{"id":10672,"date":"2021-02-01T00:00:19","date_gmt":"2021-01-31T22:00:19","guid":{"rendered":"http:\/\/kadrandergi.com.tr\/?p=10672"},"modified":"2021-02-01T00:00:19","modified_gmt":"2021-01-31T22:00:19","slug":"cemasef-sureyya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/?p=10672","title":{"rendered":"Cemasef S\u00fcre(y)ya"},"content":{"rendered":"<p>Cemal S\u00fcre(y)ya&#8230;<\/p>\n<p>31 y\u0131l \u00f6nce yitirdik.<\/p>\n<p>Hani;<\/p>\n<p>&#8221;Yar\u0131n\u0131 bilmem ama rak\u0131 i\u00e7ti\u011fin g\u00fcn \u00f6lmezsin&#8221;i&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;Seni seviyorum&#8217;dan daha \u00f6zel bir c\u00fcmle de var:\u00a0&#8216;Sana g\u00fcveniyorum&#8217;.\u00c7\u00fcnk\u00fc herkes herkesi sevebiliyor; ama herkes herkese g\u00fcvenmiyor.&#8221;u&#8230;<\/p>\n<p>\u2018\u2019D\u0131\u015far\u0131da ya\u011fmur, y\u00fcre\u011fime hasret, fikrime sen. Nas\u0131l ya\u011f\u0131yorsunuz \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcz birden bir bilsen.\u2019\u2019i\u2026<\/p>\n<p>Cemal S\u00fcreya, \u0130kinci Yeni hareketinin en \u00f6nde gelen \u015fairlerinden biriydi. Hen\u00fcz lise y\u0131llar\u0131ndayken aruz \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcyle birka\u00e7 \u015fiir denemesinde bulundu. Osmanl\u0131ca\u2019y\u0131 kendi kendine \u00f6\u011frendi. Lise son s\u0131n\u0131fta ise edebiyata olan ilgisi artt\u0131 ve kendini art\u0131k \u201caruzcu, eski edebiyat\u00e7\u0131\u201d olarak g\u00f6r\u00fcyordu \u0130lk \u015fiirlerini ilk e\u015fi Seniha Han\u0131m\u2019a yazd\u0131. Cemal S\u00fcreya As\u0131r, Yeditepe, Yenilik dergilerine de \u015fiirler g\u00f6ndermeye ba\u015flad\u0131. \u00dcniversite y\u0131llar\u0131nda \u015fiirleri yay\u0131mlanmaya ba\u015flad\u0131 ve yine bu d\u00f6nemde \u201cyeni \u015fiir\u201de ge\u00e7i\u015f yapt\u0131. Yeni \u015fiire ilgisi ise Ahmet Muhip D\u0131ranas\u2019\u0131n \u201cKar\u201d \u015fiiriyle ba\u015flad\u0131. \u0130lk \u015fiiri \u201c\u015eark\u0131s\u0131 Beyaz\u201d M\u00fclkiye dergisinin 8 Ocak 1953 tarihli say\u0131s\u0131nda yay\u0131mland\u0131. As\u0131l \u015f\u00f6hreti ise 1954 y\u0131l\u0131nda Yeditepe dergisinde Haziran 1954\u2019te yay\u0131mlanan \u201cG\u00fcl\u201d \u015fiiri oldu. A\u015fk, kad\u0131n, yaln\u0131zl\u0131k, sosyal ve siyasal ele\u015ftiriler, \u00f6l\u00fcm, Tanr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi, portreler ve manzum poetika en s\u0131k i\u015fledi\u011fi temalard\u0131. \u015eiirlerinin \u00e7o\u011funda serbest naz\u0131m bi\u00e7imlerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>S\u00fcreya, yay\u0131mlanan \u015fiir ve yaz\u0131lar\u0131nda birden fazla takma ad kulland\u0131. Ortaokul ikinci s\u0131n\u0131ftayken kara yollar\u0131nda \u00e7ad\u0131r bek\u00e7ili\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131 zamanlar kendine \u201cCemal S\u00fcreyya Seber\u201d ismini se\u00e7ti. O zamanlar Yakup Kadri Karaosmano\u011flu, Falih R\u0131fk\u0131 Atay gibi \u00fcnl\u00fc yazarlar\u0131n ad\u0131na benzeyecek ve \u00fc\u00e7 isimden olu\u015facak bir isim ar\u0131yordu. Cemalettin\u2019i k\u0131saltt\u0131 daha sonra yan\u0131na en sevdi\u011fi ismi ekledi. Sonra girdi\u011fi bir iddiay\u0131 kaybedince soyad\u0131ndaki \u201cY\u201d harflerinden birini \u00e7\u0131kard\u0131.