yapacaks\u0131n\u0131z. Ger\u00e7i mizah da delirmenin bir ba\u015fka \u015fekli ya!<\/p>\n<h6 id=\"h-a-ilk-mizah-kitabiniz-cay-da-mi-icmeyek-gundelik-yasantimizda-gorup-de-icten-ice-guldugumuz-durumlari-ortaya-dokup-heh-agzin-bal-yisin-dedirten-bir-mizah-sun\">H.A.: \u0130lk mizah kitab\u0131n\u0131z \u201c\u00c7ay Da M\u0131 \u0130\u00e7meyek?\u201d g\u00fcndelik ya\u015fant\u0131m\u0131zda g\u00f6r\u00fcp de i\u00e7ten i\u00e7e g\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz durumlar\u0131 ortaya d\u00f6k\u00fcp, \u201cHeh a\u011fz\u0131n bal yisin!\u201d dedirten bir mizah sunuyor. Hik\u00e2yelerin bir yerinde muhakkak bir \u015fiir ya da t\u00fcrk\u00fcye denk gelmek \u015fair yan\u0131n\u0131z\u0131 gene de elden b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6steriyor. \u015eiirin ve mizah\u0131n farkl\u0131 bak\u0131\u015f bi\u00e7imleri var. Zaman zaman bunlar\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 ya\u015f\u0131yor musunuz?<\/h6>\n<p>Bir \u00e7at\u0131\u015fmadan ziyade birbirini tamamlayan unsurlar olarak g\u00f6r\u00fcyorum \u015fiir ve mizah\u0131. \u015eiirle anlatamad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 mizahla; mizahla anlatamad\u011f\u0131n\u0131z\u0131 da \u015fiirle anlat\u0131yorsunuz. Mizah g\u00fcndeliktir. Soyut bir \u015feyle u\u011fra\u015fmaz, daima somuttur. \u0130lhama uzakt\u0131r bu bak\u0131mdan. Pratik ve haz\u0131rda bekler. Sadece elimizde tuttu\u011fumuz, dokundu\u011fumuz, yo\u011furdu\u011fumuz, tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z konular\u0131 i\u015fler. Mizah, var ve haz\u0131r olandan \u00e7\u0131kar. Olmayanla \u00f6rt\u00fc\u015fen bir mizah olamaz. Bu anmlamda k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131d\u0131r, s\u0131n\u0131r tan\u0131maz. Mizah, insan\u0131n rahats\u0131z oldu\u011fu yerde ba\u015flar. \u015eiirde ayn\u0131 hususlar olsa da y\u00f6ntemleri farkl\u0131d\u0131r. Bunlar \u00e7at\u0131\u015fma de\u011fil birbiriyle \u00f6rt\u00fc\u015fen birbirini tamamlayan unsurlard\u0131r.<\/p>\n<h6 id=\"h-a-mizahinizda-mahalle-kulturunun-en-etkin-ve-one-cikan-karakterlerinden-birisi-olan-mahallenin-en-yasli-ve-merakli-teyzesi-zarife-teyzede-hayat-bulmus-bu-karakterle-ilgili-okurdan-nasil\">H.A.: Mizah\u0131n\u0131zda mahalle k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn en etkin ve \u00f6ne \u00e7\u0131kan karakterlerinden birisi olan, mahallenin en ya\u015fl\u0131 ve merakl\u0131 teyzesi Zarife Teyze\u2019de hayat bulmu\u015f. Bu karakterle ilgili okurdan nas\u0131l tepkiler ald\u0131n\u0131z?<\/h6>\n<p>Mahalle k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ya\u015fam\u0131\u015f \u015fansl\u0131 ku\u015faktan\u0131m. Bu anlamda her mahallede asl\u0131nda bir Zarife Teyze karakteri mevcuttur. Halk mizah\u0131, halk f\u0131kralar\u0131, m\u00e2niler, t\u00fcrk\u00fcler, destanlar, masallar, halk hik\u00e2yeleri vb. anonim \u00fcr\u00fcnler hep bu mecralardan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u0130yi bir g\u00f6zlem yetene\u011finiz varsa mahallede mutlaka mizahi unsurlar yakalars\u0131n\u0131z. Zarife Teyze, ta\u015frada ya\u015fayan ve hayat\u0131 ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131nda ya\u015farken de\u011fi\u015fen ya\u015fama kar\u015f\u0131 kendi bildi\u011fi yoldan devam eden do\u011fal komik bir