Farkl\u0131 m\u0131y\u0131z, farkl\u0131 olmaya m\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz, Ger\u00e7ekten farkl\u0131 m\u0131y\u0131z yoksa farkl\u0131 gibi g\u00f6z\u00fckmenin bize sa\u011flayaca\u011f\u0131 faydalar dolay\u0131s\u0131yla m\u0131 farkl\u0131l\u0131\u011fa tevecc\u00fch ediyoruz?<\/p>\n
Hayat\u0131n bizzat i\u00e7inde ve onun aynadaki yans\u0131mas\u0131 olarak kabul edebilece\u011fimiz sosyal medyada birbirlerinin mukallitleri olarak hareket eden insan topluluklar\u0131n\u0131n \u201cyaln\u0131zl\u0131k\u201d ve \u201cfarkl\u0131l\u0131k\u201d s\u00f6z konusu oldu\u011funda, i\u00e7inde bulunduklar\u0131 durumu (bilin\u00e7li veya bilin\u00e7siz) g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmaks\u0131z\u0131n bu iki kavram\u0131 y\u00fcceltici ve kendilerini bu kavramlar\u0131n kanatlar\u0131 alt\u0131na iltica ettirici davran\u0131\u015flar\u0131 neticesinde baz\u0131 sorular husule geliyor. Bu insanlar i\u00e7inde bulunduklar\u0131 durumun fark\u0131nda m\u0131? De\u011filler. D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerini eyleme ge\u00e7iremeyip birbirlerini taklit etmeyi zorunluluk mu addediyorlar yoksa ahvalleri hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnmeyip i\u00e7g\u00fcd\u00fcyle mi hareket ediyorlar? Zann\u0131mca b\u00f6ylesine b\u00fcy\u00fck bir kalabal\u0131\u011f\u0131 tek bir kal\u0131ba s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmak do\u011fru olmaz.<\/p>\n
Determinist ko\u015fullar\u0131n, insan\u0131n elinde olmadan ger\u00e7ekle\u015fen olaylar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 inkar etmesek de insana verilen \u00f6zg\u00fcr iradeyi de yads\u0131yamay\u0131z. Bu iradeye sahip bir canl\u0131n\u0131n hayvan topluluklar\u0131 gibi sevk-i tabii ile hareketi, en ay\u0131rt edici vasf\u0131n\u0131 suiistimal etmesi say\u0131laca\u011f\u0131ndan kabul olunamaz. Nas\u0131l ak\u0131l sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 yerinde olmayan birinin baz\u0131 hareketlerini mazur g\u00f6r\u00fcp, akl\u0131 kullanma sal\u00e2hiyeti bulunup bu yetiyi kullanmayan birine takaza edebiliyorsak, \u00f6zg\u00fcr iradesiyle hareket etmeyen bir insan\u0131n da en f\u00e2r\u0131k vasf\u0131n\u0131 kullanmay\u0131\u015f\u0131 o insan\u0131 tenkit edilmeye m\u00fcstahak k\u0131l\u0131yor. Elbette bu iradenin h\u00e2mil oldu\u011fu g\u00fc\u00e7 nispetinde a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klara ka\u00e7man\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olu\u015fu, bir yandan onun dizginlenmesini iktiza ediyor.<\/p>\n
Farkl\u0131l\u0131ktan kast\u0131m\u0131z tabii ki farkl\u0131 olma \u00e7abas\u0131 de\u011fil, s\u0131rf farkl\u0131 g\u00f6z\u00fckmek i\u00e7in olmad\u0131\u011f\u0131 biri gibi davranan insan\u0131n \u201ckendine kar\u015f\u0131 d\u00fcr\u00fcst olmamak\u201d c\u00fcrm\u00fcn\u00fc i\u015fledi\u011fi s\u00f6ylenebilir. Nitekim farkl\u0131 oldu\u011funu iddia edip fiziki ve ruhi bak\u0131mdan dalgadan dalgaya savrulan bir tak\u0131m gen\u00e7lerin i\u00e7inde bulunduklar\u0131 durum, \u201cfarkl\u0131 g\u00f6z\u00fckmek heveslisi olmak\u201d \u015feklinde ifade edilebilece\u011fi gibi iyice irdelenirse asl\u0131nda bir\u00e7o\u011funun ahvalinin, \u201crol modeli taklit\u201d oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclecektir. Bu da bir z\u00fcmreden farkl\u0131 d\u00fc\u015ferken ba\u015fka bir z\u00fcmreye intibaktan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fil.<\/p>\n
Burada yeni bir kavram ihtiyac\u0131 has\u0131l oluyor. Farkl\u0131 olmam\u0131z de\u011fil nev-i \u015fahs\u0131m\u0131za m\u00fcnhas\u0131r olmam\u0131z gerek. Nas\u0131lsak \u00f6yle olmal\u0131, tasar\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve benimsemedi\u011fimiz yapmac\u0131k karakterlere b\u00fcr\u00fcnmemeliyiz. Bu yapmac\u0131kl\u0131\u011f\u0131n en bariz \u00f6rneklerinden biri, yukar\u0131da bahsetti\u011fim gen\u00e7lerin i\u00e7inde bulunduklar\u0131 durumu yeren bir k\u0131s\u0131m insanlar\u0131n, zaman zaman onlar\u0131n ahvaline temay\u00fcl g\u00f6stermeleri olsa gerek. Bizzat ve bir\u00e7ok defa \u015fahit oldu\u011fum bu insanlar\u0131n ortak noktalar\u0131, ele\u015ftirilerini bu gen\u00e7leri her g\u00f6rd\u00fcklerinde tekraren dile getiriyor olu\u015flar\u0131yd\u0131. Belki onlar\u0131 her g\u00f6r\u00fc\u015flerinde i\u00e7lerinde meknuz bulunan bu meyli hat\u0131rl\u0131yor, kurtulmak istiyor ve h\u0131n\u00e7la hareket ediyorlard\u0131. Bu meselede en tesirli ifade Schopenhauer’\u0131n, \u201cAynada kendisini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn fark\u0131nda olmayan k\u00f6pe\u011fin havlamaya ba\u015flamas\u0131\u201d \u00f6rne\u011fi olsa gerek… Burada da a\u015f\u0131r\u0131ya ka\u00e7mamak, her ele\u015ftiriyi bu noktadan de\u011ferlendirmemek gerekir.<\/p>\n
