{"id":10885,"date":"2021-04-06T00:47:50","date_gmt":"2021-04-05T21:47:50","guid":{"rendered":"http:\/\/kadrandergi.com.tr\/?p=10885"},"modified":"2021-04-06T00:47:50","modified_gmt":"2021-04-05T21:47:50","slug":"fasulye-ayiklama-sanati-uzerine-bir-tez","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/?p=10885","title":{"rendered":"Fasulye Ay\u0131klama Sanat\u0131 \u00dczerine Bir Tez"},"content":{"rendered":"

\u00c7a\u011fda\u015f Leh edebiyat\u0131n\u0131n dikkat \u00e7eken yazarlar\u0131ndan Wies\u0142aw My\u015bliwski, yazd\u0131\u011f\u0131 iki kitab\u0131yla da Polonya\u2019n\u0131n en \u00f6nemli Edebiyat \u00f6d\u00fcl\u00fc \u201cNagroda Literacka, Nike\u201d \u00f6d\u00fcl\u00fcne lay\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Bilhassa II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 Polonya’s\u0131n\u0131n travmatik insan manzaralar\u0131n\u0131 trajikomik bir \u00fcslupla ele almas\u0131 yazd\u0131klar\u0131n\u0131 dikkat \u00e7ekici k\u0131lmakta. Gerek i\u015fledi\u011fi varolu\u015fsal temalar, gerekse insan yazg\u0131s\u0131na dair s\u00f6yledikleriyle edebiyat \u00e7evrelerinde evrensel bir \u00fcne de sahiptir. \u0130kinci kitab\u0131 \u201cFasulye Ay\u0131klama Sanat\u0131 \u00dczerine Bir Tez\u201d<\/em> isimli roman\u0131 Ne\u015fe Taluy Y\u00fcce \u00e7evirisiyle T\u00fcrk okuyucusuyla bulu\u015ftu. \u00c7evirmenin Leh\u00e7eden yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7eviriler Polonya taraf\u0131ndan \u00f6d\u00fcle lay\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Kitab\u0131n hem yazar\u0131 hem de \u00e7evirmeni \u00f6d\u00fcll\u00fc anlayaca\u011f\u0131n\u0131z.<\/p>\n

\u201cDiyebilirim ki fasulyelerin ay\u0131klanmas\u0131 30 y\u0131ld\u0131r ba\u015f\u0131ma dert olmu\u015ftur. Bildi\u011finiz gibi, insanlar\u0131n g\u00fcne\u015fin alt\u0131nda bir yandan fasulye ay\u0131klay\u0131p, bir yandan farkl\u0131 konularda sohbet etmeleri bir kom\u015fuluk ili\u015fkisi bi\u00e7imiydi. G\u00fcnl\u00fck olaylar, eski zamanlar, hayaller, hayaletler, \u015fimdiki ve sonraki d\u00fcnya, Tanr\u0131, bireysel ve ortak deneyimler hakk\u0131ndayd\u0131 bu sohbetler. \u0130nsanlar bilgeymi\u015f gibi davran\u0131rlar, felsefe yaparlard\u0131, k\u0131sacas\u0131 s\u0131n\u0131r yoktu, s\u00f6zc\u00fckler insanlar\u0131 her y\u00f6ne g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fc. Herkes kat\u0131l\u0131rd\u0131 bu eyleme, kad\u0131nlar, erkekler, ya\u015fl\u0131 ve gen\u00e7 insanlar hatta \u00e7ocuklar bile. Bazen d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm de belki de fasulyeler sadece bu ama\u00e7la b\u00fcy\u00fck miktarlarda ekilir. Zira bu kadar \u00e7ok fasulye yedi\u011fimi an\u0131msayam\u0131yorum. Ve \u00e7ocuklu\u011fumdaki bu gelene\u011fi an\u0131msayarak, onun s\u00f6zel yap\u0131s\u0131n\u0131, bir kitap yazman\u0131n yap\u0131s\u0131na nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrece\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m.\u201d<\/em><\/p>\n

Bir r\u00f6portaj\u0131nda b\u00f6yle anlat\u0131yor \u201cFasulye Ay\u0131klama Sanat\u0131 \u00dczerine Bir Tez\u201din do\u011fu\u015funu My\u015bliwski.<\/p>\n