karakter. Kitap \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra Zarife Teyze\u2019yi herkes merak etti. Herkesin \u00f6zlem duydu\u011fu bir karakter oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 bir anlamda. G\u00fcndelik hayat\u0131n tela\u015fesinde hayata kar\u015f\u0131 do\u011fal duru\u015fuyla dikkatleri \u00fczerine \u00e7eken bir teyze fig\u00fcr\u00fc idi. Etraf\u0131n\u0131za bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda h\u00e2l\u00e2 Zarife Teyzeler g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. \u0130yi ki varlar. Onlar\u0131n olaylara bak\u0131\u015f\u0131 ve olaylar kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tepkileri bu buhran \u00e7a\u011f\u0131nda hayata katlanma g\u00fcc\u00fc veriyor ve bir nebze nefes almam\u0131z\u0131 sa\u011fl\u0131yor adeta.<\/p>\n<h6 id=\"h-a-yazdiginiz-ikinci-mizah-kitabi-sen-benim-kim-oldugumu-biliyon-mu-kadran-yayinevinden-cikti-dunyaca-unlu-sahsiyetlerin-biyografilerini-alip-yerel-bir-dil-ve-bakis-aci\">H.A.: Yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131z ikinci mizah kitab\u0131 \u201cSen Benim Kim Oldu\u011fumu Biliyon mu?\u201d Kadran Yay\u0131nevi\u2019nden \u00e7\u0131kt\u0131. D\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc \u015fahsiyetlerin biyografilerini al\u0131p yerel bir dil ve bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz unsurlar\u0131n\u0131 da ekleyerek yorumlama fikri ne zaman, nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131?<\/h6>\n<p>Edebiyat \u00f6\u011fretmeniyim ayn\u0131 zamanda. \u00d6\u011frencilere edebiyat tarihi anlat\u0131rken onlar\u0131 s\u0131kmadan anlayabilecekleri d\u00fczeyde ve e\u011flenceli anlat\u0131rsan\u0131z daha \u00e7ok verimli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcmden yazar ve \u015fairlerin hayat\u0131n\u0131 klasik d\u00fcz anlat\u0131m yerine mizahla anlatmaya ba\u015flad\u0131m. Ders hem daha e\u011flenceli hem daha verimli ge\u00e7iyordu. Daha sonra bunlar\u0131 neden kitapla\u015ft\u0131rm\u0131yorum diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. S\u0131rad\u0131\u015f\u0131 hayatlar\u0131 olan tarihi \u015fahsiyet ve edebiyat\u00e7\u0131lar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 mizahla yazmaya ba\u015flad\u0131m. Asl\u0131nda bu seri bir kitap ve serinin ilk kitab\u0131 bu \u015fekilde \u00e7\u0131kt\u0131. Gelen tepkiler olduk\u00e7a g\u00fczeldi. Hatta kitab\u0131 okuyan hi\u00e7 tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m \u00f6\u011frenciler g\u00fczel tweetler att\u0131. Bir tanesi aynen \u015f\u00f6yleydi, \u201cTarih ve edebiyat\u0131 b\u00f6yle anlatt\u0131lar da biz mi anlamad\u0131k?\u201d Hakl\u0131yd\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc edebiyat ve tarih dersleri lisede ve \u00fcniversitede s\u0131k\u0131c\u0131 anlat\u0131l\u0131rd\u0131 genelde. Gen\u00e7leri anlamak ve onlar\u0131 yakalamak ad\u0131na farkl\u0131 anlat\u0131m t\u00fcrlerinin denenmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc zaman h\u0131zla de\u011fi\u015fiyor, bu de\u011fi\u015fime ayak uydurmak gerek bazen.