{"id":10683,"date":"2021-02-01T00:00:43","date_gmt":"2021-01-31T22:00:43","guid":{"rendered":"http:\/\/kadrandergi.com.tr\/?p=10683"},"modified":"2021-02-01T00:00:43","modified_gmt":"2021-01-31T22:00:43","slug":"galip-cag-ile-nurettin-topcu-uzerine-soylesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/?p=10683","title":{"rendered":"Galip \u00c7a\u011f ile Nurettin Top\u00e7u \u00dczerine S\u00f6yle\u015fi"},"content":{"rendered":"

Konu\u015fan:<\/strong> Hatice Aktepe<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cH\u00fcr ve kuvvetli olan insan y\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fil yarat\u0131c\u0131 olan insand\u0131r.\u201d <\/em><\/p>\n

Hangi \u015fartlarda olursak olal\u0131m y\u0131k\u0131c\u0131 olman\u0131n, bir \u015feyler \u00fcretmekten kolay oldu\u011fu ve her yan\u0131m\u0131z\u0131n enkazlarla doldu\u011fu bu \u00e7a\u011fda, eme\u011fin, \u00fcretimin, yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n g\u00fcc\u00fcne inananlardan\u0131m Belki de bu sebeple, Var Olmak adl\u0131 kitab\u0131nda Nurettin Top\u00e7u\u2019nun bu c\u00fcmlesinin alt\u0131n\u0131 \u00e7izmi\u015ftim. Bu c\u00fcmle Nurettin Top\u00e7u\u2019nun d\u00fcnyas\u0131na a\u00e7\u0131lan kap\u0131dan i\u00e7eri girmemi sa\u011flad\u0131. Belki tesad\u00fcf belki de o kap\u0131dan i\u00e7eri girmi\u015f olman\u0131n neticesi midir bilinmez; K\u0131ymetli Hocam Galip \u00c7a\u011f\u2019\u0131n olduk\u00e7a ilgi uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve uyand\u0131rmaya devam edece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm \u201cIzd\u0131rab\u0131n Dili\/Nurettin Top\u00e7u\u2019yu Anlamak<\/em>\u201d kitab\u0131n\u0131 elime ald\u0131\u011f\u0131mda -san\u0131r\u0131m kitab\u0131n isminden hareketle-Ahmet Hamdi Tanp\u0131nar\u2019\u0131n \u201cHuzur\u201d<\/em> roman\u0131nda ge\u00e7en ifadeleri yank\u0131land\u0131 zihnimde;<\/p>\n

\u201cIst\u0131rap, g\u00fcnl\u00fck ekme\u011fimizdir; ondan ka\u00e7an, insanl\u0131\u011f\u0131 en zay\u0131f taraf\u0131ndan vurmu\u015f olur, ona en b\u00fcy\u00fck ihanet, \u0131st\u0131raptan ka\u00e7makt\u0131r.<\/em>\u201d<\/p>\n

Edebiyat, sanat, sosyoloji, felsefe konular\u0131nda kendi topraklar\u0131m\u0131zda yeti\u015fmi\u015f m\u00fctefekkirlere olan \u00f6zlemle \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m bu yolculu\u011fu Galip Hoca\u2019mla kitab\u0131 \u00fczerine s\u00f6yle\u015ferek zenginle\u015ftirdim ve bu yolculu\u011fu sizlerle de payla\u015fmak ve istifadeyi art\u0131rmak istedim. \u0130lginize sunuyorum.<\/p>\n

***<\/p>\n

H.A. :Ge\u00e7ti\u011fimiz May\u0131s ay\u0131nda Otorite Kitap’tan piyasaya \u00e7\u0131kan \u201c<\/strong>Izd\u0131rab\u0131n Dili\/Nurettin Top\u00e7u’yu Anlamak<\/em><\/strong>\u201d adl\u0131 eserinizle okuyucuyu Nurettin Top\u00e7u’nun d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyas\u0131na davet ettiniz. Yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z s\u00f6yle\u015fi ve yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131z yaz\u0131larda s\u0131kl\u0131kla at\u0131fta bulunman\u0131z, asl\u0131nda bu kitab\u0131n gelece\u011fine dair g\u00fc\u00e7l\u00fc sinyaller veriyordu. Olduk\u00e7a zengin bir d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyas\u0131n\u0131n kap\u0131s\u0131n\u0131 sizin rehberli\u011finizle a\u00e7mak b\u00fcy\u00fck ayr\u0131cal\u0131k!.. Top\u00e7u’yla ve onun d\u00fc\u015f\u00fcnce ufkuyla ilk tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z, ke\u015ffetti\u011finiz zaman\u0131 bize anlat\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n