<\/em><\/p>\n

\u0130NSAN KEND\u0130N\u0130N TANI\u011eIYDI<\/strong>
\n<\/strong>
\n\u201c…Eh, i\u015fte her \u015fey oldu, ge\u00e7ti. Ne dedem var ne ninem ne de Jan Amca. Hatta bazen sanki kimse hi\u00e7 olmam\u0131\u015f gibi geliyor bana. Yoksa ben de mi? Bazen var m\u0131y\u0131m, yok muyum diye kendimi ara\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131m. Ama insan kendi kendine tan\u0131kl\u0131k ediyor. Mutlaka bir ba\u015fka tan\u0131k laz\u0131m\u2026\u201d<\/em>
\n<\/em>
\nYazlar\u0131 \u015fenlenen k\u00f6y\u00fcn bek\u00e7ili\u011fini yapan, ayn\u0131 zamanda bir m\u00fczisyen olan ads\u0131z anlat\u0131c\u0131n\u0131n dilinden, sanki gizemli bir ziyaret\u00e7iyle sohbet havas\u0131nda ilerleyen diyalog, ak\u0131\u015f\u0131n i\u00e7inde hissediyoruz ki; diyalogdan ziyade bir monolog. \u00c7ocuklu\u011funda t\u00fcm aile bireylerinin bir araya toplanarak ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi-fasulye ay\u0131klama- etkinli\u011fin\/imecenin \u00fczerinden y\u0131llar ge\u00e7mi\u015ftir ve onlar art\u0131k hayatta de\u011fildir. Geride sadece ya\u015fanm\u0131\u015f bir ser\u00fcven, eprimi\u015f bir ya\u015fam, k\u0131r\u0131k d\u00f6k\u00fck an\u0131lar kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bir tan\u0131\u011fa ihtiya\u00e7 vard\u0131r; halden anlayacak, hem tan\u0131kl\u0131k edecek hem de a\u011f\u0131rlayacak ve a\u011f\u0131rlanacak. Bildik zamanlara geri d\u00f6n\u00fclecek, belle\u011fe de an\u0131lara da ayaz vurmam\u0131\u015f zamanlara gidilecek. Fasulye ay\u0131klan\u0131rken nerede kal\u0131nm\u0131\u015fsa tam oradan ba\u015flanacak anlatmaya…<\/p>\n

Y\u0131l\u0131n belli g\u00fcnleri d\u0131\u015f\u0131nda kimsenin u\u011framad\u0131\u011f\u0131 \u0131ss\u0131z k\u00f6y\u00fcnden ba\u015flar anlatmaya. O sorumludur yazl\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131n geride b\u0131rakt\u0131klar\u0131ndan. Tak\u0131nt\u0131l\u0131 d\u00fczen tutkusu, yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmak i\u00e7in yaratt\u0131\u011f\u0131 me\u015fgalelerin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. \u0130ki k\u00f6pe\u011fi ve mezardaki \u00f6l\u00fcler d\u0131\u015f\u0131nda yolda\u015f\u0131 yoktur. Rutin olarak mezar ta\u015flar\u0131n\u0131n bak\u0131m\u0131n\u0131 yapar; temizler, boyar. G\u00f6\u00e7\u00fcp gidenlerin unutulmas\u0131na m\u00fcsaade etmez. Giderken geride b\u0131rakt\u0131klar\u0131 son somut varl\u0131\u011fa h\u00fcrmeti bor\u00e7 bilir. Memur eder kendini bu m\u0131nt\u0131kan\u0131n tertibine…<\/p>\n

NE KALIR GER\u0130YE B\u0130TEN SAVA\u015eLARDAN?<\/strong>
\n<\/strong>\u201cGen\u00e7lerin her zaman daha yeni ve iyi bir d\u00fcnya kuracaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Hepsinin… Yeni gen\u00e7lerin, eski gen\u00e7lerin. Ve sonunda arkalar\u0131nda kimsenin ya\u015famak istemeyece\u011fi bir d\u00fcnya b\u0131rak\u0131yorlard\u0131. Bana sorarsan\u0131z, gen\u00e7li\u011finizi ne kadar \u00e7abuk ge\u00e7erseniz, d\u00fcnya i\u00e7in o kadar iyi, s\u00f6yleyeyim size. Bir zamanlar ben de gen\u00e7tim ve biliyorum. Yeni ve daha iyi bir d\u00fcnyaya inanm\u0131\u015ft\u0131m. \u00d6zellikle b\u00f6yle bir sava\u015ftan sonra inanmak zor de\u011fildi, \u00e7\u00fcnk\u00fc inanacak ba\u015fka bir \u015fey yoktu. Yeni ve daha iyi bir d\u00fcnyadan ba\u015fka inanacak pek bir \u015fey yoktu.\u201d<\/em><\/p>\n