\u00a0 Bu iddia bir telefon numaras\u0131n\u0131n unutulup unutulmamas\u0131 \u00fczerineydi.<\/p>\n<p>Art\u0131k Cemal S\u00fcreya\u2019yd\u0131.<\/p>\n<p>A\u015fk yazd\u0131 Cemal S\u00fcreya!<\/p>\n<p>\u2018\u2019Annesinden dayak yedi\u011fi halde,\u00a0yine \u2018anne\u2019 diye a\u011flayan bir \u00e7ocuktur a\u015fk.\u2019\u2019<\/p>\n<h2 id=\"\"><\/h2>\n<h2 id=\"-2\"><\/h2>\n<h2 id=\"yil-1967\">Y\u0131l 1967<\/h2>\n<h2 id=\"cemal-sureya-beyoglunda-bulunan-turk-edebiyatcilar-birligi-lokalinin-acilis-torenine-katilir-o-yillarda-ilk-esi-seniha-hanimdan-ayrilmistir-ve-ayce-adinda-bir-de-kizlari-b\">Cemal S\u00fcreya, Beyo\u011flu\u2019nda bulunan T\u00fcrk Edebiyat\u00e7\u0131lar Birli\u011fi Lokali\u2019nin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f t\u00f6renine kat\u0131l\u0131r. O y\u0131llarda ilk e\u015fi Seniha Han\u0131m\u2019dan ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve Ay\u00e7e ad\u0131nda bir de k\u0131zlar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Usta \u015fair a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n oldu\u011fu salonda Zuhal Tekkanat\u2019la kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r ve yan\u0131na yakla\u015farak evlenme teklifi eder.<\/h2>\n<h2 id=\"ve-evlenirler-zuhal-hanimin-da-tipki-cemal-sureya-gibi-ikinci-evliligi-olan-bu-asktan-memo-emrah-adinda-bir-ogullari-dunyaya-gelir-aradan-uc-yil-gecer-ve-zuhal-hanimin-agir-bir-ame\">Ve evlenirler. Zuhal Han\u0131m\u2019\u0131n da t\u0131pk\u0131 Cemal S\u00fcreya gibi ikinci evlili\u011fi olan bu a\u015fktan Memo Emrah ad\u0131nda bir o\u011fullar\u0131 d\u00fcnyaya gelir. Aradan \u00fc\u00e7 y\u0131l ge\u00e7er ve Zuhal Han\u0131m\u2019\u0131n a\u011f\u0131r bir ameliyat ge\u00e7irmesi gerekir. Fel\u00e7le sonu\u00e7lanabilecek olan bu operasyon ba\u015far\u0131yla sonu\u00e7lan\u0131r. Zuhal Han\u0131m\u2019\u0131n hastanede kald\u0131\u011f\u0131 on \u00fc\u00e7 g\u00fcn boyunca Cemal S\u00fcreya her g\u00fcn ziyaretine gider ve her defas\u0131nda bir mektup g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.<\/h2>\n<h2 id=\"hayat-uzun-degil-sevgilim-guzel-gecirmeliyiz-hayatimizi-sen-yanimda-ol-gam-kasavet-ceker-gider-turkulenirim-mutluluk-gelir-ilim-ilim-sevda-sozlerinin-bini-bir-para-bi\">\u201c\u2026 Hayat uzun de\u011fil sevgilim. G\u00fczel ge\u00e7irmeliyiz hayat\u0131m\u0131z\u0131. Sen yan\u0131mda ol, gam kasavet \u00e7eker gider. T\u00fcrk\u00fclenirim. Mutluluk gelir \u0131l\u0131m \u0131l\u0131m. Sevda s\u00f6zlerinin bini bir para.