G.\u00c7. :<\/strong> \u00d6ncelikle iltifatlar\u0131n\u0131z i\u00e7in \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederim; as\u0131l ayr\u0131cal\u0131k bir yazar\u0131n eserini anlatabilece\u011fi nitelikli suallerle muhatap olabilmesi\u2026 Soruya gelince buna tam bir tarih veremesem de san\u0131r\u0131m 1997-98 y\u0131llar\u0131nda \u00fcniversite hayat\u0131m\u0131n en s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 d\u00f6nemlerinde tan\u0131d\u0131m. Bu d\u00f6nemde ta\u015fradan Ankara\u2019ya gelmi\u015f bir gen\u00e7 olarak olduk\u00e7a yabanc\u0131 kald\u0131\u011f\u0131m bir ortamda kitaplar \u00e7ok\u00e7a rahatlatm\u0131\u015ft\u0131 beni. Bu d\u00f6nemde madden iyi durumda olmad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in s\u0131kl\u0131kla gitti\u011fim \u00fcniversite k\u00fct\u00fcphanesinde okudu\u011fumu hat\u0131rl\u0131yorum ilk kez: \u201cVar Olmak\u201d<\/em>. Tabii Top\u00e7u\u2019ya b\u00f6yle en hayat acemisi halde iken intikal etmek kolay de\u011fildi ve yeniden tan\u0131\u015fmak i\u00e7in epeyce beklemem gerekti. \u0130kinci b\u00fcy\u00fck bulu\u015fma da 2010 y\u0131l\u0131nda… O d\u00f6nem de yine s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir evresinde idim hayat\u0131m\u0131n. Bu kez de metropolden ta\u015fraya ge\u00e7i\u015f s\u00f6z konusu idi. \u0130\u015fte o evrede t\u00fcm k\u00fclliyat\u0131 adeta yer gibi okudu\u011fumu, notlar ald\u0131\u011f\u0131m\u0131, s\u00fcrekli de anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131 hat\u0131rl\u0131yorum. \u201cB\u00fcy\u00fck Fetih<\/em>\u201d de bu ikinci ba\u015flang\u0131c\u0131n mihenk ta\u015f\u0131 idi. Sonras\u0131 geldi zaten. Okurken mi yazd\u0131m, yazd\u0131k\u00e7a m\u0131 okudum onu tam tayin edemiyorum ama\u2026<\/p>\n

H.A. : \u201c<\/strong>Var Olmak<\/em><\/strong>\u201d benim de kendisiyle ilk tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m eserdir. Bu anlamda benzer bir tan\u0131\u015fma… Peki, kitab\u0131n\u0131zda ilk sayfalarda ge\u00e7en <\/strong>“Kendini anlatmayan ve katmanlardan olu\u015fan bir tefekk\u00fcr d\u00fcnyas\u0131na sahip m\u00fcnevverlere dair metinler” <\/em><\/strong>ifadesinin alt\u0131n\u0131 \u00e7izmi\u015fim<\/strong>.<\/em><\/strong> Var Olmak kitab\u0131n\u0131 okurken buna benzer bir duygu hissetmi\u015ftim. Ortaya koydu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncelerin<\/strong> anlam katmanlar\u0131nda gezinmek insan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyas\u0131n\u0131 besledi\u011fi kadar yoruyor da. Kolayca okuyup bir kenara konacak metinler de\u011fil. Bu durumda onca metni taramak, anla\u015f\u0131l\u0131r hale getirip bu konuda okura rehberlik yapmak olduk\u00e7a zor olmal\u0131.<\/strong><\/p>\n