<\/p>\n<h6 id=\"h-a-john-lenonun-o-meshur-sozu-geliyor-aklima-yerlesik-duzen-sizi-kavgaya-sokmak-icin-kizdirmaya-calisacak-sakallarinizi-cekecek-yuzunuze-fiske-atacaktir-cunku-siz-bir-kere-sid\">H.A. John Lenon\u2019un o me\u015fhur s\u00f6z\u00fc geliyor akl\u0131ma. \u201cYerle\u015fik d\u00fczen sizi kavgaya sokmak i\u00e7in k\u0131zd\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015facak, sakallar\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7ekecek, y\u00fcz\u00fcn\u00fcze fiske atacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, siz bir kere \u015fiddete ba\u015fvurduktan sonra sizle nas\u0131l ba\u015f edeceklerini bilirler. Nas\u0131l ba\u015f edeceklerini bilmedikleri tek \u015fey, \u015fiddet d\u0131\u015f\u0131 eylemler ve mizaht\u0131r.\u201d Sizin bunlara dair d\u00fc\u015f\u00fcncelerinizi alabilir miyiz? Kitapta John Lenon biyografisi g\u00f6rememek beni biraz \u00fczd\u00fc\u2026<\/h6>\n<p>\u0130lk \u00e7a\u011flardan bu yana toplumda var olan d\u00fczensizlikler, haks\u0131zl\u0131klar, k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerle beraber mizah da g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Mizah hem egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n bask\u0131s\u0131yla do\u011far, hem de kendisini do\u011furan egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n bask\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Mizah, ki\u015finin kendi kendine rahatlamak ve ba\u015fkalar\u0131yla daha derin ili\u015fkiler kurmak i\u00e7in ortam haz\u0131rlar. Ayn\u0131 zamanda gergin ortamlar\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00e7at\u0131\u015fma stresinin giderilmesi ve problem \u00e7\u00f6zmede arac\u0131 olur. G\u00fclme ve mizah\u0131n psikolojik a\u00e7\u0131dan insanlar\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011fini bulmak i\u00e7in \u00e7ok say\u0131da ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lm\u0131\u015f. \u00c7al\u0131\u015fmalara g\u00f6re mizah, insanlardaki ac\u0131mas\u0131zl\u0131\u011f\u0131, sertli\u011fi, kabal\u0131\u011f\u0131 en aza indirmeye yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r. Mizah, ki\u015finin problemlerini \u00e7\u00f6zmez ancak problemlerin da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131nda \u00f6nemli rol oynar. Kayg\u0131, \u00f6fke ve stresin azalt\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olarak farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 bulunmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Ki\u015fi, bir ortamda utand\u0131\u011f\u0131nda, \u00fcz\u00fcnt\u00fcl\u00fc oldu\u011funda, ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131nda mizahtan yararlan\u0131rsa, rahatlamaya ba\u015flar. Ki\u015finin olaya farkl\u0131 y\u00f6nden bakmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak, denge kurmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. Denge olmadan ki\u015finin psikolojik ve akli y\u00f6nden sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 beklenemez.<\/p>\n<p>Mizah hayat\u0131n ak\u0131\u015f h\u0131z\u0131na ve i\u00e7inde varolunan ya\u015famsal s\u00fcrecin nabz\u0131na g\u00f6re kendi \u015ferbetini ayarlayabilen bir anlat\u0131m dilidir. \u00d6yleki mizah, kimi zaman duvar kadar sert bir tavra b\u00fcr\u00fcn\u00fcrken kimi zaman da toplumsal gerilimlerin \u015fiddetini azaltabilecek bir emniyet valfi olabilmektedir. Bu anlamda mizah elzemdir ve vazge\u00e7ilmezdir.