\u201cBiz ko\u015fuyu kaybettikten sonra da ko\u015fan atlar\u0131z. Seni seviyorum&#8230;\u201d<\/h2>\n<h2 id=\"bu-ve-bunun-gibi-mektuplar-daha-sonra-kitap-olarak-yayimlanacak-ve-adini-da-zuhal-hanim-koyacaktir-kitabin-adi-hani-su-meshur-on-uc-gunun-mektuplari\">Bu ve bunun gibi mektuplar daha sonra kitap olarak yay\u0131mlanacak ve ad\u0131n\u0131 da Zuhal Han\u0131m koyacakt\u0131r. Kitab\u0131n ad\u0131 hani \u015fu me\u015fhur \u2018\u2019On \u00dc\u00e7 G\u00fcn\u00fcn Mektuplar\u0131\u2019\u2019\u2019<\/h2>\n<h2 id=\"-3\"><\/h2>\n<p>Ayr\u0131l\u0131k yazd\u0131!<\/p>\n<p>&#8220;\u00d6nce sevdi\u011finiz terk eder sizi, ard\u0131ndan uykunuz. Sonra ne sevdi\u011finiz geri gelir, ne de uykunuz.&#8221;<\/p>\n<p>Ve 3 y\u0131l tutkulu a\u015fk ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Tomris Uyar ile ayr\u0131l\u0131k vakti geldi\u011finde, \u015fu s\u00f6zleri s\u00f6yledi Cemal S\u00fcreya: <em>\u201cSenden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131m anda, senin hakk\u0131nda, hik\u00e2yen hakk\u0131nda sevdi\u011fimi belirtecek hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6ylemeyece\u011fim; benim a\u011fz\u0131mdan kimse duymayacak\u201d<\/em>\u00a0ve o g\u00fcnden sonra onun ad\u0131na hi\u00e7bir \u015fey yazmad\u0131. O 3 y\u0131l tarihin tozlu sayfalar\u0131na asl\u0131nda bir s\u0131r olarak g\u00f6m\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>Sevda yazd\u0131!<\/p>\n<p>&#8220;Okyanusta \u00f6lmez de insan, gider bir ka\u015f\u0131k \u2018sevda\u2019 da bo\u011fulur.&#8221;<\/p>\n<p>D\u00f6rt kez evlendi. Onlarca i\u015f de\u011fi\u015ftirdi. 26 farkl\u0131 evde ya\u015fad\u0131. Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, Darphane\u2019de m\u00fcd\u00fcrl\u00fck yapt\u0131.<\/p>\n<p>Sonunda \u015fair oldu. Hem de b\u00fcy\u00fck \u015fair!<\/p>\n<p>Oysa o bu b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc hi\u00e7 kabul etmedi. \u015e\u00f6yle tan\u0131mlad\u0131 kendini;<\/p>\n<p>\u201c\u00c7ok \u015f\u00fck\u00fcr b\u00fcy\u00fck \u015fair de\u011filim.<\/p>\n<p>Ama bir s\u0131r s\u00f6yleyeyim mi kula\u011f\u0131na:<\/p>\n<p>Cins \u015fairim ben!<\/p>\n<p>\u00c7\u0131kar giderim,<\/p>\n<p>Ni\u015fanc\u0131 bir \u015fairim<\/p>\n<p>G\u00f6z\u00fcnden haklar\u0131m imgeyi&#8230;\u201d<\/p>\n<p>Sunay Ak\u0131n anlat\u0131yor:<\/p>\n<p>Cemal S\u00fcreya Darphane\u2019de m\u00fcd\u00fcr; paran\u0131n yerinde \u015fair m\u00fcd\u00fcr.\u00a0B\u00fct\u00fcn yolsuzluklar\u0131 tespit edip, rapor eder, Ankara\u2019ya g\u00f6nderir, m\u00fck\u00e2fat bekler, ama ses yok.\u00a0Bir daha yaz\u0131p bir daha g\u00f6nderir. \u00c7ok ge\u00e7meden zaman\u0131n bakan\u0131 Darphane\u2019yi tefti\u015fe gelir.\u00a0Gelir ama Cemal S\u00fcreya\u2019n\u0131n elini bile s\u0131kmaz.\u00a0\u201cBu kap\u0131n\u0131n arkas\u0131nda ne var?\u201d diyerek b\u00fct\u00fcn odalar\u0131 dola\u015f\u0131r.\u00a0Cemal S\u00fcreya\u2019yla hi\u00e7 muhatap olmaz, yard\u0131mc\u0131lar\u0131na sorar. Bu kap\u0131n\u0131n arkas\u0131nda ne var, burada ne var\u2026 \u0130ki saat dola\u015f\u0131r ve gider. Giderken Cemal S\u00fcreya der ki:<\/p>\n<p>\u201cBir kap\u0131 var ki, onu size hi\u00e7 a\u00e7mayaca\u011f\u0131z\u201d.