\"\"G.\u00c7. :<\/strong> Top\u00e7u okuman\u0131n zorlu\u011fu, ilk andan itibaren y\u00fcz\u00fcn\u00fcze vurduklar\u0131 ile ba\u015fl\u0131yor bence. \u00c7o\u011fu zaman da cepheden bir hesapla\u015fma ile y\u00fcz y\u00fcze b\u0131rak\u0131yor sizi. B\u00f6yle olunca mutsuz oluyorsunuz gibi. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 benim de bu y\u00fczle\u015fmeden \u00e7ok\u00e7a yorularak \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m bir ger\u00e7ek. Kendime k\u0131zd\u0131\u011f\u0131m, ben de b\u00f6yleyim evet dedi\u011fim, ge\u00e7mi\u015fimdeki bir\u00e7ok tecr\u00fcbeye sitem etti\u011fim zamanlar olmu\u015ftur. Sonra garip \u015fekilde bunlar\u0131 anlatma iste\u011fi h\u00e2s\u0131l oldu; bilhassa da gen\u00e7lere\u2026 Bunun da bir sebebi var asl\u0131nda\u2026 Top\u00e7u okumaya ba\u015flad\u0131ktan sonra baz\u0131 konularda analizler okumak istedim. Ara\u015ft\u0131rd\u0131m da. Lakin kar\u015f\u0131ma ya spek\u00fclatif konulara dair analizler ya da do\u011frudan zaten onun anlatt\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6zetleri \u00e7\u0131kt\u0131. B\u00f6yle olunca kendim baz\u0131 tahliller yapmak istedim. Ama se\u00e7imlerimi \u00e7ok ters k\u00f6\u015fe se\u00e7tim. Yani Top\u00e7u hat\u0131ram yok benim elbette, anlatamam. Ama dedim ki, o zaman gen\u00e7lere Top\u00e7u\u2019yu tan\u0131mak yerine belki anlamak konusunda yard\u0131mc\u0131 olabilirim Ve farkl\u0131 vesilelerle Top\u00e7u yaz\u0131lar\u0131 yazmaya ba\u015flad\u0131m. Hi\u00e7 unutmam bir Top\u00e7u program\u0131nda konu\u015ftuktan sonra, \u00f6\u011frencilerinden k\u0131ymetli Ali Birinci Hoca\u2019n\u0131n nerede ise hay\u0131flanarak, \u201cKe\u015fke Top\u00e7u\u2019nun \u00fcsl\u00fbbuna dair bir yaz\u0131 yazsan!<\/em>\u201d demesi, ba\u015fka bir programda da Ta\u015fral\u0131\u2019ya dair bir bildiri sunduktan sonra \u0130smail Kara Hoca\u2019n\u0131n, \u201cKe\u015fke Reha\u2019ya dair de bir yaz\u0131 yazsan!<\/em>\u201d demesi\u2026 Yani \u00f6zetle Top\u00e7u\u2019nun anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in birilerinin yorulmas\u0131 laz\u0131md\u0131 san\u0131r\u0131m. Ben yoruldum mu? Evet. Lakin as\u0131l yorucu olan neredeyse tamam\u0131 bir h\u00e2zir\u00fbn \u00f6n\u00fcnde sunulan bu metinlerin tuhaf bir \u015fekilde kabullenilme sorunu oldu ki o da ba\u015fka bir dertle\u015fmenin konusu olsun.<\/p>\n

H.A. : Y\u0131ld\u0131r\u0131m’\u0131n Huzurunda \u00d6yk\u00fcs\u00fc Top\u00e7u’nun “atas\u0131yla” aras\u0131nda ge\u00e7en bir dertle\u015fme. Neden Y\u0131ld\u0131r\u0131m’\u0131 se\u00e7ti\u011fine dair ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 kitab\u0131n ilerleyen b\u00f6l\u00fcmlerinde a\u00e7m\u0131\u015fs\u0131n\u0131z. Peki, bir tarih\u00e7i olarak dertle\u015fme \u015fans\u0131n\u0131z olsayd\u0131 siz kimi se\u00e7erdiniz?<\/strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n

G.\u00c7. :<\/strong> Kastedilen e\u011fer bir Osmanl\u0131 padi\u015fah\u0131 ise ben I. Mehmet (\u00c7elebi) derdim san\u0131r\u0131m. Zira babas\u0131 Y\u0131ld\u0131r\u0131m sonras\u0131nda karde\u015fleri ile ya\u015fad\u0131klar\u0131, her birinin kayb\u0131 ve h\u00fcz\u00fcnl\u00fc bir \u015fekilde Bursa\u2019da definleri, bir devlet i\u00e7in bir ailenin i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bu y\u0131k\u0131m, \u00e7ok can\u0131m\u0131 yakar. Bu y\u00fczden de Bursa\u2019ya her gitti\u011fimde \u00c7elebi Mehmet\u2019in sandukas\u0131 \u00f6n\u00fcnde bir s\u00fcre otururum ben de. Tuhaf ve h\u00fcz\u00fcnl\u00fc bir hik\u00e2ye…<\/p>\n