<\/p>\n<h6 id=\"h-a-ulkemizde-yapilan-mizahi-nasil-goruyorsunuz-farkli-kesimlerin-yaptigi-ve-mizahtan-ote-saldiriya-donusen-mizah-sizce-neyin-sonucudur\">H.A.: \u00dclkemizde yap\u0131lan mizah\u0131 nas\u0131l g\u00f6r\u00fcyorsunuz? Farkl\u0131 kesimlerin yapt\u0131\u011f\u0131 ve mizahtan \u00f6te sald\u0131r\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015fen mizah sizce neyin sonucudur?<\/h6>\n<p>Edebiyat\u0131m\u0131zda mizah unsurlar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zl\u00fc anlat\u0131 gelene\u011fi olan halk edebiyat\u0131nda olduk\u00e7a k\u00f6kl\u00fc bir maziye sahiptir. F\u0131kra, masal ve destanlar\u0131m\u0131zda mizah unsurlar\u0131 dikkat \u00e7eker. Bekta\u015fi f\u0131kralar\u0131yla keskin zek\u00e2s\u0131 ve iyimserli\u011fiyle bilinen Nasrettin Hoca f\u0131kralar\u0131 ise bu t\u00fcr\u00fcn en \u00e7ok bilinen ve anlat\u0131lan tiplemeleridir. Halk anlat\u0131 gelene\u011finde ele\u015ftirel yan\u0131 a\u011f\u0131r basan f\u0131kralar\u0131yla bilinen tipleme ise Bekri Mustafa\u2019d\u0131r. Bekri Mustafa f\u0131kralar\u0131, yasa ve toplum d\u00fczeni aras\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131klara tatl\u0131-sert ele\u015ftiriler getirir.<\/p>\n<p>Y\u00fczy\u0131llar boyunca halk\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fcld\u00fcr\u00fcp e\u011flendiren Karag\u00f6z oyunlar\u0131nda Karag\u00f6z ile Hacivat aras\u0131ndaki z\u0131tl\u0131klar, \u00e7eli\u015fkiler ve \u00e7at\u0131\u015fmalar bu oyunlar\u0131n ana motifi olmu\u015ftur. Yine T\u00fcrk tiyatro gelene\u011finin \u00f6nemli unsurlar\u0131ndan olan Meddah ve Ortaoyunu, mizah edebiyat\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6nemli zenginliklerindendir. Hik\u00e2ye ve taklit esas\u0131na dayanan Meddah gelene\u011finin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ok az bir de\u011fi\u015fime u\u011fram\u0131\u015f olsa da tek ki\u015filik g\u00f6sterilerinde devam etti\u011fi s\u00f6ylenebilir. Ortaoyunu ise do\u011fa\u00e7lama tiyatronun \u00f6nc\u00fcs\u00fcd\u00fcr. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde geleneksel mizah\u0131n yerini \u201cso\u011fuk Amerikan espirileri ve ofansif mizah\u201d alm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Belden a\u015fa\u011f\u0131 espriler, k\u00fcf\u00fcr ve argo ile gelene\u011fin ruhu inctitildi\u011fi gibi toplumsal yap\u0131ya uygun olmayan mizah pop\u00fcler oldu.<\/p>\n<p>Ofansif mizah, ad\u0131 \u00fcst\u00fcne sald\u0131rgan bir mizahi t\u00fcrd\u00fcr. Irka, inanca, felakete, iktidara, trajediye ve hassas olunmas\u0131 gerekti\u011fi s\u00f6ylenen durumlara kar\u015f\u0131d\u0131r ve her de\u011fere sald\u0131rabilir. D\u00fcnyan\u0131n ba\u015fka hi\u00e7bir yerinde ofansif mizah\u0131n s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 \u00e7izecek, hangi kelimeler kullanaca\u011f\u0131n\u0131 belirleyecek ve hangi \u015fakan\u0131n yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmayaca\u011f\u0131na karar verecek bir otorite bulunmuyor. Asl\u0131nda bu durumun \u00f6zeti; d\u00fcnya \u00fczerinde \u015fakas\u0131 yap\u0131lmayacak hi\u00e7bir \u015feyin olmad\u0131\u011f\u0131 durumudur. Ofansif \u015faka, ki\u015filerin incinmesine ya da ger\u00e7ek anlamda rahats\u0131zl\u0131k duymas\u0131na sebebiyet verebiliyor.<\/p>\n<p>Mizah\u0131n ya\u015fan\u0131lan co\u011frafyan\u0131n hassasiyetlerine uygun olmas\u0131 gerekir. Aksi takdirde \u00e7ok sert tepkiler hatta toplumsal \u00e7at\u0131\u015fmalara sebebiyet verebiliyor.