<\/p>\n<p>\u201cHangi kap\u0131, ne kap\u0131s\u0131\u201d der Bakan.<\/p>\n<p>\u201cG\u00f6nl\u00fcm\u00fcz\u00fcn kap\u0131s\u0131\u201d.<\/p>\n<p>Bakan gider, bir rapor haz\u0131rlar:<\/p>\n<p>Darphaneyi gezdim, \u00e7ok pis buldum.\u00a0M\u00fcd\u00fcr Cemalettin Seber\u2019i (Cemal S\u00fcreya) g\u00f6revden al\u0131yorum. Cemal S\u00fcreya bu yaz\u0131y\u0131 al\u0131nca bir bas\u0131n toplant\u0131s\u0131 d\u00fczenler ve der ki:<\/p>\n<p>\u201cBakan hakl\u0131, ger\u00e7ekten de o g\u00fcn \u015fanl\u0131 Darphane, tarihinde ilk defa kirliydi. O da Say\u0131n Bakan\u2019\u0131n burada tefti\u015fte oldu\u011fu saatlerdi!\u201d<\/p>\n<p>\u201cTanr\u0131 bin birinci gece \u015fiiri yaratt\u0131.<\/p>\n<p>Bin ikinci gece Cemal\u2019i.<\/p>\n<p>Bin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc gece \u015fiir okudu Tanr\u0131<\/p>\n<p>Ba\u015fa d\u00f6nd\u00fc sonra,<\/p>\n<p>Kad\u0131n\u0131 yeniden yaratt\u0131.\u201dda \u00dclk\u00fc Tamer&#8217;dendir.<\/p>\n<p>\u015eair edebiyat\u00e7\u0131 arkada\u015flar\u0131na s\u0131k s\u0131k k\u00fcserdi.\u00a0Bu k\u00fcsl\u00fck g\u00fcnlerinin birinde Edip Cansever \u201cCemal S\u00fcreya\u2019ya i\u00e7ki i\u00e7mesini ben \u00f6\u011frettim\u201d deyince intikam\u0131n\u0131 \u201cEdip\u2019e \u015fiir yazmay\u0131 ben \u00f6\u011frettim\u201d diye al\u0131r ancak bar\u0131\u015ft\u0131klar\u0131nda da d\u00fcnyaya ilan eder bunu: \u201cEdip\u2019le bar\u0131\u015ft\u0131k.\u201d diye.<\/p>\n<p>\u00d6zg\u00fcrl\u00fck sevdal\u0131s\u0131yd\u0131. Derlemeler, \u00e7eviriler yapt\u0131. Onlarca kitaba imza att\u0131.<\/p>\n<p>Aziz Nesin, sahip oldu\u011fu bilgi birikimi i\u00e7in Cemal S\u00fcreya\u2019ya J.P.Sartre&#8217;a da dedi\u011fi gibi;<\/p>\n<p>\u201cD\u00fcnyan\u0131n en k\u00fc\u00e7\u00fck devleti\u201d derdi.<\/p>\n<p>Bir ocak g\u00fcn\u00fc \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n<p>&#8220;\u00d6l\u00fcyorum tanr\u0131m<\/p>\n<p>Bu da oldu i\u015fte.<\/p>\n<p>Her \u00f6l\u00fcm erken \u00f6l\u00fcmd\u00fcr,<\/p>\n<p>Biliyorum tanr\u0131m.<\/p>\n<p>Ama ayr\u0131ca, ald\u0131\u011f\u0131n \u015fu hayat<\/p>\n<p>Fena de\u011fildir.<\/p>\n<p>\u00dcst\u00fc kals\u0131n.&#8221;<\/p>\n<p>O hep,<\/p>\n<p>\u201c\u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn geldi\u011fi g\u00fcn, o g\u00fcn \u00f6lmek yasak\u201d demi\u015fti.<\/p>\n<p>Y\u0131llarca kimli\u011fini gizlemekten hi\u00e7 \u00f6zg\u00fcr olamad\u0131. Yine de vatan\u0131n\u0131 \u00e7ok sevdi.<\/p>\n<p>&#8220;Ne demi\u015f u\u00e7urumda a\u00e7an \u00e7i\u00e7ek,<\/p>\n<p>Yurdumsun ey u\u00e7urum!&#8221;<\/p>\n<p>Futbol sevdal\u0131s\u0131d\u0131r, Be\u015fikta\u015f\u2019a g\u00f6n\u00fcl vermi\u015ftir. Hatta Cemal S\u00fcreya&#8217;n\u0131n futbolla ilgili bir an\u0131s\u0131 da \u015fudur:<\/p>\n<p>N\u00e2z\u0131m Hikmet&#8217;in o\u011flu Mehmet Fuat o s\u0131ralar D Yay\u0131nevini yeni a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r, Cemal S\u00fcreya Mehmet Fuat&#8217;a seslenir: &#8220;Fuat ge\u00e7 kaleye.