Kastedilen ba\u011f\u0131ms\u0131z bir karakter ise tarihten, tercihimi yak\u0131ndan yapar ve Aliya \u0130zzetbegovi\u00e7 derdim. Ve uzun uzun konu\u015fmak, bir s\u00fcr\u00fc de soru sormak isterdim. Onun da kabrine birka\u00e7 kez gitmek nasip olmu\u015f idi ve bunlar\u0131 maneviyat\u0131na sormu\u015ftum. Cevaplar\u0131 da bende kals\u0131n \u015fu an.<\/p>\n

H.A. : \u201c<\/strong>Bir felsefeci olmas\u0131na ra\u011fmen sadece sorular\u0131n ard\u0131na s\u0131\u011f\u0131n\u0131p yeni gayya kuyular\u0131 in\u015fa etmez zihinlere. \u00c7\u0131k\u0131\u015f\u0131 da \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 da g\u00f6stermekten geri durmaz<\/em><\/strong>\u201d. Bu bir anlamda felsefenin temel yap\u0131s\u0131na ters bir durum de\u011fil mi? Biliyoruz ki felsefe cevaptan ziyade soru sorma eylemine yaslan\u0131r. \u00c7\u0131k\u0131\u015f ve \u0131\u015f\u0131kla ilgilenmez. \u00a0Bir ba\u015fka b\u00f6l\u00fcmde de \u00a0\u201c<\/strong>\u00c7ok fazla soru sormak \u00e7ok fazla konunun ortaya konmas\u0131 demek.<\/em><\/strong>\u201d \u00a0ifadesiyle bir anlamda \u00e7eli\u015fmiyor mu?<\/strong><\/p>\n

G.\u00c7. :<\/strong> Bir felsefeci de\u011filim ve felsefenin sorularla ili\u015fkisi konusunda bu \u015fekilde bir h\u00fck\u00fcm veremem san\u0131r\u0131m. Ama buradaki ifadenin de bir \u00e7eli\u015fki do\u011furdu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc Top\u00e7u sorumlulu\u011fu olan bir ayd\u0131n\u2026 Teklifleri olan, yollar g\u00f6steren, tenkidi ile tahrip etmeyen bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Belki de bu y\u00fczden do\u011frudan cevaplar vermese de sorduklar\u0131 ile \u00e7ok\u00e7a cevaptan daha fazla \u0131\u015f\u0131k verir etraf\u0131na. Bu manada felsefenin \u00f6z\u00fc ile \u00e7eli\u015fen bir tarz\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum san\u0131r\u0131m.<\/p>\n

H.A. : Nurettin Top\u00e7u denince akla gelen ilk kavram \u201c\u0130syan Ahl\u00e2k\u0131\u201d. Ruhlarda bir R\u00f6nesans ba\u015flatacak olan\u0131n isyan oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Toplumsal yap\u0131y\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek ufukta bir R\u00f6nesans g\u00f6r\u00fcyor musunuz?<\/strong><\/p>\n

G.\u00c7. :<\/strong> Buna toplumsal yap\u0131dan \u00e7ok zihinsel yap\u0131ya bakarak cevap veriyorum: Hay\u0131r!<\/p>\n