\u0130nsan bast\u0131rd\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerin esiri mi oluyor yoksa her g\u00fcn propagandas\u0131 yap\u0131lan ve esirle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelere kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131n\u0131 m\u0131 kaybediyor bilemiyorum. Ba\u015ftan bu sava\u015fa girmeyip ak\u0131mlara tabi olanlardan \u00e7ok, direnci zay\u0131flay\u0131p y\u0131lg\u0131n d\u00fc\u015fenlerin i\u00e7inde bulunduklar\u0131 durum bana daha bir m\u00fcreccah geliyor. En az\u0131ndan bir sava\u015f halinde olma bilincini tadan insan, duyular\u0131 dumura u\u011framad\u0131ysa, bazen telkin bazen a\u00e7\u0131k propagandayla i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc durumdan, tembih ve tavsiye yoluyla uzak tutulabilir, akl\u0131n\u0131 kullanmas\u0131yla da do\u011fru buldu\u011fu yola b\u00fcsb\u00fct\u00fcn girebilir.<\/p>\n
Bir de i\u00e7inde bulundu\u011fu hali benimsemi\u015f, do\u011frulu\u011funa g\u00f6n\u00fclden inanan ve hi\u00e7bir propagandan\u0131n kendisini etkileyemeyece\u011fi ve onlarla m\u00fccadeleye girmek ihtiyac\u0131 bile hissetmeyen z\u00fcmre var. Bu z\u00fcmreyi \u201chakiki yaln\u0131zl\u0131\u011fa eri\u015fmi\u015f olanlar\u201d te\u015fkil ediyor. Kendi kendisine yeten bu topluluk zahiri(d\u0131\u015fsal) olana tabi olmaks\u0131z\u0131n, (mutlulu\u011fu ba\u015fkalar\u0131nda arayan, yaln\u0131zl\u0131ktan ve dolay\u0131s\u0131yla kendi zihinleriyle ba\u015f ba\u015fa kalmaktan ka\u00e7\u0131nan insanlar\u0131n aksine) mutlulu\u011fu kendinde buluyor ve gayet tabii insanlardan uzakla\u015f\u0131p yava\u015f yava\u015f kendi kabu\u011funa \u00e7ekiliyor.<\/p>\n
Zoraki topluma kar\u0131\u015fmas\u0131 gereken zamanlarda, \u201c\u0130nsan oldu\u011fu gibi veya olmak istedi\u011fi gibi olan\u0131 sever” kaidesi s\u0131rr\u0131nca, birbirlerinin aynadaki akisleri gibi olan insanlara kar\u015f\u0131 intibaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 sebebiyle be\u015fer evlatlar\u0131 taraf\u0131ndan kendilerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 bu topluluk, aks\u00fclamel g\u00f6stererek bu \u00e7e\u015fit insanlardan daha da uzakla\u015fma e\u011filimi g\u00f6sterebiliyor. Amac\u0131m tabii ki toplum hayat\u0131ndan uzak m\u00fcnzevi bir ya\u015fam\u0131 y\u00fcceltmek de\u011fil. Fakat i\u00e7inde bulunduklar\u0131 durum dolay\u0131s\u0131yla nev-i \u015fahs\u0131na m\u00fcnhas\u0131r olmak \u00f6zelli\u011fini korumakta zorlananlara, kendilerini insan yapan en \u00f6nemli vas\u0131flar\u0131ndan taviz vermeyerek sonunda yaln\u0131zl\u0131k da olsa do\u011fru bildikleri yolda ve karakterde diretmelerini tavsiye ediyorum.<\/p>\n
Ba\u015f\u0131ndan beri bu ayr\u0131ks\u0131l\u0131\u011f\u0131 hissetmeyen ve i\u00e7inde bulunduklar\u0131 toplumla aynile\u015fmi\u015f olup bunda sak\u0131nca g\u00f6rmeyenlere verebilecek tavsiyem zaten yok.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Farkl\u0131 m\u0131y\u0131z, farkl\u0131 olmaya m\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz,…<\/p>\n","protected":false},"author":265,"featured_media":8397,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[67,53],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10360"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/265"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10360"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10360\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10360"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10360"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadrandergi.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10360"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}