21. asr\u0131n y\u00fczde yirmisini tamamlam\u0131\u015f bulunuyoruz. Bu as\u0131rda belki binlerce edebiyat eseri bas\u0131lm\u0131\u015f olabilir. Maalesef bu eserler aras\u0131nda bizimle dertle\u015febilecek bir eser bulmak NASA ile aya \u00e7\u0131kmak kadar zor. Bu y\u00fczden 20. as\u0131rda ya\u015fam\u0131\u015f, yazd\u0131klar\u0131 eserlerle g\u00f6nl\u00fcm\u00fcz\u00fc fetheden Mirzakalon Ismoiliy, Cho\u2019lpon ve Abdullah Qodiriy gibi yazarlar\u0131m\u0131z\u0131n eserlerini onlarca defa okuyup, baz\u0131lar\u0131n\u0131n sosyal medya \u00fczerinden tiyatrolar\u0131n\u0131 izleyerek h\u00e2l\u00e2 \u00f6zlemlerimizi gidermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Yine de zaman ge\u00e7tik\u00e7e tekrardan o eserleri okuma ihtiyac\u0131 duyuyoruz. 20. as\u0131rda bir eser bas\u0131lmadan \u00f6nce y\u00fczlerce tefti\u015ften ge\u00e7irilir, tecr\u00fcbeli yazarlardan fikirler al\u0131n\u0131r, yanl\u0131\u015flar ve eserlerdeki bo\u015fluklar doldurulur ve sonra bas\u0131l\u0131rd\u0131. Bu y\u00fczden belki elimize Muhammad Yusuf\u2019un g\u00fczel \u015fiirlerinin topland\u0131\u011f\u0131 bir kitab\u0131 al\u0131p okudu\u011fumuzda o \u015fiirler kalbimizde sanki ebediyen m\u00fch\u00fcrlenirdi. Ba\u015fka bir \u00f6rnek: Mirzakalon Ismoiliyn\u2019in Farg\u2019onada Tong Otguncha (Fergana\u2019da Sabah Olunca) eserini okudu\u011fumuz zaman g\u00fcnlerce eserdeki kahramanlar\u0131 ele\u015ftirir veya savunur, kendimizi eserdeki kahramanlardan birisi olarak hisseder ve eserle birlikte ya\u015fard\u0131k. Peki, \u015fimdi ne oldu? Edebiyat sadece bir grup \u015fahs\u0131 \u00f6vmekten mi ibaret? Parlamentoda k\u00fcrs\u00fcye \u00e7\u0131k\u0131p fuzuli vatan \u00f6vmekle mi s\u0131n\u0131rl\u0131? Asl\u0131nda Abdunabi Abdiyevn\u2019in fikirleri ne kadar anlaml\u0131… O diyor ki: M\u00fck\u00e2fat i\u00e7in yaz\u0131lan eserler sanki Sovyetlerdeki sosyal ger\u00e7ekli\u011fin yeni bir formla kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmas\u0131 gibi. Bir anlamda komik ama \u00e7ok \u00fcrpertici! Devam ederek \u015f\u00f6yle diyor: \u015eimdi bast\u0131rmak i\u00e7in yay\u0131nevine kitap vermek de bir ticaret oldu. Yay\u0131nevi say\u0131s\u0131 ya\u011fmurdan sonra \u00e7\u0131kan gereksiz ve insana zarar veren mantara benzer. Yazara laz\u0131m olan \u015fey cebine girecek ak\u00e7e ve h\u00e2mi (sponsor). Yani T\u00fcrkiye diliyle, \u201cAmca, Day\u0131\u2026\u201d gibi torpil olmas\u0131 yeterli… Yeni nesil yazarlar\u0131n kendi aralar\u0131nda \u00f6v\u00fcnmeleri ise \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131. Say\u0131 \u00f6nemli h\u00e2le geldi, kalite kelimesine art\u0131k hepimiz Frans\u0131z\u2019\u0131z veya yabanc\u0131y\u0131z demek belki do\u011fru olur. Belki sadece yeni yazarlar\u0131 su\u00e7lamak do\u011fru olmaz. Sonu\u00e7ta Sovyetlerin kendini g\u00f6klere \u00e7\u0131karma politikas\u0131; kabaca s\u00f6ylemek gerekirse yalakal\u0131k yapan bir grubun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda etkili olmu\u015ftur. Bununla birlikte piyasada nas\u0131l bir kitap varsa biz de onu okur ve onunla ruhumuzu doldurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131z. Ve son d\u00f6nemlerde toplum olarak kaliteli eserleri g\u00f6z ard\u0131 etmeye ba\u015fl\u0131yor olabiliriz. 21. as\u0131rda \u00d6zbek Edebiyat\u0131 kalitenin yerini say\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne b\u0131rakm\u0131\u015f durumda. Her \u015feye ra\u011fmen az olsa da bug\u00fcnlerde okuyabilece\u011fimiz eser yok de\u011fil. \u00d6rnek olarak; Primkul Qodirov\u2019un Yulduzli Tunlar (Y\u0131ld\u0131zl\u0131 Geceler) adl\u0131 kitab\u0131 beni \u00e7ok etkileyen tarih\u00ee eserlerden birisidir. Bu eserde yazar Temurilerin ink\u0131raz\u0131n\u0131 ve ilim-irfan merkezi Mavera\u00fcnnehir\u2019in taht kavgas\u0131 sonucu nas\u0131l k\u0131sa zamanda par\u00e7aland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla anlatm\u0131\u015ft\u0131r. Biyografi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, Afg\u2019on Shamoli (Afgan R\u00fczg\u00e2r\u0131) Ishokjon Nishonov\u2019un kalemine mensuptur. O, ter\u00f6r organizasyonlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan Gofur (Gafur) isimli gencin hayat\u0131n\u0131 ayd\u0131nlatmaktad\u0131r. Sovyetlerin son d\u00f6nemlerdeki mafya sava\u015flar\u0131n\u0131 ve onlar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 anlatan \u201cShaytanat\u201d eseri sosyo-siyasi a\u00e7\u0131dan \u00e7ok etkili kitaplardan birisidir. Ayr\u0131ca bu eserde ba\u015fkahraman\u0131n Sovyet h\u00fck\u00fcmetinin babas\u0131n\u0131 Gulaglara vatan haini su\u00e7lamas\u0131yla g\u00f6t\u00fcrmesi ve toplumun onu a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131p d\u0131\u015flamas\u0131 akabinde psikolojik etkilenmelerinin sonucu mafyaya d\u00f6n\u00fc\u015fmesini \u00e7ok etkili anlatm\u0131\u015ft\u0131r. O\u2019tkir Hoshimovning \u201cIkki Eshik Orasi\u201d (\u0130ki E\u015fik Aras\u0131 veya \u0130ki E\u015fik Ortas\u0131nda) eserinde d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n \u00d6zbek halk\u0131na getirdi\u011fi k\u00fclfetler, \u015fah\u0131slar \u00fczerinden canland\u0131r\u0131larak g\u00f6sterilmi\u015ftir. Eserde insan ve vatan sevgisi \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu yaz\u0131mda \u00d6zbek edebiyat\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki durumuna k\u0131saca de\u011finmek istedim, faydal\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 umar\u0131m.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
21. asr\u0131n y\u00fczde yirmisini tamamlam\u0131\u015f bulunuyoruz….<\/p>\n","protected":false},"author":283,"featured_media":10659,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[67,53],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10691"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/283"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10691"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10691\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10691"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10691"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10691"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}