Ne kadar becerdi\u011fimi bilemesem de bir akademisyenim ve tarih dersleri veriyorum. Bu derslerden biri de Yeni\u00e7a\u011f Avrupa Tarihi\u2026 Dersin i\u00e7eri\u011fini Avrupa Reform Tarihi olarak kurunca anlat\u0131y\u0131 da Luther\u2019in hik\u00e2yesine odakl\u0131yorum. Bu dersi ne zaman anlatsam \u015funu fark ediyorum, Avrupa\u2019n\u0131n R\u00f6nesans\u2019\u0131 ancak Katolikle\u015fme ve kazan\u00e7 dindarl\u0131\u011f\u0131ndan kurutulunca gelmi\u015f. Yani Hus, Luther ve di\u011ferlerinin evvela zihinlere bir taarruzu var; silkelemek, ters d\u00f6nd\u00fcrmek ve d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmek i\u00e7in. Bireycili\u011fi g\u00fc\u00e7lendirmek ad\u0131na muazzam bir \u00e7aba var. Dolay\u0131s\u0131yla bana g\u00f6re bizim sorunumuz toplumsal yap\u0131dan \u00e7ok toplumsalla\u015fmada. Bu bizi uyu\u015fturuyor gibi. Elbette bizim kendimize yapt\u0131klar\u0131m\u0131z varsa da bu durumun planl\u0131 bir proje oldu\u011funu da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ve karamsarl\u0131\u011f\u0131m\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l tarih\u00e7ili\u011fime ba\u011fl\u0131yorsam, umudumu da tarih\u00e7ili\u011fime ba\u011fl\u0131yorum. Uzun s\u00fcrecek belki ama bir d\u00fczelmenin de ya\u015fanaca\u011f\u0131na dair beklentim var. Sadece cesur olmak, isyan etmek ve hamleli ya\u015famak \u015fart!<\/p>\n

H.A. : Kitab\u0131n ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Top\u00e7u Bey’in edebiyat, sanat ve estetikle ilgili bak\u0131\u015f\u0131 yer al\u0131yor ve Sabahattin Ali’ye olan hayranl\u0131\u011f\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor. Farkl\u0131 cephelerde olmalar\u0131na ra\u011fmen d\u00fc\u015f\u00fcnce ufkunda kesi\u015ftikleri bir\u00e7ok noktay\u0131 dikkatimize sunuyorsunuz. Kendisinden yer verdi\u011finiz \u201c<\/strong>Sanatk\u00e2r\u0131n ebedili\u011fi elde edip de sanat\u0131n bir dua ve hilkate sonsuz \u015f\u00fckran halini ald\u0131\u011f\u0131 bu kurtar\u0131c\u0131 sonsuzluk ancak en b\u00fcy\u00fcklerin ula\u015fabildi\u011fi b\u00f6lgedir.<\/em><\/strong>\u201d c\u00fcmlesi de bana Tarkovski\u2019nin \u201c<\/strong>Sanat bir yakarma, bir dua bi\u00e7imidir.<\/em><\/strong>\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc hat\u0131rlatt\u0131. Hatta kitab\u0131n \u00fczerine not alm\u0131\u015ft\u0131m. B\u00f6ylelikle bunu da eklemi\u015f olay\u0131m.<\/strong><\/p>\n

B\u00f6l\u00fcm\u00fc bir soruyla sonland\u0131rm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z. \u015eimdi ben de o soruyu size sormak istiyorum Sabahattin Ali ve Nurettin Top\u00e7u neden okunmal\u0131?<\/strong><\/p>\n

G.\u00c7. :<\/strong> Bana g\u00f6re ikisinin iki ortak noktas\u0131 var; bu \u00fclke i\u00e7in \u0131zd\u0131rap \u00e7ekmeleri ve Anadolu\u2019ya duyduklar\u0131 muhabbet… Cemil Meri\u00e7\u2019i de anal\u0131m. Bu \u00dclke\u2019nin fikir \u00e7ileke\u015fi olan b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcn herkesin zihninde olan bir temennisi\/serzeni\u015fi vard\u0131. \u201cBir \u00e7a\u011f\u0131n vicdan\u0131 olmak isterdim.<\/em>\u201d diyordu. \u201cBir \u00e7a\u011f\u0131n, daha do\u011frusu bir \u00fclkenin; idrakimize vurulan zincirleri k\u0131rmak, yalanlar\u0131 yok etmek, T\u00fcrk insan\u0131n\u0131 T\u00fcrk insan\u0131ndan ay\u0131ran b\u00fct\u00fcn duvarlar\u0131 y\u0131kmak isterdim. Muhte\u015fem bir maziyi daha muhte\u015fem bir istikbale ba\u011flayacak k\u00f6pr\u00fc olmak isterdim; kelimeden, sevgiden bir k\u00f6pr\u00fc\u2026<\/em>\u201d Ben hem Top\u00e7u\u2019yu hem de Sabahattin Ali\u2019yi bu konuda birer k\u00f6pr\u00fc gibi g\u00f6rd\u00fcm hep. Sabahattin Ali, yeri geldi\u011finde cepheden muhalif tavr\u0131na ekledi\u011fi Anadolu \u00f6yk\u00fcleri ile i\u00e7imi burkarken, Top\u00e7u\u2019nun da eserlerinde anlatt\u0131klar\u0131 ve Anadolu\u2019ya dair fikirler \u00e7ok \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc zihnimde. Bu y\u00fczden kli\u015fe s\u00f6ylem ve tan\u0131mlara esir etti\u011fimiz Anadolu ger\u00e7e\u011fini Top\u00e7u\u2019nun ifadesi ile Anadolu topra\u011f\u0131na en \u00e7ok yakla\u015fm\u0131\u015f bu iki adam g\u00f6z\u00fc ile okumak bu \u00fclkeye yap\u0131lacak en b\u00fcy\u00fck iyiliklerden\u2026<\/p>\n

