{"id":10812,"date":"2021-03-01T00:00:25","date_gmt":"2021-02-28T22:00:25","guid":{"rendered":"http:\/\/kadrandergi.com.tr\/?p=10812"},"modified":"2021-03-01T00:00:25","modified_gmt":"2021-02-28T22:00:25","slug":"populer-kultur-ve-okuma-ugrasi-xi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/?p=10812","title":{"rendered":"Pop\u00fcler K\u00fclt\u00fcr ve Okuma U\u011fra\u015f\u0131-XI"},"content":{"rendered":"

Dolayl\u0131 Okuma ya da Kitab\u0131n Pe\u015finde Gezmek \u0130\u015fe Yarar m\u0131?<\/strong><\/p>\n

A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 son birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r T\u00fcrkiye\u2019de kitap analizleri, buna dair videolar, tan\u0131t\u0131mlar ve dahi benzer \u00fcr\u00fcnlerin say\u0131s\u0131 az\u0131msanmayacak say\u0131da artt\u0131. Nerede ise kitab\u0131n kendinden \u00e7ok daha fazla ilgi \u00e7eken ona dair yaz\u0131lar, incelemeler, tan\u0131t\u0131mlar var. Hal b\u00f6yle olunca da giderek sekt\u00f6rle\u015fen bir alan\u0131n olu\u015fmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu. Bu sekt\u00f6r\u00fcn, kitaba dairleri zenginle\u015ftiren, a\u00e7\u0131klayan, ayd\u0131nlatan ve \u00e7ekici hale getiren etkileri olmakla birlikte, kendi i\u00e7erisinde okuyucu ile kitap aras\u0131nda belirgin sorunlar yaratt\u0131\u011f\u0131 da vaki.<\/p>\n

\u00d6ncelikle konuya bu kadar do\u011frudan girerken bahse dair bir tan\u0131mlama yapmak gerekti\u011finden, ba\u015fl\u0131kta kullan\u0131lan \u201cdolayl\u0131 okuma\u201d ya da \u201ckitap pe\u015finde gezmek\u201d ibareleri tamamen \u015fahsi bir tercih. Siz buna ba\u015fka bir isim de verebilirsiniz pek\u00e2l\u00e2. Ancak ka\u00e7\u0131r\u0131lmamas\u0131 gereken nokta dolayl\u0131l\u0131k olarak ifade edece\u011fimiz ve \u00fcst\u00fc kapal\u0131 olarak da bir soruna i\u015faret eden, kitab\u0131n asl\u0131ndan \u00e7ok ona dair ikinci hatta \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir g\u00f6ze sadakat ile ba\u015flayan bir uzakl\u0131k durumudur.<\/p>\n

\u00d6nce dolayl\u0131 okumaya dair nedenlerimizi k\u0131saca s\u0131ralayal\u0131m. Okuyucu, tabii ki bana g\u00f6re, birka\u00e7 sebeple okudu\u011fu ya da hen\u00fcz okumad\u0131\u011f\u0131 bir kitaba dair \u00f6n\/ek okuma yapar. Kitab\u0131 okumadan yap\u0131lan \u00f6n okuma genelde hata yapma korkusundan kaynaklan\u0131r. Acaba bana uygun mu? Ne anlat\u0131yor? Daha \u00f6nce okuyan biri tavsiye ediyor mu? Bu sorular\u0131n tamam\u0131n\u0131n kendi i\u00e7erisinde tutarl\u0131, kabul edilebilir taraflar\u0131 olmakla birlikte bir kitab\u0131 okumadan evvel bu tip \u00f6n okumalar\u0131 abartmak ve nerede ise okumadan evvel kitaba dair her \u015feyi bilmek, okumada ke\u015fif hissinin verdi\u011fi hazz\u0131 s\u0131f\u0131rlamak manas\u0131na gelir. Ahmet Hamdi Tanp\u0131nar\u2019\u0131n ya\u015fam\u0131n gayri mant\u0131kili\u011fi ile m\u00fccadele eden insan\u0131 tan\u0131mlarken kulland\u0131\u011f\u0131 m\u00fccadele burada olu\u015fmaz. O y\u00fczden ben bir kitab\u0131 okumadan evvel bu tarz yo\u011fun ve abart\u0131lm\u0131\u015f deneyim payla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 tercih etmem, do\u011fru da bulmam.<\/p>\n