<\/p>\n<p>Bir anlamda gelene\u011fimizde \u00e7ok sa\u011flam alt yap\u0131s\u0131 bulunan mizah k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn art\u0131k kayboldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ve b\u00f6yle bir ortamda mizah yapmak olduka zor. \u201c\u0130zah\u0131 olmayan \u015feylerin mizah\u0131 olur.\u201ddiye yola \u00e7\u0131k\u0131yorsunuz ve geldi\u011finiz noktada mizah\u0131n\u0131z\u0131 izah etmek gibi k\u0131s\u0131r bir d\u00f6ng\u00fcde buluyorsunuz kendinizi.<\/p>\n<p>Komik mi bu peki?<\/p>\n<p>Evet, bu durum bile olduk\u00e7a komik\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00d6zge\u00e7mi\u015f: <\/strong><\/p>\n<p>1979 K\u00e2hta\/Ad\u0131yaman do\u011fumlu olan yazar, \u0130n\u00f6n\u00fc \u00dcniversitesi T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bitirdi, y\u00fcksek lisans\u0131n\u0131 ayn\u0131 \u00fcniversitede tamamlad\u0131. Daha sonra \u201cRadyo TV Programc\u0131l\u0131\u011f\u0131\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc okudu, bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc bitirdikten sonra \u201cMedya \u0130leti\u015fim\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden mezun oldu. Daha sonra \u201cUluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler\u201d okudu.<\/p>\n<p>Bir TV\u2019de k\u00fclt\u00fcr, edebiyat, felsefe i\u00e7erikli \u201cMahrem G\u00fcr\u00fclt\u00fcler\u201d adl\u0131 televizyon program\u0131n\u0131n yap\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve sunuculu\u011funu yapt\u0131. \u00dcmraniye Belediyesi \u015eiir Yar\u0131\u015fmas\u0131nda J\u00fcri olarak g\u00f6rev yapt\u0131.<\/p>\n<p>Yazar, ba\u015fta Yolcu, \u0130zdiham, Artemis, Kadran, Heybe, Ay Vakti, Ta\u015fra Edebiyat, Ayk\u0131r\u0131 Edebiyat, Ot, \u00c2si, Tasfiye, Bekir Abi, Etika olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli dergilerde yaz\u0131yor. Bunun yan\u0131nda yazar\u0131n \u015fiirleri ve denemeleri bir\u00e7ok edebiyat sitesinde yay\u0131nlanmaktad\u0131r. D\u00fcnyabizim.com adl\u0131 k\u00fclt\u00fcr, sanat ve edebiyat sitesinde k\u00fclt\u00fcr ve ara\u015ft\u0131rma yaz\u0131lar\u0131 yazan yazar, G\u00fcnebak\u0131\u015f ve Milat gazetelerinde de ara\u015ft\u0131rma ve inceleme yaz\u0131lar\u0131 yazmaktad\u0131r. \u201cMetruk \u015eehre Lanet Okuma Alfabesi\u201d (2009), \u201cVe Eyl\u00fcl Bir Ay\u0131n Ad\u0131d\u0131r Asl\u0131nda\u201d (2013), \u201cMeczup M\u00fcntehir\u201d (2017), \u201c\u00c7ay da m\u0131 \u0130\u00e7meyek\u201d (2019) adl\u0131 kitaplar\u0131n yazar\u0131 olan K\u0131z\u0131l, halen yaz\u0131 hayat\u0131na devam etmektedir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cBildi\u011finiz her \u015feyi unutun!\u201d mottosuyla, d\u00fcnyaca&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":10961,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[56,59],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10958"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10958"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10958\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10958"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10958"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10958"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}