H.A. : Sabahattin Ali\u2019ye dair bir kitab\u0131n da yola \u00e7\u0131kabilece\u011fini hissediyorum. Umar\u0131m yan\u0131lm\u0131yorumdur. Devam edersek, Top\u00e7u\u2019nun en karakteristik \u00f6zelli\u011fi bilindik tan\u0131mlar\u0131, bilmedi\u011fimiz y\u00f6nleri ile ele almas\u0131 gibi duruyor. Yaz\u0131lar\u0131na \u00e7o\u011funlukla tan\u0131mlarla ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Tarihsel ya da sosyolojik olgulara da yaslad\u0131\u011f\u0131 bu anlat\u0131m bi\u00e7imi sizce de biraz fazla karma\u015f\u0131k ve kapal\u0131 de\u011fil mi?<\/strong><\/p>\n

G.\u00c7. :<\/strong> \u00d6ncelikle bu ona has bir durum de\u011fil. Zira Cemil Meri\u00e7 de isim c\u00fcmleleri ile \u00f6rer eserlerini. Bunun bence iki sebebi var. Birincisi Top\u00e7u\u2019nun yozla\u015fm\u0131\u015f, dejenere olmu\u015f, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ve manas\u0131n\u0131 yitirmi\u015f kavramlar\u0131 yeniden tan\u0131mlamak zorunda hissetmesi ki b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde hakl\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u0130kinci nokta Top\u00e7u\u2019nun bir \u00f6\u011fretmen olmas\u0131 ve hayat\u0131 boyunca da b\u00f6yle kalmas\u0131. \u00d6\u011fretmenlik belki bug\u00fcn art\u0131k b\u00f6yle olmasa da zamanla bir f\u0131trat haline gelir. \u00d6\u011fretmek, bazen olmayaca\u011f\u0131n\u0131 bile bile d\u00fczeltmeye \u00e7al\u0131\u015fmak g\u00f6rev haline gelir. Bir duru\u015f hatta… B\u00f6yle olunca Top\u00e7u Bey de eserlerinin bir\u00e7o\u011funda iki \u00f6zelli\u011fini birle\u015ftirerek tan\u0131m c\u00fcmlelerine ba\u015fvurur. Karma\u015f\u0131kl\u0131k ve kapal\u0131l\u0131k meselesi biraz bug\u00fcne dair bir anlay\u0131\u015f gibi duruyor. Al\u0131\u015f\u0131k de\u011filiz b\u00f6yle metinlere. Uzun s\u00fcredir de gelmiyor. A\u00e7\u0131k, do\u011frudan s\u00f6ylenen, basitle\u015ftiren, k\u0131rmayan, d\u00f6kmeyen hatta rahats\u0131z etmeyen s\u00f6zlerle hayat\u0131 in\u015fa etmek, de\u011fi\u015ftirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Ben a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 aksine \u00e7ok a\u00e7\u0131k ve d\u00fcr\u00fcst\u00e7e bulurum bu \u00fcsl\u00fbbu. Sanki doland\u0131rmadan, yak\u0131n bir dost gibi, ac\u0131 ama do\u011fru s\u00f6zler.<\/p>\n

H.A. : Ne okurdu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Top\u00e7u\u2019nun Dostoyevski’yi psikolojik realizm a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok be\u011fendi\u011fi ve bu t\u00fcr\u00fcn bizdeki temsilcisi olarak Peyami Safa’y\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yazm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z. Sizin bu konudaki fikriniz de bu y\u00f6nde mi? Ba\u015fka yazarlar da var m\u0131 akl\u0131n\u0131za gelen?<\/strong><\/p>\n