Bahse konu \u00f6n okumalar\u0131n san\u0131r\u0131m en sorunlu ve okuyucunun kabullenemeyece\u011fi sebeplerinden biri de kendine g\u00fcvensizlik gibi geliyor bana. \u00d6zellikle herkes\u00e7e okunmu\u015f, okundu\u011fu s\u00f6ylenmi\u015f, okunmas\u0131 ile \u00f6v\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f klasik\/k\u00fclt\/pop\u00fcler metinlerin kendisi taraf\u0131ndan okundu\u011funda anla\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131 gibi bir tedirginlik, bu tip okumalar\u0131 destekliyor gibi g\u00f6z\u00fckmekte. Okuyucunun bu a\u015famada \u00e7\u00f6zmesi gereken sorun, okuyaca\u011f\u0131 kitab\u0131 anlamama\/\u00e7\u00f6zememe sorunundan \u00f6te kitapla ili\u015fkisinin bu tarz bir tedirginli\u011fe gerek duymad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fidir. Yani bir kitab\u0131 okudu\u011funuz ilk anlarda, anlamamak, karakter\/fikir\/\u00f6z yap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleyememek, herkes\u00e7e makul, beklenen ve do\u011fal bir meseledir. Hatta bir sorun demek bile hatad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7o\u011fu zaman bir kitapla kurulan ili\u015fki insanla kurulan ili\u015fki gibidir. Zamana, deneyime birlikte vakit ge\u00e7irmeye, sabra ihtiya\u00e7 duyar. Bu y\u00fczden okumakla ilgili en \u00f6ncelikli tavsiyelerden biri iyi kitaplar\u0131n defalarca okunmas\u0131d\u0131r. Sebebi de bu eserlerin \u00e7ok katmanl\u0131, \u00e7ok karakterli hatta \u00e7ok \u00f6yk\u00fcl\u00fc olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Elbette bir de makul ve mazur g\u00f6r\u00fclebilecek \u00f6n okuma deneyimi var. \u00d6rne\u011fin merak hissini de ke\u015fif hissini de buradan besleyen okuyucular olabilir. Lakin onlar\u0131n okumalar\u0131 daha \u00e7ok bir tan\u0131\u015fma d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile ger\u00e7ekle\u015fmekte san\u0131r\u0131m. Bu durumda ke\u015fif hissini kendi deneyimlemesi ile besleme a\u015famas\u0131na ula\u015fana dek bu \u00f6n okuma ve tavsiyelerden beslenen okuyucuyu anlamak \u00e7ok da zor de\u011fil. Hatta bu kitleyi besleyecek iyi \u00f6n okuma metinlerini sa\u011flamak da ba\u015fka bir vazife. Ki buna dair bir\u00e7ok sosyal a\u011f var art\u0131k. Yap\u0131lmas\u0131 gereken buralarda deneyimlerini payla\u015fan dostlar\u0131n bir \u00f6zet yapmaktan \u00f6te bir merak\u0131 ve iste\u011fi payla\u015fmak.<\/p>\n

Konunun di\u011fer boyutu ise ek okuma denilen genelde okuma sonras\u0131 yap\u0131lan okumalar k\u0131sm\u0131. Benim ek okuma olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m okunan bir kitaba dair ek okuma s\u00fcreci, bir a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kitap pe\u015finde gezmeye devam etmek iste\u011fi ile okunana dair her \u015feye vak\u0131f olma hevesinden \u00e7ok\u00e7a besleniyor. Bunun, okuyucuyu olumlu ve olumsuz etkiledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm k\u0131s\u0131mlar\u0131 var.\u00a0 \u00d6rne\u011fin bir kitab\u0131n g\u00f6rece anla\u015f\u0131lmamas\u0131, kitaba intikal edilememesi bir a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kitap ile girilen ili\u015fki evresinde okuyucunun halini ortaya koyar. Yani bazen bir kitab\u0131 yabanc\u0131 kelimeler, yabanc\u0131 bir bi\u00e7im, fazla karakter ya da olay \u00f6rg\u00fcs\u00fc gibi sebeplerle anlamamak\/sevmemek okuyucunun derecesini ortaya koyar. Bu durumda o kitab\u0131n vaktinin gelmedi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi \u00e7ok da yanl\u0131\u015f de\u011fildir. Bir s\u00fcre sonra yeniden okumak ve kendinizdeki geli\u015fmeyi \u00f6l\u00e7meniz burada \u00e7ok daha makul bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerisidir. Ama bunun yerine yine haz ve h\u0131za kurban edilmi\u015f bir okuma deneyimi ile okuyarak sa\u011flan\u0131lamayan verimi\/keyfi ba\u015fkas\u0131n\u0131n deneyimlerinden beslenmi\u015f ek okumalarla gidermek \u00e7o\u011fu zaman sahte bir tatmini ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz k\u0131lar.<\/p>\n