Roman, sava\u015f\u0131n \u00f6ncesi ve sonras\u0131 ekseninde kurulu; bir \u201chat\u0131rlama ve unutma\u201d \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131. Sava\u015f bellekte bir k\u0131r\u0131lma noktas\u0131 ve bu k\u0131r\u0131lman\u0131n fasulyelerle de ilgisi var. \u00c7\u00fcnk\u00fc sava\u015f ayn\u0131 zamanda k\u0131tl\u0131k demek, yoksulluk ve yoksunluk demek. Bek\u00e7i\/m\u00fczisyen anlat\u0131m\u0131yla fasulye ay\u0131klama etkinli\u011finin de haf\u0131zayla bir ili\u015fkisi oldu\u011funa inand\u0131r\u0131yor bizi. Gizemli ziyaret\u00e7inin nezdinde an\u0131lar\u0131n tozunu al\u0131yor. Bir m\u00fcddet sonra o gizemli ziyaret\u00e7inin yerinde okuyucu olarak kendimizi g\u00f6r\u00fcyoruz. Kayg\u0131lardan azade, samimi bir sohbetin i\u00e7inde buluyoruz. O usanmadan anlat\u0131yor, bizleri de \u015fahit tutuyor ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131klara. Kazan\u00e7lara, kay\u0131plara, heveslere, kayg\u0131lara, umutlara…<\/p>\n

\u201cUzun s\u00fcre fasulye ay\u0131klamazsa unutur insan. Her \u015fey unutulur. Ama yeniden hat\u0131rlamak zor olmaz. Ben de unutmu\u015ftum. Hat\u0131rlamak i\u00e7in fasulye ektim.\u201d<\/em>
\n<\/em>
\nBir olay \u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc olmamas\u0131na, rastgele anlat\u0131m\u0131na hatta yazar\u0131n zaman zaman daldan dala konmas\u0131na ra\u011fmen, dikkatimizi diri tutmak mahiyetinde olduk\u00e7a ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u00fcslubu var. Dura\u011fanl\u0131ktan uzak, s\u0131kmayan\/yormayan sohbeti ile okuyucunun uzakla\u015fmas\u0131na m\u00fcsaade etmiyor. Ayn\u0131 zamanda mizah yollu bir felsefe deneyimini de ya\u015fat\u0131yor. Sorular sorup cevaplar\u0131 s\u0131ral\u0131yor. Maharetini sonuna kadar sergiliyor.<\/p>\n

\u201cFilozof ne demi\u015f, bir c\u00fcmle d\u00fcnyan\u0131n \u00f6l\u00e7e\u011fidir… Bazen kendi kendime d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm, acaba ya\u015fam boyu bunca laf etmemizin nedeni, o c\u00fcmlenin \u00f6tekiler aras\u0131ndan \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in midir diye. Hangi c\u00fcmle mi? Herkesin kendine g\u00f6re bir c\u00fcmlesi vard\u0131r. Hani \u00e7aresizli\u011fin etkisiyle s\u00f6yledi\u011fi, yalans\u0131z olan… En az\u0131ndan kendine kar\u015f\u0131\u2026\u201d<\/em>
\n<\/em>
\nAh!.. Kendimize s\u00f6yleyecek ne \u00e7ok \u015fey biriktiriyoruz. Herkesi dinliyoruz da bir kendimize dikkat kesilmiyoruz. \u0130hmal ediyoruz, esirgiyoruz…
\n\u00dczerine birka\u00e7 kelam edeyim ki, hem \u201cNe okusam?\u201d <\/em>sorusuna cevap arayanlara bir tavsiye olsun hem de belle\u011fimde yer eden bu tatl\u0131 esintinin k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck d\u00fcnyam\u0131zda bir izi kals\u0131n. Bak\u0131n ne diyor My\u015bliwski:<\/p>\n

\u201c…Bana kitaplar\u0131n, insana insan oldu\u011funu unutturmaman\u0131n tek yol oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015fti. Kitaplar, insan\u0131n i\u00e7erisine do\u011fdu\u011fu de\u011fil, kendi se\u00e7imi olan bir ba\u015fka d\u00fcnyayd\u0131.\u201d<\/em>
\n<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00c7a\u011fda\u015f Leh edebiyat\u0131n\u0131n dikkat \u00e7eken yazarlar\u0131ndan…<\/p>\n","protected":false},"author":288,"featured_media":10886,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[67,53,55],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10885"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/288"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10885"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10885\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10885"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10885"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10885"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}