G.\u00c7. :<\/strong> Elbette benim bu \u015fekilde bir k\u0131yas ya da benzetme yapmam m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Haddim hi\u00e7 de\u011fil. Ama bunu bir okuyucu olarak cevaplamam gerekirse a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edeyim ki Safa, Dostoyevski\u2019den \u00e7ok fazla etkilenmi\u015f bir yazar. \u0130yi bir okuyucu Dostoyevski okuduktan sonra Safa okursa zaten bunu anlar. Bununla birlikte \u015fahsi fikrim \u015fu ki Peyami Safa\u2019y\u0131 T\u00fcrk Edebiyat\u0131\u2019ndan \u00e7\u0131karsak yap\u0131 sars\u0131l\u0131r hatta \u00e7\u00f6ker. \u00c2bide bir kalem; Dostoyevski kadar cesur ve zengin ama bir e\u015fle\u015fme yapmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Buna eklenecek elbette bir\u00e7ok \u00f6nemli T\u00fcrk yazar var. \u00d6rne\u011fin Ahmet Hamdi Tanp\u0131nar\u2019\u0131 anmamak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr!\u00a0 Listeyi uzat\u0131r\u0131z ve eksik de kal\u0131r. Tek net ifadem belki \u015fu olur ki o da tamamen \u015fahsi fikrimdir. Bu listeye \u00e7ok yak\u0131n say\u0131labilecek tarihlerden girebilecek bir kalem yok. Bu da de\u011fi\u015fen d\u00fcnya \u015fartlar\u0131 ile \u00e7ok alakal\u0131. Dostoyevski, Tanp\u0131nar, Safa bu kalemlerin hepsi bunal\u0131m \u00e7a\u011flar\u0131n\u0131n insanlar\u0131. Y\u0131k\u0131lan bir \u00fclkenin enkaz\u0131 alt\u0131nda ya da \u00fczerinde yazd\u0131lar. Bunu da unutmamak gerekli!<\/p>\n

H.A. : Bir tarih\u00e7i ve Top\u00e7u’nun eserlerini de taram\u0131\u015f birisi olarak onun tarih anlay\u0131\u015f\u0131nda size ters gelen y\u00f6nler ya da “Bunu hi\u00e7 b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015ftim!” dedirten durumlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z oldu mu?<\/strong><\/p>\n

G.\u00c7. :<\/strong> Elbette, iyi ki olmu\u015f! Bu sayede takdis yerine idrak noktalar\u0131 bulabiliyorum belki de. Bizim en b\u00fcy\u00fck sorunumuz bu zaten. Kutsama hastal\u0131\u011f\u0131 ele\u015ftirmemizi engelliyor. Bir\u00e7ok b\u00fcy\u00fck(!) kalem, \u201c\u015eeyh u\u00e7maz, m\u00fcrit u\u00e7urur.\u201d h\u00fckm\u00fcnce b\u00f6yle b\u00f6yle kutsan\u0131yor ve sonra da ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131na sebep oluyor. Top\u00e7u\u2019nun tarihe dair birden fazla d\u00fc\u015f\u00fcncesi bug\u00fcn\u00fcn \u015fartlar\u0131nda ele\u015ftirilmeye muhta\u00e7. Top\u00e7u\u2019nun metinlerinin edebi de\u011feri hatta bi\u00e7im sorunlar\u0131 da d\u00e2hil buna. Ama bunlar Top\u00e7u\u2019nun bu \u00fclkeye katt\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde bir engel de\u011fil. Yani bunu ele\u015ftirdik diye geri kalan t\u00fcm de\u011ferleri yok saymak en b\u00fcy\u00fck haks\u0131zl\u0131k de\u011fil midir? Top\u00e7u bir slogan adam\u0131 de\u011fildir, Top\u00e7u size toplumda bir mevzi de kazand\u0131rmaz. Hatta bug\u00fcn\u00fcn \u015fartlar\u0131nda Top\u00e7u\u2019nun fikirlerinin baz\u0131lar\u0131n\u0131 en yak\u0131n \u00e7evrenize s\u00f6ylerseniz ihtimal dost kaybedersiniz. H\u00e2l b\u00f6yle olunca Top\u00e7u ile ters d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm yerler olmas\u0131 beni mutlu ediyor a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131. Bu onu bir put olmaktan beni de paganist bir okuyucu haline gelmekten kurtar\u0131yor san\u0131r\u0131m.<\/p>\n