Ek okuman\u0131n ba\u015fka bir sorunlu noktas\u0131,\u00a0 yine bana g\u00f6re, okumay\u0131 bir pragmatik eyleme d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcp zevk\/keyif k\u0131sm\u0131n\u0131 ihmal edip tamamen vazifeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesidir. Yani bir kitab\u0131 okurken bir an \u00f6nce bitip acaba ba\u015fkalar\u0131 ne demi\u015f kayg\u0131s\u0131 ile hareket etmek kitaptan keyif al\u0131nmas\u0131n\u0131 engelledi\u011fi gibi tamamen anlamak \u00fczerine kurulmu\u015f bir vazifeyi de al\u0131\u015fkanl\u0131k haline getirtir. Akademikle\u015ftirir. Rasyonalize eder. Okumak \u015f\u00fcphesiz \u00f6\u011freticidir ama okuma zevki asla ihmal edilmemesi ve bir \u201ci\u015f\u201d e d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmemesi gereken histir. Ek okumalar\u0131n okuma sonras\u0131nda yine gayesinden uzakla\u015fm\u0131\u015f \u015fekilde abart\u0131lmas\u0131 eylemi ba\u015f edilemez bir y\u00fcke d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilir. Ki \u00e7o\u011fu zaman da gerekli de\u011fildir.<\/p>\n

Son a\u015famada ek okumalar\u0131n \u015f\u00fcphesiz ki olumlu y\u00f6nlerinden de bahsetmek gerekli. Okuyucunun zamanla evrilece\u011fi en ileri d\u00fczey okuma hiss\u00ee yetinmezlik halidir. Yani Anna Karanina okuyan biri i\u00e7in bir c\u00fcmleyi, karakteri ya da olay\u0131 ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f olma hissi bazen delirtici olabilir. B\u00f6yle durumlarda okumay\u0131 ek okumalarla desteklemekte bir sorun yok gibi. Elbette Anna Karanina \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi \u00f6zel metinler i\u00e7in ge\u00e7erli bir durum bu. Ki zaten bazen b\u00f6yle \u00f6zel metinler i\u00e7in koca bir cilt akademik tezin haz\u0131rlanabiliyor olmas\u0131 bunun en \u00f6nemli delili.<\/p>\n

H\u00fclasa okumak bir eylem olarak zaman i\u00e7inden geli\u015fen, desteklenen, sentetik olarak da yeni ihtiya\u00e7lar do\u011furan bir \u00e7abad\u0131r. Buradaki sorun bahse konu \u00f6n\/ek eylemlerin okuyan ile okunan aras\u0131ndaki mesafeyi a\u00e7mas\u0131na engel olamamak halidir. Okumay\u0131 bir y\u00fck haline getirmemek ve do\u011fal ak\u0131\u015f\u0131 bozmamak as\u0131l oland\u0131r. Sorun tam burada ba\u015flar ve b\u00fcy\u00fcr \u00e7o\u011fu zaman. Niceli\u011fi\/kemiyeti besleyen bir \u015fartlanma ile keyfiyetin uza\u011f\u0131nda bir okuma oburlu\u011fu ya da kibri bu durumun sonunda mukadderdir. L\u00fctfen buna dikkat ediniz\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dolayl\u0131 Okuma ya da Kitab\u0131n Pe\u015finde…<\/p>\n","protected":false},"author":214,"featured_media":10790,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[67,53],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10812"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/214"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10812"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10812\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10812"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10812"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10812"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}