\u00a0\u00dc\u00e7 penalt\u0131 ataca\u011f\u0131m. \u00dc\u00e7\u00fc de gol olursa bizim bir arkada\u015f\u0131n \u015fiir kitab\u0131n\u0131 \u00fccretsiz basacaks\u0131n.\u2019 \u2018Tamam\u2019 cevab\u0131 al\u0131n\u0131r, \u00fc\u00e7 at\u0131\u015f da gol olur ama Mehmet Fuat s\u00f6z\u00fcn\u00fc tutmaz.\u00a01 y\u0131l sonra ba\u015fka bir yay\u0131nevinde bas\u0131lan \u015fiirler kimin biliyor musunuz?<\/p>\n<p>Ahmed Arif&#8230; \u2018\u2018Hasretinden Prangalar Eskittim\u2019\u2019<\/p>\n<p>Ve \u00dcvercinka. Cemal S\u00fcreya \u201c\u00dcvercinka\u201d ad\u0131n\u0131 takt\u0131\u011f\u0131 gen\u00e7 bir k\u0131zla tan\u0131\u015f\u0131r ve aralar\u0131nda tutkulu bir a\u015fk ba\u015flar. Fakat S\u00fcreya\u2019n\u0131n 58 y\u0131ll\u0131k hayat\u0131nda bu gen\u00e7 k\u0131z\u0131n ne ad\u0131n\u0131 bilen ne de y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6ren kimse olmayacakt\u0131r. Fakat S\u00fcreya\u2019n\u0131n hayat\u0131nda bir giz olarak kalan bu s\u0131r, T\u00fcrk \u015eiirinin en g\u00fczel ve gizemli \u015fiirlerinden birini ortaya \u00e7\u0131karmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dcvercinka \u2018\u2019g\u00fcvercin\u2019\u2019 kelimesinden t\u00fcretilmi\u015f, g harfi d\u00fc\u015ferek \u00fcvercin olmu\u015f, devam\u0131nda Anadolu\u2019da kad\u0131nlara &#8220;ka&#8221; diye hitap edilmesi \u00fczerine\u00a0 onunla birle\u015ftirilerek g\u00fcvercin kad\u0131n anlam\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. G\u00fcvercin kanatlar\u0131 anlam\u0131na da gelir.<\/p>\n<p>\u2018\u2019Laleli&#8217;den d\u00fcnyaya do\u011fru giden bir tramvayday\u0131z<br \/>\nBirden nas\u0131l oluyor sen y\u00fcre\u011fimi elliyorsun<br \/>\nAma nas\u0131l oluyor sen y\u00fcre\u011fimi eller ellemez<br \/>\nSevi\u015fmek bir kere daha y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giriyor<br \/>\nB\u00fct\u00fcn kara par\u00e7alar\u0131nda<br \/>\nAfrika d\u00e2hil\u2019\u2019<\/p>\n<p>\u0130kinci Yeni\u2019nin Cemal S\u00fcreya\u2019s\u0131. Diyordu ya hani Can Y\u00fccel: \u2018\u2019A\u015fk yok gayri memlekette Cemal S\u00fcreya beri gideli.\u2019\u2019<\/p>\n<p>\u0130yi ki bu topraklarda ya\u015fad\u0131.<\/p>\n<p>An\u0131s\u0131na sayg\u0131 ve \u00f6zlemle\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cemal S\u00fcre(y)ya&#8230; 31 y\u0131l \u00f6nce yitirdik&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":274,"featured_media":10651,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[67,53],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10672"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/274"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10672"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10672\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10672"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10672"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10672"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}