H.A. : Son olarak dikkatimi en \u00e7ok \u00e7eken c\u00fcmlelerinden bir tanesi \u201c<\/strong>S\u00f6z<\/em><\/strong>\u201d der \u201c<\/strong>Dilin yaratt\u0131\u011f\u0131 fitnedir<\/em><\/strong>\u201d. Olduk\u00e7a vurucu bir c\u00fcmle! Bunu biraz a\u00e7abilir miyiz?<\/strong><\/p>\n

G.\u00c7. :<\/strong> \u0130nsan derdini, \u00e7ilesini, meram\u0131n\u0131 s\u00f6zle dile getirir. B\u00f6yle olunca Yunus Emre\u2019nin dedi\u011fi gibi, \u201cS\u00f6z iyi kullanan i\u00e7in hikmete giden yoldur ama k\u00f6t\u00fc kullananlar i\u00e7in s\u00f6z dilin en b\u00fcy\u00fck fitnesidir.<\/em>\u201d Bu \u00e7ok hassas bir denge! Dil ontolojik ve kimine g\u00f6re canl\u0131 bir varl\u0131k iken s\u00f6z insan \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu manada zannedilenin aksine sorun dilde de\u011fil s\u00f6zde oluyor. Hele de bu \u00e7a\u011fda\u2026<\/p>\n

H.A<\/strong>. : \u00d6ncelikle Galip Hocam\u2019a bu kitab\u0131 ve bu s\u00f6yle\u015fiye icabet etmesinden \u00f6t\u00fcr\u00fc te\u015fekk\u00fcrlerimi sunuyorum. Konu\u015fulacak \u015feyler elbette bununla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil fakat okurumuzu da yormamak ad\u0131na burada noktalamak istiyorum. Keyifli okumalar<\/p>\n

***<\/p>\n

1979 y\u0131l\u0131nda Adapazar\u0131’nda do\u011fdu. Aslen Makedonyal\u0131.\u00a0 \u0130lk, orta ve lise e\u011fitimini Adapazar\u0131’nda tamamlad\u0131. Gazi \u00dcniversitesi Fen-Edebiyat Fak\u00fcltesi Tarih B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde lisans, Sakarya \u00dcniversitesi’nde de y\u00fcksek lisans (Yeni\u00e7a\u011f) ve doktora(Tarih Anabilim Dal\u0131) e\u011fitimlerini tamamlad\u0131. Sakarya, \u00c7ank\u0131r\u0131 Karatekin ve Gazi \u00dcniversitelerinde b\u00f6l\u00fcm ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ve anabilim dal\u0131 ba\u015fkanl\u0131klar\u0131 yan\u0131nda dekan yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revlerini y\u00fcr\u00fctt\u00fc. Ba\u015fta Balkanlar olmak \u00fczere tarihin farkl\u0131 alanlar\u0131na dair dersler verdi. Bir\u00e7ok makale ve d\u00f6rt akademik kitap kaleme ald\u0131. Halen Bolu Abant \u0130zzet Baysal \u00dcniversitesi, Fen-Edebiyat Fak\u00fcltesi, Tarih B\u00f6l\u00fcm\u00fc, Yeni\u00e7a\u011f Anabilim Dal\u0131’nda lisans ve doktora a\u015famalar\u0131nda dersler vermektedir. Evli ve bir \u00e7ocuk babas\u0131 olan \u00c7a\u011f, Ankara’da ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n

Dr. Galip \u00c7a\u011f’\u0131n, Kom\u015fu Kap\u0131s\u0131(2014, Meserret Yay\u0131nlar\u0131), Kale Arkas\u0131(2015, Meserret Yay\u0131nlar\u0131)” ve Gidiyoruz \u00c7ocuk(2019, Kent Kitap) isimli \u00fc\u00e7 de \u00f6yk\u00fc kitab\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Konu\u015fan: Hatice Aktepe \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cH\u00fcr ve…<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":10715,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53,56,59],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10683"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10683"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10683\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10683"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10683"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10683"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}